Fed İçin Kritik Hafta: Güçlü İstihdam Faiz Artışı İhtimalini Yükseltti, Gözler Enflasyonda

ABD'de ağustos ayında tarım dışı istihdamın 162 bin kişi artarak beklentileri aşması ve işsizlik oranının %4,1'de kalması, Fed'in eylül toplantısında faiz artırabileceği beklentisini güçlendirdi. Ancak Fed yetkilileri ve piyasa uzmanlarına göre 16 Eylül'deki kararın asıl belirleyicisi gelecek hafta açıklanacak enflasyon verileri olacak.

ABD ekonomisinden gelen beklenenden güçlü istihdam verileri, Federal Reserve'in (Fed) eylül toplantısına ilişkin faiz tartışmasını yeniden hareketlendirdi.

Ağustos ayında tarım dışı istihdam 162 bin kişi artarak Bloomberg anketindeki bütün tahminlerin üzerinde gerçekleşti. İşsizlik oranı ise %4,1 seviyesinde değişmedi.

Verinin ardından vadeli piyasalarda Fed'in eylül ayında faiz artıracağına verilen olasılık yaklaşık %50'den %60'ın üzerine çıktı.

Bununla birlikte istihdam raporu ücretler ve işgücü piyasasının diğer göstergeleri açısından ekonomide belirgin bir enflasyonist aşırı ısınmaya işaret etmiyor. Bu nedenle Fed'in faiz kararının gelecek hafta açıklanacak üretici ve tüketici enflasyonu verilerine bağlı kalacağı görüşü ağırlık kazanıyor.

İşgücü piyasası beklenenden güçlü

Fed yetkilileri işgücü piyasasının sağlığını değerlendirirken tarım dışı istihdamdan çok işsizlik oranına yakından bakıyor.

Bu gösterge son birkaç yıldır oldukça istikrarlı seyrederken, işsizlik oranı bir yıl öncesine göre 0,2 puan daha düşük durumda.

Ağustos ayında işgücüne katılım oranının 0,2 puan yükselmesine rağmen işsizliğin %4,1'de kalması da işgücü piyasasının dayanıklılığına işaret etti.

İşsizlik oranının hesaplanmasında kullanılan hanehalkı anketine göre istihdam 569 bin kişi, işgücü ise 683 bin kişi arttı.

İş aramaktan vazgeçenler ile ekonomik nedenlerle yarı zamanlı çalışanları da içeren daha geniş tanımlı işsizlik oranı ise 0,2 puan gerileyerek %7,7'ye indi. Böylece gösterge Haziran 2025'ten bu yana en düşük seviyesine ulaştı.

Önceki aylara ilişkin veriler de yukarı yönlü revize edildi.

Temmuz ayında daha önce 23 bin kişilik istihdam kaybı olarak açıklanan veri 21 bin kişilik artışa çevrildi. Haziran ayı istihdam artışı da 11 bin kişi yukarı revize edilerek 31 bine çıkarıldı.

İstihdam artışı sektörlere yayıldı

Önceki aylardan farklı olarak ağustos ayında istihdam artışının daha geniş bir sektör grubuna yayıldığı görüldü.

Restoran ve barlar 59 bin yeni istihdamla ilk sırada yer alırken, kamu eğitim sektöründe 42 bin, imalat sanayiinde ise 16 bin kişilik artış kaydedildi.

Son dönemde ABD istihdamının ana motorlarından biri olan sağlık sektöründe ise yalnızca 13 bin kişilik artış görüldü. Sağlık sektörünün önceki 12 aylık ortalaması aylık 32 bin seviyesindeydi.

Veriler YZ'nin bazı sektörlerde istihdam üzerindeki olası etkilerine ilişkin de dikkat çekici bir sinyal verdi. Bilgi teknolojileri ve bağlantılı sektörlerde ağustos ayında 23 bin kişilik istihdam kaybı yaşandı. Bu sektörlerde son 12 aylık ortalama aylık 8 bin kişilik istihdam kaybına işaret ediyor.

Ücretler güçlü ama alarm vermiyor

Ortalama saatlik ücretler ağustos ayında beklentilere paralel olarak aylık %0,3 arttı.

Yıllık ücret artışı ise %3,1 ile beklentinin 0,1 puan üzerinde gerçekleşti.

İstihdam raporunun güçlü olmasına rağmen ücret verilerinin keskin bir enflasyonist baskıya işaret etmemesi, Fed'in eylül ayında faiz artıracağı yönünde kesin bir sinyal oluşmasını engelliyor.

BMO Capital Markets stratejisti Vail Hartman, verilerin Fed içindeki şahin kanadı desteklediğini ancak 16 Eylül'de faiz artırımı için kesin bir gerekçe oluşturmadığını belirtti.

Hartman'a göre piyasanın faiz artırımı ihtimalini yükseltmesine rağmen, “istihdam verileri enflasyona kıyasla ikincil rol oynayacak.”

