TCMB rezervleri üç haftadır geriliyor: Swap hariç nette 3,5 milyar dolarlık düşüş

11 Eylül haftasında TCMB rezervlerindeki gerileme devam etti. Brüt rezervler 5,5 milyar dolar, net rezervler 3,4 milyar dolar düşerken swap hariç net rezervlerdeki kayıp 3,5 milyar dolara ulaştı. Altın fiyatlarının etkisi çıkarıldığında rezerv kaybı daha sınırlı kalırken, yurtiçi yerleşiklerin döviz mevduatları 1,8 milyar dolar arttı. Yabancı yatırımcı ise hem DİBS hem de hisse senedi piyasasında alıcı konumundaydı.

Haftalık Parasal Büyüklükler Raporu, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) rezervlerinde son üç haftadır devam eden gerilemenin 11 Eylül haftasında da sürdüğünü gösterdi.

Brüt rezervler bir haftada 184,2 milyar dolardan 178,7 milyar dolara inerken, net rezervler 65,7 milyar dolardan 62,3 milyar dolara geriledi.

Swap hariç net rezervlerde ise 3,5 milyar dolarlık düşüş yaşandı ve rezervler 50,15 milyar dolar seviyesine indi.

Ancak haftalık rezerv kaybında altın fiyatlarındaki hareket önemli rol oynadı.

Altın etkisi rezerv kaybını büyüttü

11 Eylül haftasında altın fiyatlarındaki hareketin brüt rezervler üzerindeki negatif etkisi yaklaşık 3,1 milyar dolar, net rezervler üzerindeki etkisi ise 1,9 milyar dolar olarak hesaplandı.

Altın fiyat etkisi hariç tutulduğunda brüt rezervlerdeki düşüş yaklaşık 2,4 milyar dolar oldu.

Net rezervler ve swap hariç net rezervlerde ise altın etkisinden arındırılmış kayıp yaklaşık 1,3 milyar dolar olarak hesaplandı.

Dolayısıyla manşet rezerv rakamlarındaki sert gerilemenin önemli bölümü altın fiyatlarındaki değişimden kaynaklandı.

TCMB haftanın ilk üç gününde 300 milyon dolar sattı

TCMB analitik bilanço verileri, rezervlerdeki gerilemenin yeni haftanın ilk günlerinde de sınırlı ölçüde devam ettiğine işaret ediyor.

Verilere göre Merkez Bankası bu haftanın ilk üç gününde yaklaşık 300 milyon dolarlık döviz satışı gerçekleştirdi.

Son beş haftadaki net döviz satışı böylece yaklaşık 4,1 milyar dolara ulaştı.

Bununla birlikte daha uzun dönemli tabloya bakıldığında TCMB'nin mart ayında gerçekleştirdiği büyük ölçekli satışların önemli bölümünü yeniden yerine koyduğu görülüyor.

Mart ayında yaklaşık 51 milyar dolarlık döviz satışı gerçekleştiren TCMB, nisan ayı başından bu yana net olarak yaklaşık 35 milyar dolar döviz alımı yaptı.

Bu rakamlar, mart ayındaki rezerv kaybının önemli bölümünün takip eden aylarda telafi edildiğine işaret ediyor.

Şirketlerden dövize 1,8 milyar dolarlık talep

Haftanın dikkat çeken gelişmelerinden biri yurtiçi yerleşiklerin döviz mevduatlarındaki artış oldu.

Parite etkisinden arındırılmış verilere göre bireysel yatırımcıların döviz mevduatları sadece 7 milyon dolar artarken, kurumsal yatırımcıların alımları yaklaşık 1,8 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Böylece toplam DTH artışı yaklaşık 1,8 milyar dolar oldu.

Döviz mevduatlarında 2025 başından bu yana görülen toplam artış ise yaklaşık 33,5 milyar dolara ulaştı.

Aynı hafta TL mevduatlar da güçlü artış gösterdi. TL mevduat hacmi 287 milyar TL yükselerek yaklaşık 19,8 trilyon TL'ye çıktı.

