Wall Street'ten Fed'e sert eleştiri: “Ekim ayında faiz artırmamak hataydı, şimdi daha fazlası gerekecek”

ABD'de üst üste üçüncü ay beklentileri aşan enflasyon verileri, Wall Street'in faiz tahminlerini değiştirdi. Bank of America, Fed'in ekim ayında faizleri sabit tutarak politika hatası yapmış olabileceğini savunurken, JPMorgan da merkez bankasının kararlarını sorguluyor. Goldman Sachs, Mart 2027'de üçüncü bir faiz artırımı bekliyor. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller ise aralık ayında 50 baz puanlık artırımı gündeme getirdi. Piyasalarda artık faizlerin sabit tutulması değil, artırımın büyüklüğü tartışılıyor.

ABD'de enflasyon yeniden kontrolden çıkma sinyalleri veriyor

ABD ekonomisinde art arda gelen olumsuz enflasyon verileri, para politikasına ilişkin beklentileri hızla değiştiriyor.

Ekim ayında tüketici fiyatlarının tahminlerden daha hızlı yükselmesi, Fed'in enflasyonla mücadelede yeterince sıkı davranıp davranmadığı sorusunu yeniden gündeme taşıdı.

Wall Street'in önde gelen yatırım bankaları, Fed'in ekim ayındaki toplantısında faizleri sabit tutmasının yanlış bir karar olabileceğini değerlendiriyor.

Özellikle Bank of America ve JPMorgan analistleri, merkez bankasının enflasyona karşı geç tepki verme riskiyle karşı karşıya bulunduğunu düşünüyor.

Yeni tahminler, Fed'in yalnızca aralık ayında değil, 2027'nin ilk aylarında da faiz artırmak zorunda kalabileceğine işaret ediyor.

Bu değişimin arkasında, enflasyonun enerji fiyatlarıyla sınırlı kalmayarak ekonominin farklı sektörlerine yayılması bulunuyor.

Gıda, kira, sağlık ve elektronik ürünlerde fiyat baskısı

ABD'de hayat pahalılığı, kasım ayındaki ara seçimlerin başlıca gündem maddelerinden biri olmuştu.

Seçmenlerin satın alma gücüne ilişkin şikâyetleri, son açıklanan enflasyon verilerinde de karşılık buldu.

Ekim ayında fiyat artışları gıda, konut kiraları, sağlık hizmetleri ve elektronik ürünler dahil olmak üzere geniş bir ürün ve hizmet grubunda görüldü.

Bank of America analistleri, salı günü yayımladıkları değerlendirmede mal fiyatlarının yeniden önemli bir enflasyon kaynağı haline geldiğini belirtti.

Banka, fiyat baskılarının yalnızca zorunlu tüketim kalemlerinde değil, tüketicilerin satın almak istediği diğer ürünlerde de güçlendiğine dikkat çekti.

Analistlere göre enflasyonun farklı sektörlere yayılması, fiyat artışlarının kısa sürede yavaşlamasını zorlaştırabilir.

Bu durum, Fed'in faiz politikasını belirlerken karşılaştığı güçlükleri artırıyor.

Ekim enflasyonu beklentileri aştı

ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu'nun açıkladığı verilere göre tüketici fiyat endeksi (TÜFE), ekim ayında bir önceki aya göre yüzde 0,4 yükseldi.

Ekonomistlerin beklentisi yüzde 0,3 artış yönündeydi.

Gıda ve enerji gibi oynak kalemlerin dışarıda bırakıldığı çekirdek TÜFE ise aylık yüzde 0,3 arttı.

Bu kalemde piyasa beklentisi yüzde 0,2 seviyesindeydi.

Dolayısıyla hem manşet hem de çekirdek enflasyon tahminleri aştı.

Verilerin öne çıkan sonuçları şöyle:

• Manşet TÜFE: Aylık yüzde 0,4 artış; beklenti yüzde 0,3.

