Petrolün 100 dolara yaklaşması, merkez bankalarının enflasyonla mücadelesi için kırmızı alarm

Dünya genelinde para politikaları yüksek irtifalı seyir kontrolüne doğru geçerken, yükselen petrol fiyatları dünya ekonomisine yönelik yeni bir türbülans dalgasının yaklaştığına işaret ediyor.

Ham petrolün varil başına 100 dolar seviyelerine yaklaşması, merkez bankacılarına, pandemi ve Ukrayna'daki savaşla başlayan volatilite döneminin henüz sona ermediğini hatırlatıyor.

Bu durum, Fed Başkanı Powell'ın Jackson Hole'da geçen ay faiz oranları için işaret ettiği "uzun süreli yüksek" durumun, aynı etkinlikte Avrupalı meslektaşı Lagarde'ın tanımladığı "değişim ve kırılma çağı" ile daha da belirgin hale geldiğini gösteriyor.

Ham petrolün ani yükselmesi geçici bir dalgalanma mı yoksa daha kalıcı bir durum mu, bu soru bu hafta Londra'dan Washington'a toplanan merkez bankacılarının karşı karşıya olduğu bir sorun. Zira petrol, hem tüketici fiyatlarını artırıcı bir etki yapabilir hem de ekonomik büyümeyi frenleyebilir. Petrol fiyatlarının yükselmesi bu dengelemeyi, yetkililer arasında enflasyon risklerinin şu anda yeterince kontrol altında olduğu yönünde ortaya çıkan görüşü sınamakta. Bu nedenle merkez bankaları da faiz artırımına şimdilik ara vermeye hazırlar gibi görünmekteler.

GlobalData TS Lombard'dan ekonomist Dario Perkins, bir raporda "Ham petrol fiyatlarındaki son yükseliş yardımcı olmayan bir durum. Ancak, bu son enflasyon gelişmelerini göz önünde bulundurmanın önemli olduğunu belirtmek gerekli. Henüz 12 ay süren sağlam bir dez-enflasyon ilerlemesini geri alma tehlikesi altında değiliz - hatta yakın bile değiliz," diyor.

Brent ham petrol, Suudi Arabistan ve Rusya'nın ihracat kısıtlamalarının yanı sıra ABD ve Çin için olumlu bir görünümün fiyatları yükseltmesiyle yaklaşık 95 dolar/varil civarında 10 ayın en yüksek seviyesine ulaştı.

Merkez bankacıları için, emtia fiyatlarının böyle ani yükselişleri hemen bir uyarı işareti olabilir. Uluslararası Para Fonu (IMF), 1970'lerden bu yana 100'den fazla enflasyon şokunu inceleyen yeni bir makalede, tüketici fiyatı artışı dönemlerinden sadece yaklaşık %60'ında beş yıl içinde kalıcı bir yavaşlama elde edilebildiğini buldu.

Eğer bu artış sonucunda dördüncü çeyrekte ortalama varil başına 100 dolar olacaksa, Bloomberg Ekonomi hesaplamalarına göre bu, ABD enflasyonu üzerinde %0,9'a kadar zirve etki yapabilir. Euro bölgesi ve İngiltere'de ise bu rakam %0,4'e daha yakın.

Jefferies LLC'nin New York'taki küresel döviz başkanı Brad Bechtel "Ham petrolün yükselişi, enflasyon etkilerinin 'yanlış' yönde ilerlemeye başlamasıyla tüm merkez bankaları için bir faktör olacak," dedi .

Daha hızlı enflasyon, zaten Fed'in fiyat artışını hedefe geri getirmek için faizleri daha uzun süre yüksek tutmak zorunda kalacağını bahis eden tahvil piyasası için büyük bir darbe olur.

İki yıllık ABD tahvil getirileri ayın başından bu yana 30 baz puanın üzerinde arttı ve Temmuz'da görülen 16 yıllık yüksekliklere yakın işlem görüyor. Alman tahvil eğrisinin getirileri bu ay içinde yaklaşık 25 baz puan artarken, 10 yıl vadeli tahvilde en yüksek seviyeye yakın işlem görüyor.

Bu endişeler, Fed'in Çarşamba günü sıkılaştırmayı duraklatmaya hazırlandığı ve olası daha fazla adımın işareti olabileceği kritik bir haftayı gölgeliyor.