BoJ faizi %1,25’e çıkardı: İki üyenin itirazı yeni güç kaybını tetikledi

Japonya Merkez Bankası politika faizini 25 baz puan artırarak %1,25’e yükseltti. Ancak kararın iki üyenin karşı oyuyla alınması ve açıklamada daha şahin bir yönlendirme bulunmaması yenin dolar karşısında değer kaybetmesine yol açtı. Son artırım, BoJ’un 1990’dan bu yana gerçekleştirdiği en hızlı faiz artırımı döngüsüne işaret ederken, karar öncesinde ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in Japonya’ya yönelik para politikasını normalleştirme çağrıları da dikkat çekmişti.

Japonya Merkez Bankası (BoJ), iki günlük para politikası toplantısının ardından politika faizini 25 baz puan artırarak %1’den %1,25’e yükseltti.

Karar Bloomberg anketine katılan ekonomistlerin tamamının beklentisiyle uyumluydu. Ancak faiz artırımına iki kurul üyesinin karşı çıkması piyasalar tarafından güvercin bir ayrıntı olarak değerlendirildi.

BoJ böylece küresel merkez bankalarının yeniden sıkılaştırmaya yöneldiği dönemde Fed ve Avrupa Merkez Bankası’na katıldı.

İki üye faiz artırımına karşı çıktı

BoJ Yönetim Kurulu üyeleri Toichiro Asada ve Ayano Sato faiz artırımına karşı oy kullandı.

Her iki isim de hızlı faiz artışlarının ekonomiyi yavaşlatabileceği konusunda ihtiyatlı yaklaşımıyla bilinen Başbakan Sanae Takaichi tarafından göreve getirilmişti.

Bloomberg’e göre iki üyenin muhalefeti, BoJ’un önümüzdeki dönemde faiz artırım hızını daha da artırmasının kurul içerisinde dirençle karşılaşabileceğine işaret ediyor.

Piyasanın ilk tepkisi de bu yönde oldu.

Yen faiz artırımına rağmen değer kaybetti

Normal şartlarda faiz artırımının para birimini desteklemesi beklenirken Japon yeni kararın ardından dolar karşısında geriledi.

Dolar/yen kuru 157,14 seviyesine yükseldi. Bu, faiz kararı öncesindeki seviyenin yaklaşık bir yen üzerinde bulunuyor.

Yenin zayıflamasında yalnızca iki üyenin karşı oyu değil, BoJ açıklamasında gelecekteki faiz artırımlarına ilişkin beklenenden daha şahin bir mesaj verilmemesi de etkili oldu.

Daiwa Securities Kıdemli Ekonomisti Kento Minami, piyasanın özellikle iki karşı oya odaklandığını söyledi:

“Temel nokta iki kurul üyesinin karara karşı oy kullanmasıydı. Piyasanın bunu fiyatlanan beklentilere kıyasla güvercin algıladığını düşünüyorum.”

Ancak Minami, BoJ’un ekonomi, fiyatlar ve finansal koşullara ilişkin değerlendirmesinin genel olarak şahin kalmaya devam ettiğini de belirtti.

Minami’ye göre Merkez Bankası önceki döneme kıyasla daha hızlı bir faiz artırımı temposuna ihtiyaç olduğunu düşünüyor.

Nikkei %2 yükseldi

Yendeki değer kaybı Japon ihracatçı şirketleri açısından destekleyici olurken, Nikkei 225 Endeksi kazançlarını artırarak %2’ye kadar yükseldi.

Daha geniş kapsamlı Topix Endeksi ise finans hisselerindeki baskı nedeniyle yatay seyretti.

Japonya dışındaki küresel piyasaların BoJ kararına tepkisi sınırlı kaldı. ABD iki yıllık tahvil faizi hafif yükselirken, yen dışındaki G10 para birimleri dar bir bant içerisinde hareket etti.

1990’dan bu yana en hızlı faiz artırımı

Son faiz artırımını özellikle önemli hale getiren unsurlardan biri zamanlaması oldu.