• Çekirdek TÜFE: Aylık yüzde 0,3 artış; beklenti yüzde 0,2.

• Enflasyon eğilimi: Üst üste üçüncü ay beklentilerden olumsuz veriler.

• Fiyat baskısının kapsamı: Gıda, kira, sağlık hizmetleri ve dayanıklı tüketim ürünleri dahil birçok sektör.

Enflasyonun geniş bir ürün ve hizmet grubunda beklentileri aşması, fiyat baskılarının yalnızca İran savaşından kaynaklanan enerji maliyetleriyle açıklanamayabileceğini gösteriyor.

Bank of America: Fed ekim ayında politika hatası yaptı

Bank of America ekonomistleri, son enflasyon verilerinin ardından Fed'in para politikasında geride kalmaya başladığını savundu.

Banka, aralık ayında 25 baz puanlık faiz artırımı beklentisini şimdilik koruyor.

Ancak analistlere göre Fed'in daha önce beklenenden hızlı hareket etmesi gerekebilir.

Bank of America, ekim ayında faizlerin sabit tutulmasını giderek daha fazla bir politika hatası olarak değerlendiriyor.

Banka analistleri, Fed'in enflasyon karşısında eğrinin gerisinde kaldığını belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:

“Şimdilik 25 baz puanlık faiz artırımı tahminimizi koruyoruz. Ancak Fed enflasyonun gerisinde kalıyor gibi görünüyor ve ekim ayında faizleri sabit tutmak giderek bir politika hatası olarak değerlendiriliyor.”

Bank of America'ya göre ocak ayında yeni bir faiz artırımı yapılması ihtimali yükseldi.

Banka daha önce bir sonraki artırımın mart ayında gerçekleşebileceğini öngörüyordu.

Yeni değerlendirme, Fed'in sıkılaştırma takvimini öne çekmek zorunda kalabileceğine işaret ediyor.

JPMorgan analistleri de Fed'in son dönemdeki karar alma sürecini sorgulayan kurumlar arasında bulunuyor.

Goldman Sachs: Mart 2027'de üçüncü faiz artırımı

Goldman Sachs ekonomisti David Mericle, Fed'in aralık ve sonraki toplantılarda faiz artırımlarına devam edeceğini öngörüyor.

Mericle'in tahminine göre Fed, Mart 2027'de üçüncü bir faiz artırımına gidecek.

Goldman Sachs ekonomisti, enflasyonun 2027 sonuna kadar anlamlı ölçüde gerileyebileceğini düşünüyor.

Ancak bunun gerçekleşebilmesi için para politikasının daha sıkı hale gelmesi gerektiğini savunuyor.

Mericle'e göre önümüzdeki dönemde üç temel enflasyon kaynağının etkisi azalabilir:

• ABD'nin uyguladığı gümrük tarifelerinin fiyatlara yansıması.

• İran savaşından kaynaklanan enerji fiyatı şoku.

• YZ sektöründeki fiyatlama ve maliyet baskıları.

Buna karşın son enflasyon raporunda birçok kategoride beklentilerin üzerinde fiyat artışları görüldü.

Goldman Sachs'a göre bu artışların tamamını enerji fiyatlarındaki yükselişle açıklamak mümkün değil.

Bu nedenle Fed'in enflasyonla mücadelede daha kararlı bir duruş benimsemesi gerekebilir.

Fed ekonomistleri: ABD ekonomisi enflasyonu daha uzun süre taşıyor

Fed bünyesinde yapılan son araştırmalar, pandemi sonrasında ABD ekonomisinin enflasyon şoklarına verdiği tepkinin değişmiş olabileceğine işaret ediyor.

Araştırmalara göre fiyat baskıları ekonomide geçmişe kıyasla daha uzun süre kalıcı olabiliyor.

Ayrıca petrol fiyatlarındaki yükselişlerin diğer sektörlere aktarılması da daha kolay hale gelmiş görünüyor.

