Japonya Merkez Bankası faizi sabit tuttu: Enflasyon hedefinde 13 yıl sonra tarihi dönüm noktası

Japonya Merkez Bankası (BOJ), politika faizini beklentilere paralel olarak yüzde 1,25'te sabit tutarken, enflasyon görünümüne ilişkin değerlendirmesinde önemli bir değişikliğe gitti. Banka, temel enflasyonun yüzde 2'lik hedefiyle genel olarak uyumlu hale geldiğini 2013'ten bu yana ilk kez açıkladı. Enflasyon tahminlerini yukarı yönlü revize eden BOJ, faiz artırımlarının devam edebileceği mesajını verdi. Ekonomistler aralık veya ocak ayında yeni bir faiz artışı beklerken, nihai politika faizinin 2027 ortalarında yüzde 1,75-2 aralığına ulaşabileceğini öngörüyor.

BOJ'dan beklenen karar: Faiz yüzde 1,25'te kaldı

Japonya Merkez Bankası, ekim ayı para politikası toplantısında kısa vadeli politika faizini yüzde 1,25 seviyesinde sabit tuttu.

Böylece Japonya'da faiz oranları 1995'ten bu yana en yüksek seviyesinde kalmaya devam etti.

Karar, dokuz üyeli Para Politikası Kurulu'nda sekize karşı bir oyla alındı.

Kurul üyesi Hajime Takata, faizlerin yüzde 1,50'ye yükseltilmesi gerektiğini savunarak karara karşı oy kullandı.

Piyasalarda faizlerin sabit tutulması zaten bekleniyordu. Bu nedenle toplantının en önemli gelişmesi faiz kararından çok BOJ'un enflasyon değerlendirmesinde yaptığı değişiklik oldu.

Merkez Bankası, temel enflasyonun artık yüzde 2'lik fiyat istikrarı hedefiyle genel olarak uyumlu olduğunu açıkladı.

Bu değerlendirme, Japonya'nın yüzde 2 enflasyon hedefini benimsediği 2013 yılından bu yana ilk kez yapıldı.

Japonya'nın 13 yıllık enflasyon mücadelesinde yeni aşama

Japonya ekonomisi uzun yıllar boyunca düşük enflasyon, zayıf ücret artışları ve dönem dönem deflasyonla mücadele etti.

BOJ, 2013 yılında yüzde 2 enflasyon hedefini benimseyerek ekonomiyi kalıcı fiyat artışlarının yaşandığı bir yapıya dönüştürmeyi amaçladı.

Ancak sonraki yıllarda uygulanan olağanüstü gevşek para politikalarına rağmen sürdürülebilir enflasyon yaratmakta zorlandı.

Son dönemde ise tablo değişmeye başladı.

Zayıf yen, yüksek enerji fiyatları ve artan ithalat maliyetleri tüketici fiyatlarını yukarı iterken, ücret artışlarının da enflasyonu desteklediğine ilişkin göstergeler güçlendi.

BOJ'un son değerlendirmesi, fiyat artışlarının yalnızca geçici dış şoklardan kaynaklanmadığına ve ekonominin temel enflasyon dinamiklerinin de değiştiğine işaret ediyor.

Banka, enflasyon tahminlerini yukarı yönlü revize ederken, fiyat istikrarına yönelik riskleri kontrol altında tutmak amacıyla borçlanma maliyetlerini artırmaya devam etmeye hazır olduğunu yineledi.

Eylül enflasyonu yüzde 2,1'e yükseldi

Japonya'da açıklanan son tüketici fiyatları verileri, enflasyon baskılarının sürdüğünü gösteriyor.

Eylül ayında çekirdek tüketici enflasyonu yüzde 2,1'e yükselerek 2026 yılının en yüksek seviyesine ulaştı.

Veri, piyasa beklentilerini de aştı.

Bununla birlikte uzmanlar, Takaichi hükümetinin enerji sübvansiyonlarının açıklanan enflasyon oranını sınırladığına dikkat çekiyor.

Enerji fiyatlarındaki artışın tüketicilere tam olarak yansımaması, manşet enflasyonun altında yatan baskıların değerlendirilmesini güçleştiriyor.

Japonya açısından bir diğer önemli gelişme, ücret artışlarının fiyat dinamiklerinde giderek daha fazla rol oynaması.

Maliye Bakanı Satsuki Katayama, bu ay parlamentoda yaptığı değerlendirmede ülkenin ücret artışlarının desteklediği kalıcı bir enflasyon dönemine geçişin eşiğinde olduğunu söyledi.

