Japonya’daki büyük dönüşüm neden ABD piyasalarını tehdit ediyor?

Japonya'da tahvil faizlerinin 30 yılın zirvesine çıkması ve yendeki sert hareketler yalnızca Tokyo'nun sorunu değil. Dünyanın en büyük ABD Hazine tahvili yatırımcısı olan Japonya'daki finansal dönüşüm, Amerikan faizlerini ve küresel varlık fiyatlarını doğrudan etkileyebilir. Yenin aşırı değer kaybetmesi Japonya'yı ABD tahvili satmaya yöneltebilirken, aşırı hızlı değer kazanması ise devasa “carry trade” pozisyonlarının çözülmesini tetikleyebilir. Piyasaların aradığı kelime ise istikrar.

Japonya'nın finans piyasalarında onlarca yıllık düzen değişiyor.

Enflasyonun kalıcı hale gelmesi, Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) faiz artırımlarına başlaması ve hükümetin genişlemeci maliye politikalarına ilişkin endişeler, Japon tahvil faizlerini son 30 yılın en yüksek seviyelerine taşıdı.

Aynı zamanda yen, ABD ve Japonya'nın tarihi ortak müdahalesinin ardından küresel piyasaların en yakından izlediği para birimlerinden biri haline geldi.

Bütün bunların ABD açısından özel bir önemi var: Japonya, ABD Hazine tahvillerinin en büyük yabancı yatırımcısı.

Sıfır faiz dönemi sona eriyor

2008 küresel finans krizinin ardından dünya ekonomisinin temel özelliklerinden biri son derece düşük faizlerdi. Japonya ise bu politikanın en uç örneğiydi.

Deflasyonla mücadele eden BoJ onlarca yıl boyunca faizleri sıfıra yakın veya negatif seviyelerde tuttu.

Ancak enflasyonun geri dönmesiyle bu dönem sona ermeye başladı.

BoJ 2024'te faiz artırımlarına başladı ve geçen hafta enflasyonu kontrol altına almak amacıyla bu yılki ikinci faiz artışını gerçekleştirdi.

Tahvil fiyatlarının düşmesiyle Japonya'nın 10 yıllık devlet tahvili faizi de 30 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.

Benzer bir hareket ABD, Almanya, Fransa ve İngiltere'de de görülüyor. Bu ülkelerde 10 yıllık tahvil faizleri yaklaşık 20 yılın en yüksek seviyelerine yükseldi.

Tablo, küresel ekonominin ultra düşük faiz döneminden çıkarak daha yüksek faiz ve daha pahalı sermaye dönemine geçtiğine işaret ediyor.

Japon yatırımcı eve dönerse ne olur?

Japon tahvil faizlerinin yükselmesinin küresel piyasalar açısından kritik bir sonucu bulunuyor.

Japon tahvilleri daha yüksek getiri sunmaya başladıkça, Japon yatırımcıların ABD ve diğer ülkelerdeki tahvilleri tutma motivasyonu azalabilir.

Yatırımcıların paralarını Japonya'ya geri getirmeleri halinde ABD Hazine tahvillerine yönelik talep düşebilir.

Bu da ABD tahvil fiyatlarını aşağı, faizleri ise yukarı itebilir.

ABD'de bütçe açıkları, artan kamu borcu ve zaten yüksek seviyelerde bulunan tahvil faizleri düşünüldüğünde Japon sermayesinin davranışı Washington açısından giderek daha önemli hale geliyor.

Zayıf yen de Washington'ın sorunu

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in yenin seyrine gösterdiği olağanüstü ilginin arkasında da bu bağlantı bulunuyor.

ABD ve Japonya temmuz sonunda yenin dolar karşısında 40 yılın en düşük seviyesine gerilemesinin ardından döviz piyasasına ortak müdahalede bulundu.

Analistlere göre Washington'ın temel kaygılarından biri, Japonya'nın yenin değerini desteklemek amacıyla dolar cinsinden varlıklarını, özellikle de ABD Hazine tahvillerini satmak zorunda kalması.

ABD Hazine Bakanlığı verilerine göre Japonya mayıs, haziran ve temmuz aylarında ABD tahvili portföyünü küçülttü.

Büyük çaplı satışların devam etmesi ABD tahvil fiyatlarını aşağı çekerek faizlerin daha da yükselmesine neden olabilir.

Ama güçlü yen de tehlikeli

Sorunun diğer tarafında ise küresel piyasaların en büyük kaldıraç mekanizmalarından biri bulunuyor: yen carry trade.

Yatırımcılar yıllardır Japonya'daki çok düşük faizlerden yararlanarak yen borçlanıyor ve bu parayı ABD tahvilleri, hisse senetleri ve diğer yüksek getirili varlıklara yatırıyor.

Ancak BoJ faiz artırırken yen hızla değer kazanırsa bu stratejinin maliyeti bir anda yükselebilir.

Bu durumda yatırımcılar pozisyonlarını kapatmak için ABD tahvilleri ve hisse senetleri dahil diğer varlıklarını satmak zorunda kalabilir.

Böylece yenin hızlı değer kazanması bile küresel piyasalarda sert satış dalgalarına yol açabilir.

Washington için ince çizgi

ABD açısından ortaya oldukça hassas bir denklem çıkıyor.

Yen çok zayıflarsa: Japonya para birimini savunmak için ABD tahvili satabilir.

Yen çok hızlı güçlenirse: Carry trade çözülerek ABD tahvilleri ve hisse senetlerinde satışa neden olabilir.

Üstelik Japon tahvil faizlerinin yükselmesi, Japon yatırımcıların yabancı varlıklarını satıp kendi ülkelerine dönmelerini daha cazip hale getiriyor.

Bu nedenle ABD ve Japon finans piyasaları arasındaki bağ giderek güçleniyor.

LPL Financial Baş Teknik Stratejisti Adam Turnquist, Japonya kaynaklı çok sayıda faktörün ABD tahvil piyasasında ciddi oynaklık yaratabileceğini belirtiyor.

Turnquist'e göre çözüm tek kelimeyle özetlenebilir:

“İstikrar kritik.”

Japonya artık küresel piyasaların merkezinde

Japon hükümeti emeklilik fonlarını ve bireysel yatırımcıları yerel piyasalara daha fazla yatırım yapmaya teşvik ediyor. Uzun vadede bu politika Japon tahvillerine ve yene destek sağlayabilir.

Ancak aynı zamanda dünyanın geri kalanına yıllardır sermaye ihraç eden Japonya'nın küresel finans sistemindeki rolünü değiştirebilir.

Japonya'nın devasa tasarruf havuzu ve ABD tahvillerindeki büyük pozisyonu nedeniyle Tokyo'daki faiz ve kur hareketleri artık Wall Street açısından da kritik.

Japonya'nın ultra düşük faiz döneminden çıkışı yalnızca Japon ekonomisinin normalleşmesi anlamına gelmiyor. Küresel sermayenin onlarca yıldır dayandığı en önemli ucuz finansman kaynaklarından biri de yavaş yavaş ortadan kalkıyor.

Yahoo Finance