Para Hareketleri: Rezervlerde Artış, DİBS Girişleri ve Dolarizasyon Eğilimleri

Özet: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) 26 Eylül haftasına ilişkin verileri, swap hariç net rezervlerde 3 milyar $ artış (altın fiyat etkisi hariç 0,5 milyar $) olduğunu ortaya koydu. Yurt dışı yerleşikler yaklaşık 416 milyon $ tutarında DİBS alımı yaparken, döviz tevdiat hesaplarında (DTH) 1,3 milyar $’lık çözülme yaşandı. KKM çıkışları devam ederken TL mevduatlar yükseldi, yabancı para kredilerde sınırlı gerileme görüldü.

Swap Hariç Net Rezervlerde 3 Milyar $’lık Artış

26 Eylül haftasında brüt rezervler 178,9 milyar $’dan 183 milyar $’a çıkarak 4,1 milyar $ arttı . Net rezervler de aynı dönemde 2,3 milyar $ artışla 72,7 milyar $’a yükseldi. Swap hariç net rezervler ise 3 milyar $ artışla 56 milyar $ oldu.

Altın fiyatlarının TCMB rezervlerine pozitif etkisi 2,5 milyar $ seviyesinde gerçekleşti. Bu etki hariç tutulduğunda, swap hariç net rezerv artışı 0,5 milyar $ olarak hesaplanıyor.

1 Ekim itibariyle ilk üç günlük veriler, swap hariç net rezervlerde yaklaşık 1,8 milyar $’lık ek artışa işaret ediyor. Ancak bu dönemde altın fiyat etkisinin 2,8 milyar $ olduğunu ve son altı haftada altın değerlemesinin rezervlere toplam 13,8 milyar $ katkı sağladığını not edelim.

Döviz Tevdiat Hesaplarında (DTH) Çözülme

Parite etkisinden arındırılmış DTH, son üç haftada 5,5 milyar $’lık artışın ardından 26 Eylül haftasında 1,3 milyar $ geriledi .

Gerileme, bireysellerin 838 milyon $, kurumsalların 501 milyon $ döviz satışından kaynaklandı.

Sene başından bu yana döviz mevduatlarındaki toplam artış 16,2 milyar $ seviyesinde.

Kur Korumalı Mevduatta (KKM) Çözülme Devam Ediyor

KKM hesapları haftalık 27,9 milyar TL (0,7 milyar $) azalışla 292,8 milyar TL’ye düştü.

Ağustos 2023’teki zirveden bu yana KKM çözülmesi 3,1 trilyon TL’yi (129,8 milyar $) aştı.

DTH + KKM’nin toplam mevduatlar içindeki payı %39,5’e gerilerken, bu oran Ağustos 2023’te %68,4 seviyesine kadar yükselmişti.

TL Mevduatlar Güçlü Artış Gösterdi

TL mevduatlar haftalık 223 milyar TL yükselerek yaklaşık 15,4 trilyon TL seviyesine çıktı.

Yabancı Para Krediler ve Kredi Büyümesi

Yabancı para krediler haftalık 0,2 milyar $ azalış gösterdi.

Mart 2024 sonundan bu yana %44 büyüyerek 194,4 milyar $ seviyesine ulaştı.

13 haftalık ortalama kredi büyümesi ticari kredilerde %20,4’ten %21,8’e, tüketici kredilerinde %40,5’ten %41,7’ye yükseldi.

Yabancıların DİBS ve Hisse Senedi İşlemleri

Yurt dışı yerleşikler 416 milyon $’lık DİBS alımı yaptı; toplam stok 15,6 milyar $ ’a çıktı.

Mayıs başından bu yana DİBS girişleri toplam 6,7 milyar $’ı aştı.

Hisse senetlerinde 159 milyon $’lık net alış görüldü; stok değeri 33,8 milyar $ oldu.

Hazine eurobondlarında ise yaklaşık 2,7 milyar $’lık giriş yaşandı; stok 81 milyar $ ’a yükseldi.

Fonlarda Dolarizasyon Oranı Geriliyor

Para Piyasası Fonu (PPF) büyüklüğü 38 milyar TL artarak 1,2 trilyon TL’yi geçti.

Serbest Şemsiye Fonu altındaki PPF büyüklüğü ise 40 milyar TL azalarak 1,1 trilyon TL’ye geriledi.

Döviz fonlarının aktif büyüklüğü 1,8 milyar $ artışla 71,4 milyar $ oldu (2024 başında 25 milyar $ idi).

Yatırım fonlarını da kapsayan dolarizasyon oranı %42,3’ten %42,2’ye geriledi . Bu oran 2024 başında %59 seviyesindeydi.