Nvidia'da casusluk ve yasak ilişki skandalı: Jensen Huang hakkında soruşturma başlatıldı

Dünyanın en büyük YZ çipi üreticisi Nvidia, CEO Jensen Huang'ın Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğundan şüphelenilen bir kadınla ilişki yaşadığını kabul etmesinin ardından tarihinin en ciddi yönetim krizlerinden biriyle karşı karşıya. Nvidia yönetim kurulu bağımsız bir soruşturma başlatırken şirket hisseleri baskı altında kaldı. ABD Başkanı Donald Trump, Huang'a destek verdi. Skandal, YZ yatırımlarının geleceğine ilişkin endişelerin arttığı ve Nvidia'nın piyasa değerinin 5 trilyon doların altına gerilediği bir dönemde patlak verdi.

Jensen Huang yasak ilişkiyi çalışanlarına gönderdiği mesajla kabul etti

Küresel yapay zekâ sektörünün en önemli şirketlerinden Nvidia, CEO'su Jensen Huang'ın özel hayatına ilişkin açıklamalarının ulusal güvenlik soruşturmasına dönüşmesiyle sarsıldı.

Bloomberg'in haberine göre 63 yaşındaki Huang, pazar günü çalışanlarına gönderdiği mesajda, daha önce Singapur merkezli bir müşteri şirkette görev yapan bir kadınla evlilik dışı ilişki yaşadığını kabul etti.

Kadın, çeşitli haberlerde Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğundan şüphelenilen eski Megaspeed International yöneticisi Alice Huang olarak tanımlandı.

Huang, çalışanlarına gönderdiği mesajda eşine sadakatsizlik ettiğini, davranışlarının ailesine zarar verdiğini ve bundan dolayı derin pişmanlık duyduğunu ifade etti.

Nvidia CEO'su, daha önce söz konusu kadınla ilişkisinin olağan bir iş bağlantısından ibaret olduğunu savunmuştu.

Son açıklamasıyla romantik ilişkinin varlığını kabul eden Huang, şirket yönetim kurulunun başlattığı soruşturmaya tam destek vereceğini bildirdi.

Ancak Alice Huang'ın Çin adına casusluk yaptığı iddiası kanıtlanmış değil. Nvidia da şu aşamada şirket sırlarının veya ABD ulusal güvenliğinin tehlikeye atıldığına inanmak için bir neden bulunmadığını açıkladı.

Nvidia yönetim kurulu bağımsız soruşturma başlattı

Nvidia'nın pazar günü yaptığı açıklamaya göre şirket yönetim kurulu, iddiaları araştırmak üzere bağımsız yönetim kurulu üyelerinden oluşan bir komite kuruyor.

Komite, şirket dışından hukuk danışmanlarıyla birlikte çalışacak.

Soruşturmanın temel amacı, Huang'ın yabancı bir istihbarat operasyonunun hedefi olup olmadığını ve söz konusu ilişki nedeniyle hassas bilgilerin risk altına girip girmediğini belirlemek.

Nvidia, yönetim kurulunun mevcut aşamada ulusal güvenliğin veya şirket sırlarının ihlal edildiğine ilişkin bir bulguya sahip olmadığını vurguladı.

Bununla birlikte eldeki bütün bilgilerin inceleneceği belirtildi.

Huang da açıklamasında Nvidia'yı korumaya ve ABD'nin ulusal güvenliğini desteklemeye bağlı olduğunu ifade etti.

Haberin ardından Nvidia hisseleri Robinhood işlem platformunda yüzde 3,7 geriledi.

Casusluk şüphesinin merkezindeki Alice Huang kim?

Soruşturmanın merkezinde, Megaspeed International'ın eski yöneticilerinden Alice Huang bulunuyor.

Huang Le adıyla da bilinen Alice Huang'ın, ABD makamları tarafından Çin istihbaratının olası bir bağlantısı olarak değerlendirildiği haberleştirildi.

Ancak bu iddia henüz kesinleşmiş bir yargı kararıyla doğrulanmış değil.

Jensen Huang ile Alice Huang'ın 2024 yılında Taipei'deki bir akşam yemeğinde birlikte görüntülendiği fotoğrafın sosyal medyada yayılması, ikili arasındaki bağlantıya yönelik ilgiyi artırdı.

Jensen Huang, daha önce Bloomberg'e yaptığı açıklamalarda Megaspeed çalışanlarıyla temaslarının diğer Çinli müşteriler ve teknoloji yöneticileriyle yürüttüğü iş ilişkilerinden farklı olmadığını söylemişti.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun ise Alice Huang'ın Çin ajanı olarak nitelendirilmesini daha önce temelsiz bir karalama olarak değerlendirmişti.

Dolayısıyla olayda hem ABD makamlarının şüpheleri hem de Çin'in bu iddialara yönelik itirazları bulunuyor.

ABD Kongresi de devreye giriyor

Nvidia CEO'sunun ilişkisine ilişkin haberler, ABD Kongresi'nde de karşılık buldu.