Bu gelişme, İran savaşı gibi enerji arzını etkileyen jeopolitik krizlerin enflasyon üzerindeki etkisini artırıyor.

Enerji maliyetlerindeki artış, ulaştırma ve üretim giderleri üzerinden diğer mal ve hizmetlerin fiyatlarına yansıyabiliyor.

Enflasyonun ekonominin geneline yayılması ise merkez bankasının yalnızca enerji fiyatlarındaki olası düşüşe güvenerek para politikasını gevşetmesini zorlaştırıyor.

Wall Street'teki bazı değerlendirmelerde, ABD'li tüketicilerin hayat pahalılığı baskısını bir süre daha hissetmeye devam edebileceği belirtiliyor.

Chicago Fed Başkanı Goolsbee: “Neredeyse ürkütücü bir rapor”

Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, ekim ayı enflasyon verilerine ilişkin açıklamasında endişelerini açık biçimde dile getirdi.

PBS'e konuşan Goolsbee, son enflasyon raporunu “neredeyse ürkütücü” olarak nitelendirdi.

ABD ekonomisinde giderek belirginleşen ciddi bir enflasyon sorunu bulunduğunu söyleyen Goolsbee, Fed'in bu sorunla mücadele etmek zorunda olduğunu vurguladı.

Goolsbee, daha önce gümrük tarifelerinden kaynaklanan fiyat baskılarının zaman içinde azalmasını beklediğini ancak bu beklentinin henüz gerçekleşmediğini belirtti.

Özellikle hizmet sektöründe enflasyonun yüksek kalması, Chicago Fed Başkanı'nın dikkat çektiği başlıca sorunlardan biri oldu.

Goolsbee, fiyat artışlarının işletmelerin, kâr amacı gütmeyen kuruluşların ve sıradan tüketicilerin gündeminde önemli bir yer tuttuğunu söyledi.

Bu açıklamalar, Fed içinde enflasyonun kalıcılığına ilişkin kaygıların güçlendiğini gösteriyor.

Christopher Waller: 50 baz puanlık artırım masada

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller ise aralık ayı toplantısında daha büyük bir faiz artırımı yapılabileceğini gündeme getirdi.

Waller, ekim enflasyon verileri açıklanmadan önce yaptığı değerlendirmede, fiyat artışlarının beklentilerden güçlü gelmesi halinde 50 baz puanlık faiz artırımının değerlendirilmesi gerektiğini söylemişti.

Salı günü açıklanan veriler, Waller'ın işaret ettiği koşulun gerçekleştiğini gösterdi.

Waller, böyle bir durumda yalnızca 25 baz puanlık artırımla yetinilmesinin Fed'in güvenilirliğini riske atabileceğini savundu.

“Bu durumda aralık toplantısında politika faizinin 50 baz puan artırılması değerlendirilmelidir.”

Waller'a göre Fed'in enflasyonla mücadelede verdiği mesajların güvenilir olması gerekiyor.

Merkez bankasının faiz artırımı yönünde beklenti oluşturup ardından bu adımları atmaması, finansal koşulların istenmeyen biçimde gevşemesine neden olabilir.

Bu nedenle Waller, faiz artırımlarının er ya da geç değil, gerektiğinde daha erken gerçekleştirilmesi gerektiğini belirtti.

Fed'in iletişim politikası da tartışılıyor

Waller, Fed'in ekim toplantısı öncesinde ve toplantı sırasında verdiği mesajların piyasalarda yeni faiz artırımları beklentisi oluşturduğunu söyledi.

Fed yetkilisine göre merkez bankasının iletişimi açık ve güvenilir olduğunda, faiz artırımlarının mutlaka birbirini izleyen toplantılarda yapılması gerekmiyor.

Ancak piyasalara verilen mesajların sonunda uygulanması önem taşıyor.

Waller, beklenen faiz artırımlarının gerçekleşmemesi halinde piyasalarda faiz beklentilerinin düşebileceğini belirtti.