Asıl sınav gelecek hafta: ÜFE ve TÜFE

Piyasaların odağı şimdi tamamen gelecek haftaki enflasyon verilerine çevriliyor.

ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu (BLS) perşembe günü ağustos ayı Üretici Fiyat Endeksi'ni (ÜFE), cuma günü ise Tüketici Fiyat Endeksi'ni (TÜFE) açıklayacak.

Fitch Ratings ABD ekonomisi birimi başkanı Olu Sonola, istihdam raporunu “tartışmasız güçlü” olarak nitelendirirken işgücü piyasasının istikrarını yeniden teyit ettiğini söyledi.

Ancak Sonola'ya göre Fed açısından asıl risk gelecek haftaki TÜFE:

“Asıl olay riski gelecek haftaki TÜFE raporu. Fed'in kararını değiştirebilecek veri bu.”

Fed yetkilileri uzun süredir yüksek seyreden enflasyondan endişeli. Buna karşın para politikasının kısa vadede nasıl tepki vermesi gerektiği konusunda Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) içinde görüş ayrılıkları bulunuyor.

Beklentilerin üzerinde bir enflasyon verisi faiz artışının önünü açabilir. Daha ılımlı rakamlar ise Fed'in bu yıl önceki beş toplantıda yaptığı gibi faizi sabit tutmasına neden olabilir.

Fed içinde faiz konusunda görüş ayrılığı büyüyor

Bu ayrışma temmuz toplantısında açık biçimde ortaya çıkmıştı.

Fed yetkililerinin çoğu faizlerin sabit tutulmasını desteklerken üç üye 25 baz puanlık faiz artırımı yönünde karşı oy kullandı. Oy hakkı bulunmayan iki Fed yetkilisi de daha sonra faiz artışından yana olduklarını açıkladı.

Conference Board kıdemli ABD ekonomisti Yelena Shulyatyeva'ya göre Fed içinde geniş bir yetkili grubu, enflasyonun sürdürülebilir biçimde %2 hedefine yaklaşıp yaklaşmadığını görmek için gelecek haftaki verilere bakıyor.

Shulyatyeva, enflasyonda yeterli ilerleme görülmemesi halinde Fed'in faiz artırabileceğini düşünüyor.

Waller beklemekten, Hammack faiz artışından yana

Fed Başkanı Kevin Warsh ise bugüne kadar gelecek toplantılarda faiz artırmak istediğine ilişkin doğrudan bir sinyal vermedi.

Ancak Jackson Hole toplantısındaki konuşmasında işgücü piyasasını istikrarlı olarak tanımlayan Warsh, dikkatini enflasyona çevirdi. Fed'in fiyat artışlarının anlamlı biçimde yavaşladığından emin olması gerektiğini belirterek aksi durumda politika yapıcıların “yapacak işleri olduğunu” söyledi.

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller ise gelecek haftaki enflasyon verileri “sıcak” gelmediği sürece faizlerin sabit tutulmasından yana olduğunu açıkladı.

New York Fed Başkanı John Williams son enflasyon verilerini “cesaret verici” olarak değerlendirirken fiyat baskılarının hafiflediğine ilişkin işaretler gördüğünü söyledi.

Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack ise daha şahin bir çizgide. Temmuz toplantısında faizlerin sabit tutulmasına karşı çıkan üç yetkiliden biri olan Hammack, para politikasının ekonomiyi ve enflasyonu yeterince frenlemediği görüşünü tekrarladı.

Trump yeniden faiz indirimi istedi

Fed'in para politikası tartışmasına siyasi baskı da yeniden eklendi.

ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada Fed'e faizleri düşürme çağrısında bulundu.

Trump, ABD'nin kredi kalitesinin geçmişe kıyasla çok daha güçlü olduğunu savunarak yeni Fed yönetiminin faizleri aşağı çekmesi gerektiğini söyledi.

Trump'ın çağrısı, finansal piyasaların tam tersine faiz artırımı ihtimalini yükselttiği bir günde geldi.

16 Eylül kararını enflasyon belirleyecek

Ağustos istihdam raporu, ABD işgücü piyasasının önceki aylarda düşünüldüğünden daha güçlü olduğunu gösterdi. İstihdam artışının beklentileri aşması, işsizliğin %4,1'de kalması ve önceki ayların yukarı revize edilmesi Fed içindeki şahinlerin elini güçlendirdi.

Ancak rapor tek başına faiz artırımı için yeterli görünmüyor.

Potomac River Capital yatırım direktörü Mark Spindel'in değerlendirmesi Fed tartışmasının geldiği noktayı özetliyor:

“Bugünkü veriler ne kadar güçlü olursa olsun, kimsenin yalnızca bu verilere bakarak para politikasını sıkılaştıracağını düşünmüyorum. Gelecek haftaki enflasyon raporu belirleyici olacak.”

Bu nedenle 16 Eylül Fed toplantısına giden yolda piyasaların yönünü istihdamdan çok ağustos ÜFE ve özellikle TÜFE verileri belirleyecek.

FT, CNBC, Bloomberg