
Dünya ekonomisi kabına sığamıyor
Küresel Bileşik PMI ağustosta 53,5 ile 27 ayın zirvesine çıktı. Yeni siparişler, istihdam ve dünya ticaretindeki güçlenme küresel büyümenin hızlandığını gösteriyor.

Küresel Bileşik PMI ağustosta 53,5 ile 27 ayın zirvesine çıktı. Yeni siparişler, istihdam ve dünya ticaretindeki güçlenme küresel büyümenin hızlandığını gösteriyor.

ABD-İran çatışmalarının yedinci ayında tırmanmasıyla haftalık bazda %10’a yakın değer kazanan petrol ve rekor kıran dizel fiyatları, küresel enflasyonu ve tahvil faizlerini yukarı tıkadı. Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat aksaklıkları ve tedarik riskleri nedeniyle uzmanlar, yüksek enerji maliyetlerinin dünya ekonomisinde ciddi bir yavaşlamayı tetikleyebileceği konusunda uyarıyor.

Geliştirilen kilo verme iğneleri, hastaların verdikleri kiloları geri almamak için ömür boyu kullanıma muhtaç kalmasıyla ilaç devleri için yıllık 66 milyar dolarlık devasa ve sürekli bir pazara dönüştü. Şirketler yeni molekül avı ve satın almalarla pazardan pay kapma yarışına girerken, düşen patent süreleri 15 dolarlık muadil ilaçların önünü açarak rekabeti kızıştırıyor.

ABD Başkanı Trump, küresel rekabette el güçlendirmek ve seçim öncesi kredi maliyetlerini düşürmek amacıyla Fed’den faiz indirimi talep ederken, talebin reddedilmesi halinde ticaret açığı verilen ülkelerle ticareti durdurma tehdidinde bulundu. Yüksek seyreden dizel fiyatları ve güçlü istihdam verileri enflasyon baskısını sürdürürken, Fed yönetiminde ise faizlerin sabit tutulması ile artırılması arasında görüş ayrılığı yaşanıyor.

ABD’nin kamu borcu 40 trilyon doları aşarak rekor kırsa da küresel rezerv para olan doların sağladığı güven ve derin tahvil piyasası sayesinde sistem çökmeden işlemeye devam ediyor. Ancak hızla artan faiz maliyetleri ve borç tavanı krizleri, bu sürdürülebilirliğin sınırlarını zorlayarak hem ABD hem de dünya ekonomisi için büyüyen bir risk oluşturuyor.

ABD'de güçlü istihdam verisi Fed'in eylülde faiz artırma ihtimalini %60'ın üzerine taşıdı. Ancak 16 Eylül kararını enflasyon verileri belirleyecek.

Dünyanın en önemli tahıl koridorlarından biri olan Karadeniz’de Rusya ve Ukrayna arasında tırmanan karşılıklı liman ve gemi saldırıları, küresel gıda piyasalarında yeni bir kriz dalgası başlattı. Ukrayna’da bu yıl elde edilen rekor mahsul, ihracat rotalarının tıkanması nedeniyle depolarda çürümeye terk edilirken; tırmanan riskler küresel buğday fiyatlarını son üç yılın en yüksek seviyesine çıkardı.

BDDK'nın son verilerine göre tüketici kredileri ve bireysel kredi kartı borçlarının toplamı 6,9 trilyon liraya yaklaşarak tarihi rekor kırdı. Takipteki batık borç miktarının bir haftada 6 milyar lira artarak 845 milyar liraya tırmanması, finansal riski gözler önüne serdi.

ABD borsaları, Fed'in faiz artırma olasılığının düşmesi ve yapay zekâ odaklı teknoloji hisselerindeki güçlü alımlarla günü %1'in üzerinde değer kazancıyla kapattı. Yükselişe Nvidia'nın 12,9 milyar dolarlık Hugging Face hamlesi ile yazılım ve kripto bağlantılı şirket hisseleri öncülük etti.

SEDDK'nın 5 Eylül'de yürürlüğe girecek kararıyla ev satışlarında DASK poliçe devri kaldırılarak satıcılara kalan süre için prim iadesi hakkı tanındı. Yeni dönemde evi satın alan kişinin tapu işlemi öncesinde kendi adına yeni bir DASK poliçesi yaptırması zorunlu olacak.

Trump yönetimi, Venezuela'nın 65 milyar varillik petrol rezervini işletmek amacıyla hakkında kara para aklama soruşturmaları bulunan iş insanı Alejandro Betancourt ile ortaklık kurdu. ABD, Betancourt üzerindeki hukuki baskıları kaldırarak ülkenin dev petrol sahalarında 100 yıllık işletme imtiyazı sağlayan stratejik bir hamleye imza attı.

Savaş kaynaklı lojistik aksamalar, Hürmüz Boğazı'nın kapanması ve kuraklık nedeniyle küresel gıda fiyatları ağustos ayında son yılların en yüksek seviyesine ulaştı. Fiyat artışına %11,9 ile şeker öncülük ederken, FAO küresel tahıl üretim beklentilerini düşürerek arz risklerine dikkat çekti.