Yabancı yatırımcı hem tahvil hem hisse aldı

11 Eylül haftasında yurtdışı yerleşiklerin Türk varlıklarına yönelik talebi devam etti.

Yabancı yatırımcılar DİBS piyasasında yaklaşık 151 milyon dolarlık net alım gerçekleştirdi. Böylece yabancıların DİBS stokunun piyasa değeri yaklaşık 18,1 milyar dolara yükseldi.

Hisse senedi piyasasında ise daha güçlü bir giriş görüldü.

Yurtdışı yerleşikler hafta boyunca 278 milyon dolarlık hisse senedi alımı yaptı ve yabancıların hisse stokunun değeri 42,4 milyar dolar seviyesine ulaştı.

Hazine eurobondlarında ise ters yönde hareket yaşandı. Yabancılar yaklaşık 52 milyon dolarlık satış gerçekleştirirken stok değeri yaklaşık 88,4 milyar dolar oldu.

Yabancı para kredileri 212,8 milyar dolara çıktı

Bankacılık sistemindeki yabancı para kredi büyümesi de devam ediyor.

11 Eylül haftasında yabancı para krediler yaklaşık 300 milyon dolar arttı.

Mart 2024 sonundan bu yana yabancı para kredilerdeki toplam artış ise 78,1 milyar dolara, başka bir ifadeyle yaklaşık %58'e ulaştı.

Böylece toplam yabancı para kredi hacmi 212,8 milyar dolar seviyesine yükseldi.

Tüketici kredilerinde belirgin yavaşlama

Kredi büyümesinin kompozisyonunda ise ticari ve tüketici kredileri arasında ayrışma dikkat çekiyor.

Yıllıklandırılmış 13 haftalık ortalama kredi büyümesine göre ticari kredilerde büyüme oranı %22,7'den %23,3'e yükseldi.

Tüketici kredilerinde ise ters yönde güçlü bir hareket görüldü.

Tüketici kredilerinin yıllıklandırılmış 13 haftalık büyümesi %22,6'dan %18,7'ye geriledi.

Bu görünüm, kredi genişlemesinde ticari kredilerin hızlanırken tüketici tarafında belirgin bir yavaşlama yaşandığını gösteriyor.

Para piyasası fonlarında 62 milyar TL düşüş

Yatırım fonları tarafında da dikkat çekici hareketler yaşandı.

Para Piyasası Fonlarının (PPF) toplam büyüklüğü 11 Eylül haftasında 62,2 milyar TL azalarak yaklaşık 1,93 trilyon TL'ye geriledi.

Serbest Şemsiye Fonları altındaki para piyasası fonlarının büyüklüğünde ise daha sert bir düşüş gerçekleşti. Bu fonların büyüklüğü yaklaşık 124 milyar TL azalarak 1,49 trilyon TL'ye indi.

Tüm döviz fonlarının aktif büyüklüğü de yaklaşık 79 milyon dolar düşüşle 74,3 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Döviz fonlarındaki uzun vadeli büyüme ise dikkat çekici. Bu fonların toplam büyüklüğü 2024 başında yaklaşık 25 milyar dolar, 2025 başında ise 50 milyar dolar seviyesindeydi.

Dolarizasyon oranı %40,5'e geriledi

Yatırım fonlarının da dahil edildiği dolarizasyon oranı 11 Eylül haftasında sınırlı bir düşüş gösterdi.

Oran %40,6'dan %40,5'e geriledi.

Karşılaştırma açısından, aynı göstergenin 2023 yılının ortalarında %70'e kadar yükseldiği görülmüştü.

Haftalık parasal verilerin genel görünümü böylece karmaşık bir tablo ortaya koyuyor: TCMB rezervleri üçüncü haftasında da gerilerken, kaybın önemli kısmı altın fiyatlarından kaynaklandı. Yurtiçi şirketlerin döviz talebi yükselirken yabancı yatırımcıların hem tahvil hem de hisse senedi piyasasında alıcı olması dikkat çekti.

Kredi tarafında ise yabancı para kredilerdeki hızlı büyüme sürerken tüketici kredilerinde belirgin bir yavaşlama yaşandı.

Gedik Yatırım