Karahan’dan fon çıkışları mesajı: Para büyük ölçüde mevduata yöneldi

TCMB Başkanı Fatih Karahan, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda son dönemde para piyasası ve benzeri fonlardan çıkış yaşandığını doğrularken, bu paranın büyük bölümünün mevduata yöneldiğini söyledi. Karahan, ülke risk primi ve döviz kuru oynaklığında “sınırlı bir artış” yaşandığını belirtirken, toplantıya muhalefet milletvekillerinin “fon skandalı” olarak nitelendirdiği gelişmeler hakkındaki sert eleştirileri damga vurdu. Muhalefet, SPK ve BDDK başkanları ile Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in Meclis’e gelerek bilgi vermesini istedi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda yaptığı sunumda hem enflasyon görünümüne hem de son dönemde finans piyasalarında yaşanan gelişmelere ilişkin önemli mesajlar verdi.

Karahan, son dönemde para piyasası ve benzeri yatırım fonlarından çıkışlar yaşandığını belirtirken, söz konusu fonların büyük bölümünün bankacılık sistemindeki mevduata yöneldiğini söyledi.

Karahan, “Mevduata yönelime para birimi kompozisyonunda baktığımızda TL tercihinin mevcut TL payı ile uyumlu olduğunu görüyoruz. Dolayısıyla TL payı yatırım fonları dahil ve hariç olarak yüzde 61 seviyesinde kalmaya devam ediyor” dedi.

Bu açıklama, fon piyasasında son haftalarda yaşanan gelişmelerin ardından yatırımcıların paralarını hangi varlıklara yönelttiğine ilişkin TCMB'den gelen önemli değerlendirmelerden biri oldu.

Karahan: Risk primi ve kur oynaklığında sınırlı artış var

Karahan, son dönemde finansal piyasalardaki risk ve oynaklık göstergelerinde de bir miktar yükseliş yaşandığını belirtti.

TCMB Başkanı, “Son dönemde yurt içi ve yurt dışı finansal piyasalarda yaşanan gelişmelerin etkisiyle, ülke kredi risk primi ve döviz kuru oynaklığında sınırlı bir artış yaşandı” değerlendirmesinde bulundu.

Karahan'ın açıklamaları, fon piyasasında yaşanan çıkışların finansal sistem üzerindeki etkilerinin yakından izlendiğine işaret etti.

Bununla birlikte Karahan, fonlardan çıkan paranın ağırlıklı olarak mevduata yöneldiğini ve toplam TL payının yüzde 61 civarında korunduğunu vurguladı.

Enflasyon beklentileri hâlâ risk oluşturuyor

Karahan'ın sunumunun bir diğer önemli başlığı enflasyon oldu.

TCMB Başkanı, dezenflasyon sürecinin ivme kaybetmekle birlikte devam ettiğini belirtti. Arz yönlü şokların etkisi nedeniyle iyileşmenin manşet enflasyona yansımasının sınırlı kaldığını söyledi.

Karahan, yılbaşında enflasyon beklentilerinde öngörülen iyileşmenin gerçekleşmemesinin dezenflasyon süreci açısından önemli bir risk unsuru olmaya devam ettiğini ifade etti.

Bu durumun para politikasında “ihtiyatlı duruşun sürdürülmesini” gerekli kıldığını vurguladı.

Karahan, “Fiyat istikrarı sağlanana kadar gerekli sıkı para politikası duruşunu kararlılıkla sürdüreceğimizi vurgulamak isterim” dedi.

Enerji şoku dezenflasyonu yavaşlattı

Karahan'a göre bu yıl dezenflasyon sürecindeki ivme kaybının temel nedenlerinden biri Ortadoğu'daki jeopolitik gelişmeler ve enerji fiyatlarındaki yükseliş oldu.

Şubat sonunda başlayan Ortadoğu geriliminin enerji arzına ilişkin riskleri artırdığını belirten Karahan, bunun yurt içinde doğalgaz, akaryakıt ve tüp gaz fiyatlarını yükselttiğini söyledi.

Doğalgaz fiyatlarında maliyet artışlarına bağlı tarife güncellemelerinin yanı sıra, fazla tüketim yapan hanelerin daha yüksek fiyat ödediği kademeli fiyat sistemine geçilmesinin de etkili olduğunu belirtti.

Karahan ayrıca son aylarda özellikle motorin fiyatlarındaki artışın belirginleştiğini, bunda ham petrolün yanı sıra küresel rafineri marjlarındaki yükselişin de önemli rol oynadığını söyledi.

Eşel mobil akaryakıt artışını 16 puan sınırladı

TCMB Başkanı, eşel mobil sisteminin küresel enerji şokunun Türkiye'deki akaryakıt fiyatlarına yansımasını önemli ölçüde sınırladığını söyledi.