Reel ücretlerde sekiz aydır kesintisiz artış

Japonya'da ağustos ayında enflasyondan arındırılmış reel ücretler geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,5 yükseldi.

Böylece reel ücretler üst üste sekizinci ayında da artış kaydetti.

Bu gelişme, BOJ'un para politikası açısından önem taşıyor.

Merkez Bankası, uzun süredir enflasyonun sürdürülebilir hale gelebilmesi için fiyat artışlarının ücretlerdeki yükselişle desteklenmesi gerektiğini vurguluyor.

Ücretlerde kalıcı artış yaşanması, hanehalkının satın alma gücünü destekleyerek iç talebin güçlenmesine katkı sağlayabilir.

Ancak aynı süreç, işletmelerin yükselen iş gücü maliyetlerini fiyatlarına yansıtması halinde enflasyonun daha kalıcı hale gelmesine de yol açabilir.

BOJ'un son açıklaması, Japonya ekonomisinin bu geçiş sürecinde önemli bir aşamaya ulaştığını gösteriyor.

Ekonomistler aralık veya ocak ayında faiz artışı bekliyor

CNBC'nin faiz kararı öncesinde 16 ekonomistle gerçekleştirdiği ankette, katılımcıların tamamı BOJ'un aralık ayında veya 2027 Ocak toplantısında yeni bir faiz artışının zeminini hazırlamasını bekledi.

Ankete katılan 13 ekonomist ise sıkılaşma döngüsünün sonunda politika faizinin yüzde 1,75 ile yüzde 2 arasında oluşacağını öngördü.

Bu seviyeye yaklaşık 2027 ortalarında ulaşılabileceği tahmin ediliyor.

Bununla birlikte faiz artışının tam olarak hangi toplantıda gerçekleşeceği konusunda belirsizlik sürüyor.

BOJ'un önümüzdeki dönemde açıklanacak ücret, enflasyon ve ekonomik faaliyet verilerini izlemesi bekleniyor.

Küresel finans piyasalarındaki dalgalanmalar da faiz artışının zamanlamasında etkili olabilir.

Uzmanlar: Faiz kararı sakin, mesaj şahin

SMBC Tokyo Baş Döviz Stratejisti Hirofumi Suzuki, Takata'nın karşı oyunun piyasalar açısından büyük bir katalizör oluşturmasını beklemediğini belirtti.

Suzuki'ye göre toplantının asıl önemli gelişmesi, BOJ'un geçici faktörlerden arındırılmış temel enflasyonun yüzde 2 hedefine ulaştığını kabul etmesi.

Bu değerlendirme, Japonya Merkez Bankası'nın enflasyon görünümüne ilişkin yaklaşımında kayda değer bir değişikliğe işaret ediyor.

Suzuki, Fransa'daki son gelişmeler ve ABD hisse senetlerindeki düşüşlerin küresel finansal koşulları sıkılaştırdığını hatırlattı.

Dolar/yen paritesinde zaman zaman yen lehine hareketler görülmesinin de BOJ üzerindeki acil faiz artırma baskısını azalttığını ifade etti.

Stratejiste göre BOJ Başkanı Kazuo Ueda'nın açıklamalarında küresel finansal koşullara ilişkin değerlendirmesi belirleyici olacak.

Bankanın daha güçlü bir bekle-gör yaklaşımı benimsemesi halinde, yeni faiz artışının aralık yerine ocak ayına kalabileceğini söyledi.

State Street: Tartışma artık faiz artışı değil, nihai faiz seviyesi

State Street Investment Management Tokyo Baş Sabit Getirili Menkul Kıymetler Stratejisti Masahiko Loo da faiz kararının kendisinden çok BOJ'un görünüm raporundaki değişikliğin önemli olduğunu vurguladı.

Loo, BOJ'un temel enflasyonu yüzde 2 civarında değerlendirmesinin, geleneksel enflasyon göstergelerinin son dört yılın büyük bölümünde hedef civarında veya üzerinde seyretmesiyle daha uyumlu olduğunu belirtti.

State Street stratejistine göre BOJ'un faiz artışlarını hızlandırmak için acil bir gerekçesi bulunmuyor.

ABD Merkez Bankası (Fed) ve Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) politika yaklaşımını da dikkate alan BOJ, veri odaklı hareket etmeyi sürdürebilir.

ABD'deki ara seçimlerin döviz ve tahvil piyasalarında yaratabileceği oynaklık da temkinli hareket edilmesini destekleyen unsurlar arasında yer alıyor.

Loo, BOJ'un her toplantıda faiz artışı seçeneğini açık tutabileceğini, ancak bir sonraki adımın yıl sonu veya yeni yılın başında gelebileceğini ifade etti.