BoJ, önceki faiz artırımını yalnızca üç ay önce gerçekleştirmişti.

Bu, Japonya Merkez Bankası’nın 1990’dan bu yana iki faiz artırımı arasında bıraktığı en kısa süre oldu. 1990’daki hızlı para politikası sıkılaştırması Japonya’nın devasa varlık fiyatı balonunun patlamasında önemli rol oynamıştı.

Son karar aynı zamanda Kazuo Ueda’nın BoJ başkanlığı dönemindeki altıncı faiz artırımı oldu.

Bloomberg’e göre Ueda böylece en az yarım yüzyıldır görev yapan BoJ başkanları arasında en fazla faiz artırımı gerçekleştiren başkan konumuna geldi.

Bessent’in baskısı dikkat çekti

BoJ’un hızlanan faiz artırım süreci yalnızca Japonya’daki enflasyon gelişmeleriyle açıklanmıyor.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, son dönemde Japonya’nın para politikasını normalleştirmesi ve yenin değer kaybına karşı daha kararlı hareket etmesi yönünde alışılmadık ölçüde açık mesajlar vermişti.

Bessent geçen ay BoJ Başkanı Kazuo Ueda ile yaptığı görüşmede, Japonya’nın yenin zayıflamasını ele almak amacıyla attığı kararlı adımlara “güçlü destek” verdi.

Bessent’in açıklamaları sonrasında piyasalar BoJ’un faiz artıracağı beklentisini hızla fiyatlamış ve eylül başına gelindiğinde artırım ihtimali neredeyse tamamen fiyatlara yansımıştı.

Bloomberg Economics ekonomisti Taro Kimura da diplomatik ve siyasi baskının kararda rol oynamış olabileceği görüşünde.

Kimura:

“BoJ’un son artırımından yalnızca kısa süre sonra yeniden faiz yükseltmesi, yenin düşüşünü durdurmaya yönelik siyasi ve diplomatik baskının sıkılaştırmayı yalnızca enflasyon endişelerinden daha fazla desteklediğine işaret ediyor.”

değerlendirmesinde bulundu.

Fed, ECB ve BoJ aynı ayda faiz artırdı

Japonya’daki faiz artırımı küresel para politikasında ortaya çıkan daha geniş çaplı dönüşün de bir parçası.

İran savaşının enerji fiyatları ve küresel enflasyon üzerindeki etkileri merkez bankalarının para politikası hesaplarını değiştirdi.

Fed bu hafta politika faizini artırırken, Avrupa Merkez Bankası da geçen hafta bu yılki ikinci faiz artırımını gerçekleştirdi.

BoJ’un son kararıyla birlikte Fed, ECB ve BoJ tarihte ilk kez aynı ay içerisinde faiz artırmış oldu.

Bu eş zamanlı sıkılaştırma, Japonya’nın uzun yıllar boyunca küresel para politikasının istisnası olarak görülen ultra gevşek politikasından ne kadar uzaklaştığını da ortaya koyuyor.

BoJ’un önündeki ikilem

Japonya Merkez Bankası açısından bundan sonraki süreçte iki temel risk öne çıkıyor.

Bir tarafta yüksek enerji maliyetleri ve zayıf yenin ithalat fiyatlarını artırarak enflasyonu beslemesi bulunuyor. Diğer tarafta faizlerin çok hızlı yükseltilmesinin Japon ekonomisi üzerinde yaratabileceği baskı var.

İki kurul üyesinin son faiz artırımına karşı çıkması, bu ikilemin BoJ içerisinde de giderek daha görünür hale geldiğini gösteriyor.

Piyasalar açısından ise bundan sonraki kritik soru BoJ’un faiz artırım döngüsünü hangi hızla sürdüreceği olacak.

Yenin faiz artırımına rağmen 157 seviyesine doğru gerilemesi, yatırımcıların yalnızca mevcut faiz kararına değil, BoJ’un bundan sonraki adımlarına ilişkin vereceği yönlendirmeye odaklandığını gösteriyor.

CNBC, Bloomberg