Karahan'a göre sistem, küresel şokun yurt içi akaryakıt fiyatlarına yansımasını yaklaşık 16 puan azalttı.

LPG'de ise sistemin sınırlayıcı etkisi daha düşük kaldı.

Karahan, jeopolitik gelişmelerin enflasyon açısından yukarı yönlü riskleri canlı tuttuğunu belirterek TCMB'nin dezenflasyon kazanımlarını korumak amacıyla ihtiyatlı davranmaya devam edeceğini vurguladı.

Muhalefetten fon tartışmasında sert çıkış

Karahan'ın enflasyon sunumuna ise muhalefet milletvekillerinin “fon skandalı” olarak nitelendirdiği gelişmeler hakkındaki sert açıklamaları damga vurdu.

Muhalefet milletvekilleri, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) başkanları ile Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'na gelerek yaşanan gelişmeler konusunda bilgi vermesini istedi.

İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta, yaşananları uluslararası ölçekte büyük bir Ponzi skandalı olarak nitelendirdi.

Usta, “Dünyanın gördüğü en büyük ikinci, milyar dolar cinsinden bir Ponzi skandalı; milli gelire oranla bakarsak dünyada birinci sırada bir Ponzi skandalıyla Türkiye çalkalanıyor” dedi.

Usta'nın dile getirdiği bu karşılaştırmaya ilişkin bağımsız bir doğrulama sunulmadı.

Usta: Finansal istikrarı tehdit etme riski var

Erhan Usta, olay nedeniyle ciddi mağduriyetlerin yaşandığını ve gelişmelerin finansal istikrarı tehdit etme riski taşıdığını savundu.

TCMB Başkanı Karahan'ın enflasyonun yanı sıra bu konuya da değinmesini beklediklerini belirten Usta, Plan ve Bütçe Komisyonu'nun Meclis'in mali konulardaki ihtisas komisyonu olduğuna dikkat çekti.

Usta, SPK ve BDDK'nın yanı sıra Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in de komisyona gelerek bilgi vermesi gerektiğini söyledi.

İYİ Partili Usta ayrıca Borsa İstanbul, Türkiye Varlık Fonu, MASAK, Takasbank ve Merkezi Kayıt Kuruluşu temsilcilerinin de komisyonda milletvekillerini bilgilendirmesini istedi.

Usta, “Büyük bir soygun, büyük bir vurgun konuşuluyor, Türkiye çalkalanıyor, milyonlarca insanı etkileyecek bir durum” ifadelerini kullandı.

YENİ Parti: Son dönemin en büyük vurgunu

YENİ Parti Antalya Milletvekili Cavit Arı da SPK ve BDDK başkanları ile Hazine ve Maliye Bakanı'nın komisyona gelmesini talep etti.

Arı, yaşananları “son dönemlerin en büyük fon vurgunu” olarak nitelendirirken, siyasi sorumluluğun iktidarda olduğunu savundu.

Arı, öncelikle Hazine ve Maliye Bakanı'nın, ardından SPK ve BDDK başkanlarının Meclis'e bilgi vermesi gerektiğini söyledi.

DEM Parti ve CHP'den denetim eleştirisi

DEM Parti Antalya Milletvekili Hakkı Saruhan Oluç ise daha önce yapılan uyarılara rağmen yeterli denetim gerçekleştirilmediğini savundu.

Oluç, bunun “bürokratik çürümenin çok ciddi olduğunu” gösterdiğini ileri sürerek konunun komisyonda ayrıntılı şekilde tartışılmasını istedi.

CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay da yolsuzluk ve usulsüzlük iddialarının yaygınlaştığını savunarak önlem alınması ve sorumluların hesap vermesi gerektiğini söyledi.

Fon krizi Meclis gündeminin merkezine yerleşiyor

Böylece TCMB Başkanı Fatih Karahan'ın ağırlıklı olarak enflasyon ve para politikası görünümünü anlatmak üzere katıldığı Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısının en tartışmalı başlıklarından biri fon piyasasında yaşanan gelişmeler oldu.

Karahan'ın verdiği mesaj, fonlardan çıkış yaşanmasına rağmen paranın büyük bölümünün mevduata yöneldiği, TL'nin finansal sistem içindeki payının yüzde 61 seviyesinde korunduğu ve risk göstergelerindeki yükselişin şu aşamada “sınırlı” olduğu yönünde.

Muhalefet ise tartışmanın yalnızca piyasa etkileriyle sınırlı tutulmasına karşı çıkarak, düzenleyici kurumların ve ekonomi yönetiminin Meclis'te kapsamlı biçimde bilgi vermesini talep ediyor.