State Street'in temel senaryosunda Japonya'da nihai politika faizi yaklaşık yüzde 1,75 seviyesinde bulunuyor.

Loo, toplantıyı faizlerin sabit kaldığı ancak gelecekteki sıkılaşma yönünün güçlendiği bir karar olarak değerlendirdi.

BOJ'un ETF satışlarının piyasa etkisi sınırlı kalabilir

Toplantıda BOJ'un elindeki borsa yatırım fonlarının (ETF) satış hızına ilişkin düzenleme de gündeme geldi.

Japonya Merkez Bankası, geçmişte uyguladığı genişlemeci para politikaları kapsamında büyük miktarda ETF satın almıştı.

Banka, para politikasını normalleştirme sürecinde bu varlıkları kademeli olarak azaltmayı hedefliyor.

Ancak mevcut değerlendirmelere göre ETF portföyünün tamamen elden çıkarılması yaklaşık 43 yıl sürebilir.

SMBC'den Suzuki, bu kadar uzun bir satış takviminin finansal piyasalar üzerindeki doğrudan etkisinin sınırlı kalacağını belirtti.

Dolayısıyla yatırımcıların asıl odağının ETF satışlarından çok faiz politikasının geleceğine yönelmesi bekleniyor.

Yenin seyri faiz politikasında belirleyici olacak

Japonya'nın para politikası görünümünde yenin değeri önemli bir değişken olmaya devam ediyor.

Zayıf yen, ithal enerji ve diğer ürünlerin yerel para birimi cinsinden maliyetini artırarak enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor.

Buna karşılık yenin değer kazanması ithalat maliyetlerini sınırlayabilir ve BOJ'un faiz artırımlarında daha sabırlı davranmasına olanak sağlayabilir.

Küresel finansal koşulların sıkılaşması ve ABD piyasalarında yaşanabilecek dalgalanmalar, döviz kurlarının yönünü etkileyebilecek gelişmeler arasında bulunuyor.

Bu nedenle BOJ'un yalnızca Japonya'daki enflasyon ve ücret verilerine değil, küresel tahvil piyasalarına ve döviz hareketlerine de odaklanması bekleniyor.

Küresel piyasalar açısından neden önemli?

Japonya, uzun yıllar boyunca gelişmiş ekonomiler arasında en düşük faiz oranlarını uygulayan ülkelerden biri oldu.

Bu durum, yenin küresel finansman işlemlerinde yaygın biçimde kullanılmasına katkıda bulundu.

BOJ'un faizleri yükseltmesi, Japonya'daki tahvil getirileri ve uluslararası sermaye akımları açısından önem taşıyor.

Japon yatırımcıların yurt dışındaki varlıklara yönelik tercihleri, yerel faizlerin yükselmesinden etkilenebilir.

Ayrıca yen üzerinden borçlanılarak daha yüksek getirili varlıklara yatırım yapılmasını içeren carry trade işlemleri de faiz farklarındaki değişimlere duyarlı.

Ancak BOJ'un kademeli hareket etmesi ve faiz artışlarını önceden iletişim yoluyla hazırlaması, ani piyasa hareketleri riskini sınırlayabilir.

Bu nedenle önümüzdeki dönemde yalnızca faiz artışlarının büyüklüğü değil, BOJ'un vereceği mesajlar da önem taşıyacak.

Sonuç: Japonya'da para politikasının yönü değişmiyor

BOJ'un ekim toplantısında faizleri sabit tutması, para politikasındaki sıkılaşma eğiliminin sona erdiği anlamına gelmiyor.

Aksine Merkez Bankası'nın temel enflasyonun yüzde 2 hedefine ulaştığını ilk kez kabul etmesi, gelecekteki faiz artırımlarının gerekçesini güçlendiren bir gelişme olarak öne çıkıyor.

Ücretlerdeki artış, çekirdek enflasyonun hedefin üzerinde seyretmesi ve yukarı revize edilen fiyat tahminleri, para politikasında normalleşmenin devam edebileceğine işaret ediyor.

Bununla birlikte küresel finansal koşullar ve yenin seyri, faiz artışlarının zamanlamasında belirleyici olacak.

Piyasa beklentileri aralık veya ocak ayında yeni bir artışa yoğunlaşırken, ekonomistlerin önemli bölümü nihai faiz oranının 2027 ortalarında yüzde 1,75-2 aralığında oluşabileceğini düşünüyor.

Japonya açısından temel değişim, faizlerin artırılıp artırılmayacağı tartışmasından sıkılaşmanın ne kadar ileri gideceği sorusuna geçilmiş olması.

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.