Bu durumda piyasa faizlerinin gerilemesi, Fed'in amaçlamadığı ölçüde parasal gevşemeye yol açabilir.

Waller'ın açıklamaları, merkez bankasının yalnızca aldığı kararlarla değil, geleceğe yönelik yönlendirmeleriyle de finansal koşulları etkilediğini ortaya koyuyor.

Piyasalar artık faiz artırımı olup olmayacağını değil, büyüklüğünü tartışıyor

CME Group'un FedWatch aracına göre çarşamba günü itibarıyla Fed'in aralık toplantısında 25 baz puanlık faiz artırımı yapma olasılığı yüzde 86,8 seviyesindeydi.

50 baz puanlık daha büyük bir artırım olasılığı ise yüzde 13,2 olarak fiyatlanıyordu.

Bu dağılımda faizlerin sabit tutulması temel senaryolar arasında yer almıyordu.

Piyasa fiyatlamaları şöyleydi:

• 25 baz puan faiz artırımı: Yüzde 86,8.

• 50 baz puan faiz artırımı: Yüzde 13,2.

Bu olasılıklar, ilgili tarihteki vadeli işlem fiyatlamalarını yansıtıyor ve yeni ekonomik veriler ile Fed yetkililerinin açıklamalarına bağlı olarak değişebiliyor.

Son enflasyon verileri, yatırımcıların aralık ayında daha büyük bir faiz artırımı ihtimalini de değerlendirmeye başlamasına yol açtı.

Richmond Fed Başkanı Barkin: Faiz artırımları sürecek

Richmond Fed Başkanı Thomas Barkin de para politikasının daha sıkı hale gelmesi gerektiğini savunan yetkililer arasında bulunuyor.

Barkin, kasım ayı başında CNBC'ye yaptığı açıklamada, ABD'de işsizliğin tarihsel olarak düşük seviyelerde bulunduğunu ve enflasyonun hâlâ fazla yüksek olduğunu belirtti.

Bu koşullar altında faiz artırımı yönündeki kararın görece açık olduğunu ifade etti.

Ancak Barkin, artırımların hızına ve büyüklüğüne ilişkin belirsizliklerin sürdüğünü söyledi.

Richmond Fed Başkanı'na göre ekonomik görünümde belirsizlikler bulunuyorsa ve yeni verilerin gelmesi bekleniyorsa kademeli sıkılaştırma uygun bir yaklaşım olabilir.

Barkin, faiz artırımlarının sürmesini beklemekle birlikte bunların hangi hızda gerçekleştirileceği konusunda kesin bir değerlendirme yapmadı.

Bu yaklaşım, Fed içinde faiz artırımlarının gerekliliği konusunda görüşlerin yakınlaşmasına rağmen artırımın büyüklüğü ve zamanlaması konusunda farklı değerlendirmelerin bulunduğunu gösteriyor.

Wall Street'in yeni sorusu: Fed ne kadar geç kaldı?

ABD'de üst üste gelen yüksek enflasyon verileri, yatırım bankalarının para politikası tahminlerini yeniden şekillendirdi.

Bank of America, ekim ayında faizlerin sabit tutulmasının hata olabileceğini savunurken, Goldman Sachs 2027'nin ilk çeyreğinde de faiz artırımlarının devam edeceğini öngörüyor.

Fed yetkililerinden Goolsbee, Waller ve Barkin'in açıklamaları ise enflasyonun kalıcılığına yönelik kaygıların arttığını ortaya koyuyor.

Enflasyonun enerji fiyatlarının ötesine geçerek mal ve hizmetlerin geniş bir bölümüne yayılması, para politikası açısından temel sorun olarak öne çıkıyor.

Gümrük tarifeleri, İran savaşının enerji piyasaları üzerindeki etkileri ve YZ sektöründeki maliyet baskıları da görünümü karmaşıklaştırıyor.

Yahoo Finance

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.