Küresel piyasalarda tahvil ve petrol baskısı: ABD 10 yıllık faizi yüzde 5,22’yi aştı

Küresel piyasalarda yükselen ABD tahvil faizleri ve 100 doların üzerinde seyreden petrol fiyatları risk iştahını baskılıyor. ABD 10 yıllık tahvil getirisi yüzde 5,225 ile 2007’den bu yana en yüksek seviyeye çıkarken, 30 yıllık faiz yüzde 5,502’ye ulaştı. Yüksek petrol fiyatları ve güçlenen dolar özellikle enerji ithalatçısı gelişmekte olan ülkelerin hisse senetleri ve para birimleri üzerinde baskı yaratıyor.

Küresel piyasalar haftanın son işlem gününe ABD tahvil piyasasındaki satış dalgasının gölgesinde giriyor.

Wall Street vadeli endeksleri cuma sabahı yataya yakın seyrederken, yatırımcıların odağında yükselmeye devam eden tahvil faizleri, İran savaşı nedeniyle yüksek kalan enerji fiyatları ve Fed’in ek faiz artırımlarına ilişkin beklentiler bulunuyor.

S&P 500 vadeli kontratları yüzde 0,05 gerilerken Nasdaq 100 vadeli kontratları hafif yükseldi. Dow Jones vadeli kontratlarında ise önemli bir değişim yaşanmadı.

ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,225’e çıktı

Piyasalardaki asıl hareket tahvil cephesinde yaşanıyor.

ABD'nin 10 yıllık tahvil getirisi perşembe günü geç saatlerde yüzde 5,225’e çıkarak 2007’den bu yana en yüksek seviyesini gördü.

30 yıllık ABD tahvil getirisi ise yüzde 5,502’ye ulaştı.

Tahvil faizlerindeki yükselişte Fed Yönetim Kurulu Üyesi Michael Barr'ın şahin açıklamaları, İran savaşı nedeniyle yüksek seyreden enerji fiyatları ve güçlü satın alma yöneticileri endeksi verileri etkili oldu.

CME FedWatch verilerine göre vadeli piyasalar Fed'in Ekim ayında faiz artırmasına yaklaşık yüzde 68 olasılık veriyor.

Mortgage faizi yüzde 7,45’e yükseldi

Tahvil faizlerindeki yükseliş ABD ekonomisinde borçlanma maliyetlerine de hızla yansıyor.

10 yıllık tahvil faizini yakından takip eden 30 yıllık sabit mortgage faizi yüzde 7,45’e çıkarak 2024'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Morgan Stanley ekonomisti Heather Berger, 2024 ortalarından 2026 başına kadar kredi kartı ve otomobil kredisi faizlerinde yaşanan düşüşün zaten durduğuna, mortgage faizlerinin ise yeniden yükselmeye başladığına dikkat çekti.

Berger, yükselen finansman maliyetlerinin özellikle mal tüketimi üzerinden hanehalkı harcamalarını baskılamasını beklediklerini belirtti. Morgan Stanley, gelecek yıl reel tüketim büyümesinde 40 baz puanlık yavaşlama öngörüyor.

Dow Jones dördüncü haftalık kayba ilerliyor

ABD hisse senetleri ise tahvil faizlerindeki sert yükselişe rağmen şimdilik daha sınırlı hareket ediyor.

Perşembe günkü işlemlerde S&P 500 ve Nasdaq Composite yataya yakın kapanış yaptı.

Dow Jones haftalık bazda yüzde 0,6 düşüşle üst üste dördüncü kayıp haftasına ilerliyor.

Buna karşılık S&P 500 haftalık yüzde 0,7, Nasdaq ise yüzde 1,6 yükseliş kaydetmiş durumda.

Yatırımcılar cuma günü açıklanacak Michigan Üniversitesi tüketici güveni ve dayanıklı mal siparişleri verilerini izleyecek.

Petrol gelişen Asya piyasalarını vuruyor

Tahvil faizlerindeki yükselişe petrol fiyatlarındaki artışın eklenmesi özellikle gelişmekte olan Asya ülkelerinde satış baskısını artırdı.

MSCI gelişen Asya hisse senetleri endeksi yüzde 0,8 geriledi.

Endonezya ve Hindistan borsalarındaki kayıplar sırasıyla yüzde 1,4 ve yüzde 1,2'ye kadar ulaştı.