Bloomberg'e göre Temsilciler Meclisi'ndeki bazı Cumhuriyetçi üyeler geçen hafta Huang'dan Alice Huang ile temasları hakkında bilgilendirme talep etti.

Konu yalnızca şirket yönetimi açısından değil, ABD'nin Çin'e yönelik teknoloji ihracatı politikası bakımından da önem taşıyor.

Nvidia, gelişmiş YZ işlemcilerinin üretiminde küresel lider konumunda bulunuyor.

Şirketin çipleri, dünyanın en gelişmiş YZ modellerinin eğitilmesi ve çalıştırılması için kullanılıyor.

Bu nedenle Nvidia'nın Çin ile ticari ilişkileri, Washington'ın teknoloji ve ulusal güvenlik politikalarının merkezindeki tartışmalardan birini oluşturuyor.

ABD yönetimi, gelişmiş çiplerin Çin'e ihracatını çeşitli lisans ve kısıtlamalara tabi tutuyor.

Trump yönetimi altında belirli Nvidia ürünlerinin Çin'e satışına izin verilse de Pekin'in ithalata yönelik sınırlamaları, şirketin dünyanın ikinci büyük ekonomisindeki faaliyetlerini zorlaştırıyor.

Trump'tan Jensen Huang'a destek

Skandalın ardından ABD Başkanı Donald Trump, Nvidia CEO'suna destek verdi.

Pazar günü gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, Huang'ı iyi bir insan olarak tanımladı ve CEO görevinde kalması gerektiğini söyledi.

Trump, konuyla ilgili Huang ile görüşmediğini de belirtti.

Başkanın açıklamaları, Nvidia'nın Washington ile ilişkilerinin önemini bir kez daha gündeme taşıdı.

Huang, son yıllarda ABD'nin teknoloji üstünlüğünü koruması için Çin pazarından tamamen çekilmenin yanlış olacağını savunuyor.

Nvidia CEO'suna göre Amerikan çip üreticilerinin Çin'e satış yapmasının engellenmesi, Çin'in kendi YZ teknolojilerini geliştirmesini hızlandırabilir.

Bu yaklaşım, Washington'da gelişmiş işlemcilerin ihracatının daha sıkı denetlenmesini isteyen çevrelerle görüş ayrılıklarına neden oluyor.

Demokratların Kongre zaferi Nvidia üzerindeki baskıyı artırabilir

Skandal, ABD'deki siyasi dengelerin değiştiği bir döneme denk geldi.

Demokratların ara seçimlerde Kongre'nin iki kanadında da çoğunluğu kazanmasının ardından ocak ayında komisyonların yönetimi de değişecek.

Bloomberg Intelligence jeoekonomi ve teknoloji analisti Michael Deng'e göre bu gelişme, Nvidia'nın Çin'e yönelik çip satışlarının daha sıkı denetlenmesine yol açabilir.

Kongre'de 2027 mali yılı savunma bütçesine ilişkin görüşmeler kapsamında gelişmiş YZ çiplerine yönelik yeni düzenlemeler tartışılıyor.

Öneriler arasında şu başlıklar bulunuyor:

• Gelişmiş çiplerin fiziksel konumlarının doğrulanması.

• Uzaktan erişim yoluyla kullanımın denetlenmesi.

• İleri teknoloji YZ işlemcilerinin ihracatına ek kısıtlamalar getirilmesi.

Nvidia ve AMD'nin ise bu düzenlemelerin kaldırılması veya kapsamlarının daraltılması için Beyaz Saray ve Ticaret Bakanlığı nezdinde girişimlerde bulunduğu belirtiliyor.

Deng'e göre Huang hakkındaki son gelişmeler, şirketin Washington'daki müzakere gücünü zayıflatabilir.

Bernstein: Nvidia'nın yönetim modeli büyük risk taşıyor

Bernstein analisti Stacy Rasgon, skandalın Nvidia açısından yalnızca kişisel bir itibar meselesi olmadığını belirtti.

Rasgon'a göre gelişmeler, ABD'nin YZ teknolojisindeki ilerleyişinde önemli rol oynayan bir şirketin yönetimi ve CEO'sunun karar alma süreçleri hakkında soru işaretleri doğuruyor.

Analist, Nvidia'nın olağan bir teknoloji şirketi olmadığını, Huang'ın da sıradan bir CEO olarak değerlendirilemeyeceğini vurguladı.

Nvidia'nın uzun vadeli stratejisinin ve günlük faaliyetlerinin büyük ölçüde Huang'ın liderliği etrafında şekillendiğine dikkat çekti.

Bu durum, kurumsal yönetim açısından önemli bir sorunu gündeme getiriyor: Şirketin geleceği tek bir yöneticinin devamlılığına ne ölçüde bağlı?

Nvidia'nın belirlenmiş bir halefi bulunmuyor

Santa Clara merkezli Nvidia'nın kamuoyuna açıklanmış bir CEO halefiyet planı bulunmuyor.

Huang'ın yerini alabilecek belirgin bir yönetici de öne çıkmış değil.