Filipinler borsası yüzde 1,1 düşerek Kasım 2025'ten bu yana en düşük seviyesine inerken Tayland piyasası yüzde 0,3 geriledi.

Tayvan'ın teknoloji ağırlıklı endeksi de yüzde 0,3 düşerek altı günlük yükseliş serisini sonlandırdı. TSMC hisseleri güçlü yükselişlerin ardından gelen kâr satışlarıyla yüzde 1 değer kaybetti.

Japonya ise bölgeden pozitif ayrıştı. Nikkei 225 yüzde 1,06, Topix yüzde 1,19 yükseldi.

Hong Kong Hang Seng endeksinde kayıp yüzde 1,69 olurken Çin ana karası ve Güney Kore piyasaları tatil nedeniyle kapalıydı.

Brent’in 100 doların üzerinde kalması yeni risk yaratıyor

İran savaşı nedeniyle yüksek seyreden petrol fiyatları gelişmekte olan ülkeler açısından giderek daha önemli bir risk haline geliyor.

Petrol fiyatları İran Cumhurbaşkanı'nın ABD baskısı karşısında teslim olmayacaklarını açıklamasının ardından yaklaşık yüzde 4 yükseldi. İran'ın diplomasiye açık olduğunu bildirmesi sonrasında kazançların bir bölümü geri verildi.

Betashares yatırım stratejisti Hugh Lam, Brent petrolün yeniden 100 doların üzerine çıkmasının Asya hisse senetlerini baskıladığına dikkat çekti.

Yüksek petrol fiyatları özellikle enerji ithalatçısı ekonomiler açısından hem enflasyonu artırıyor hem de dış denge ve kamu maliyesi üzerindeki baskıyı büyütüyor.

Teknoloji sektörünün ağırlığının daha yüksek olduğu Japonya gibi piyasalar ise enerji ithalatına bağımlı diğer Asya ekonomilerine göre daha dirençli seyrediyor.

Gelişmekte olan ülke paraları da geriliyor

Satış baskısı yalnızca hisse senetleriyle sınırlı değil.

MSCI gelişmekte olan ülke para birimleri endeksi yüzde 0,3 geriledi.

İran savaşı nedeniyle yüksek seyreden enerji fiyatlarının enerji ithalatçısı ülkelerde enflasyon ve mali dengeyi bozabileceği endişesi para birimlerini baskılıyor.

Buna ABD dolarının iki ayın en yüksek seviyelerine yakın seyretmesi de ekleniyor.

Filipin pesosu, Hindistan rupisi ve Tayland bahtı dolar karşısında yüzde 0,1-0,2 civarında değer kaybetti.

Endonezya rupisi ise kayıplara öncülük ederek yüzde 0,6'ya kadar geriledi ve dolar karşısında 17.907 seviyesine düşerek Ağustos başından bu yana en zayıf düzeyini gördü.

Bank Indonesia, rupideki değer kaybını yükselen ABD tahvil faizlerinin neden olduğu sermaye çıkışları, Ortadoğu'daki çatışmalara ilişkin endişeler ve ithalatçıların dolar talebiyle ilişkilendirdi.

Rupi yılbaşından bu yana yaklaşık yüzde 6,8 değer kaybederek bölgenin en zayıf performans gösteren para birimi oldu.

Trump-Xi görüşmesi de piyasaların radarında

Yatırımcılar ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasındaki Washington zirvesini de yakından takip ediyor.

Piyasalar görüşmelerden kapsamlı bir anlaşma çıkmasını beklemese de iki ülke arasındaki ticaret ateşkesinin geleceğine ilişkin mesajlar önem taşıyor.

Ticaret geriliminin yeniden tırmanması halinde yüksek petrol fiyatları ve yükselen tahvil faizlerinin yarattığı baskıya yeni bir risk unsurunun eklenebileceği değerlendiriliyor.

Küresel piyasaların karşı karşıya olduğu temel sorun ise giderek daha belirgin hale geliyor: ABD ekonomisinin güçlü kalması Fed'in faiz artırımı beklentilerini canlı tutarken, İran savaşı petrol fiyatlarını yüksek seviyelerde tutuyor. Bu iki gelişmenin birleşmesi tahvil faizlerini yukarı iterken özellikle enerji ithalatçısı gelişmekte olan ekonomiler üzerindeki baskıyı artırıyor.

CNBC, The Edge