Şirketin kurucu ortaklarından olan Huang, Nvidia'yı grafik kartı üreticisinden dünyanın en önemli teknoloji şirketlerinden birine dönüştürdü.

Ancak bu dönüşüm sırasında oluşturduğu yönetim modeli, geleneksel kurumsal hiyerarşiden önemli ölçüde farklılaşıyor.

Bloomberg'in haberine göre Huang'ın doğrudan kendisine bağlı yaklaşık 60 yöneticisi bulunuyor.

Bu yöneticiler, CEO'nun kararlarını hızlı biçimde uygulamaktan sorumlu.

Huang, söz konusu yapının Nvidia'ya teknolojik gelişmelere hızla uyum sağlama avantajı kazandırdığını savunuyor.

Buna karşılık sistem, şirketin stratejik kararlarını büyük ölçüde tek kişinin yönetimine bağımlı hale getiriyor.

Bernstein'dan Rasgon, son gelişmelerin Nvidia'nın karşı karşıya bulunduğu kilit yönetici riskini daha görünür hale getirdiğini belirtti.

Huang'ın görevinden ayrılmasının gündeme gelmesi durumunda şirketin nasıl bir yönetim geçişi gerçekleştireceği henüz net değil.

Nvidia'nın piyasa değeri 5 trilyon doların altına geriledi

Skandal, YZ sektöründeki yatırım beklentilerinin zaten sorgulandığı bir dönemde ortaya çıktı.

Nvidia, son yıllarda küresel YZ altyapı yatırımlarının en büyük kazananlarından biri oldu.

Şirketin geliştirdiği gelişmiş işlemciler, büyük teknoloji kuruluşlarının veri merkezlerinde ve YZ modellerinin eğitiminde kullanılıyor.

Huang ayrıca Wall Street'in önde gelen finans kuruluşlarıyla birlikte şirketlerin YZ altyapısını hızla genişletmesini amaçlayan yaklaşık 500 milyar dolarlık bir finansman girişiminde önemli rol üstlendi.

Nvidia, tedarik zincirindeki şirketlere ve gelişmekte olan YZ girişimlerine finansal destek sağlayarak sektörün büyümesinde daha geniş bir rol oynamaya başladı.

Ancak son haftalarda veri merkezi yatırımlarının sürdürülebilirliği, yüksek sermaye harcamaları ve şirketlerin gelecekteki kârlılığı konusunda endişeler arttı.

Nvidia'nın piyasa değeri ekim ayında yaklaşık 5,8 trilyon dolarla rekor seviyeye ulaşmıştı.

Daha sonra YZ altyapı yatırımlarının geleceğine ilişkin kaygılarla 5 trilyon doların altına geriledi.

CEO hakkında başlatılan soruşturma, bu belirsizliklere yeni bir kurumsal yönetim ve ulusal güvenlik boyutu ekledi.

Megaspeed hakkında çip kaçakçılığı iddiaları

Olayın bir diğer önemli boyutu, Alice Huang'ın geçmişte görev yaptığı Megaspeed International şirketiyle ilgili iddialar.

Singapur merkezli Megaspeed, daha önce ABD'nin ihracat kısıtlamalarını ihlal ederek Nvidia çiplerini Çin'e kaçırmakla suçlanmıştı.

Bu iddialar, Washington'ın gelişmiş işlemcilerin üçüncü ülkeler üzerinden Çin'e ulaştırılmasını engelleme çabaları açısından önem taşıyor.

Ancak Megaspeed hakkındaki iddialar ile Jensen Huang'ın kişisel ilişkisine yönelik soruşturmanın birbirinden ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.

Nvidia yönetim kurulunun incelemesi, bu ilişkiler aracılığıyla hassas ticari veya teknolojik bilgilere erişim sağlanıp sağlanmadığını araştıracak.

Şirket şu aşamada böyle bir bilgi sızıntısının gerçekleştiğine ilişkin bulgu açıklamış değil.

YZ sektöründe gözler Nvidia'nın bilançosunda ve soruşturmada

Nvidia'nın bu ayın ilerleyen günlerinde finansal sonuçlarını açıklaması bekleniyor.

Yatırımcılar, şirketin YZ işlemcilerine yönelik talebin devam edip etmediğine, veri merkezi harcamalarına ve gelecek dönem satış beklentilerine odaklanacak.

Ancak son gelişmelerin ardından finansal performans kadar kurumsal yönetim ve ulusal güvenlik soruşturmasının seyri de önem kazandı.

Şirketin bağımsız komitesinin hangi sonuçlara ulaşacağı, Kongre'nin Nvidia ile ilgili nasıl bir tutum benimseyeceği ve Huang'ın CEO olarak görevini sürdürüp sürdürmeyeceği yakından izlenecek.

Nvidia yönetimi şu ana kadar şirket sırlarının veya ABD ulusal güvenliğinin tehlikeye girdiğine ilişkin bir bulgu açıklamadı. Buna rağmen soruşturma, dünyanın en değerli teknoloji şirketlerinden birinin yönetim yapısını ve Çin ile ilişkilerini yeniden tartışmaya açtı.

Bloomberg

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.