İddia: İsrail, Türkiye’nin S-400’leri BAE’ye satmasını engelledi

Türkiye’nin Rusya’dan aldığı S-400 hava savunma sistemlerini Birleşik Arap Emirlikleri’ne (BAE) devretme planının İsrail’in baskısı nedeniyle ilerlemediği öne sürüldü. Türk basınında yer alan iddiaya göre İsrail, S-400 sorununun çözülmesinin Türkiye’ye yönelik CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasının ve Ankara’nın F-35 programına dönüşünün önünü açmasını istemiyor. Ankara’nın ise sorunu aşmak için yeni bir formül üzerinde çalıştığı belirtiliyor.

Türkiye’nin ABD ile ilişkilerindeki en önemli sorunlardan biri olan S-400 krizinin çözümü için gündeme gelen BAE formülünde yeni bir iddia ortaya atıldı.

Haber7’nin aktardığı ve Hürriyet yazarı Abdulkadir Selvi’ye dayandırılan habere göre, Türkiye’nin S-400 sistemlerini BAE’ye devretmesine ilişkin görüşmelerin ilerlememesinin arkasında İsrail bulunuyor.

Selvi, gecikmenin Rusya’dan kaynaklanmadığını, Ankara ile Moskova’nın konuyla ilgili görüşmelerinde ortak bir zemin oluşturulduğunu yazdı.

İddiaya göre asıl engel, İsrail’in BAE yönetimine S-400 sistemlerini Türkiye’den satın almaması yönünde yaptığı baskı.

Ancak S-400’lerin BAE’ye satılacağı veya devredileceğine ilişkin bugüne kadar Ankara ya da Abu Dabi’den resmi bir doğrulama gelmedi.

İsrail neden S-400 devrine karşı çıkıyor?

Selvi’ye göre İsrail’in itirazının arkasında Türkiye’nin yeniden F-35 savaş uçaklarına erişme ihtimali bulunuyor.

Haberde İsrail’in, S-400 sorununun çözülmesi halinde ABD’nin Türkiye’ye uyguladığı CAATSA yaptırımlarının kaldırılabileceğini ve Ankara’nın F-35 programına dönüş yolunun açılabileceğini düşündüğü belirtiliyor.

İsrail’in BAE üzerindeki etkisini kullanarak Abu Dabi yönetiminin S-400 konusunda nihai karar vermesini şimdiye kadar engellediği öne sürülüyor.

Ankara’nın ise ortaya çıkan bu engeli aşmak amacıyla yeni bir formül geliştirdiği ve bu seçenek üzerinden sonuç almaya çalıştığı iddia edildi.

Yeni formülün ayrıntıları açıklanmadı.

Barrack: S-400 sorununun çözümü zaman alacak

S-400 tartışması, ABD’nin Türkiye Büyükelçisi ve Suriye-Irak Özel Temsilcisi Tom Barrack’ın New York’taki açıklamalarıyla yeniden gündeme geldi.

Barrack, Türkiye’nin Rus S-400 sistemlerini satın alması nedeniyle ortaya çıkan hukuki ve düzenleyici sorunların çözülmesinin zaman alacağını söyledi.

Türkiye’ye yönelik CAATSA yaptırımlarının kaldırılması açısından S-400 sisteminin “elden çıkarılması” konusu Washington açısından kritik önem taşıyor.

Türk basınında S-400’lerin üçüncü bir ülkeye devredilebileceğine ilişkin haberler ise ilk olarak yaz aylarında yoğunlaşmıştı.

Selvi, 10 Temmuz’da sistemlerin bir Körfez ülkesine satılmasının gündemde olduğunu yazmış, daha sonra Türk basınında söz konusu ülkenin BAE olduğu belirtilmişti.

Ancak aradan geçen dönemde işlemin gerçekleştiğini doğrulayan resmi bir açıklama yapılmadı.

S-400 krizi Türkiye’yi F-35 programından çıkardı

Türkiye’nin 2019 yılında Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın alması, Ankara-Washington ilişkilerinde ciddi bir krize neden olmuştu.

ABD, S-400 sistemlerinin F-35 savaş uçaklarıyla birlikte kullanılmasının Rusya’ya uçağın radar izi ve görünmezlik teknolojileri hakkında bilgi sağlayabileceğini savundu.

Washington bunun üzerine Türkiye’yi F-35 programından çıkardı ve CAATSA kapsamında yaptırım uyguladı.

Ankara ise S-400 ve F-35 sistemlerinin güvenlik riski oluşturmadan birlikte kullanılabileceğini savundu ve anlaşmazlığın incelenmesi için ortak bir teknik komisyon kurulmasını önerdi.

Türkiye’nin finansmanına katıldığı altı F-35 savaş uçağı ABD’de kaldı. Ankara, programa yeniden kabul edilmeyi veya yaklaşık 1,45 milyar dolarlık yatırımının geri ödenmesini talep ediyor.

NATO zirvesinin ardından çözüm beklentisi yükselmişti

S-400 anlaşmazlığının çözülebileceğine ilişkin beklentiler, Temmuz ayında Ankara’da düzenlenen NATO zirvesinin ardından güçlenmişti.

ABD Başkanı Donald Trump, CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasına ve Türkiye’ye yeniden F-35 satılmasına açık olduğunun sinyalini vermişti.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da takip eden ayda CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasına ilişkin kararın “fiilen zaten alınmış” olduğunu söylemişti.

Bu dönemde S-400 sistemlerinin üçüncü bir ülkeye devredilmesi, Ankara-Washington hattındaki sorunu çözebilecek seçeneklerden biri olarak gündeme geldi.

BAE formülü daha önce de gündeme gelmişti

Wall Street Journal’ın Temmuz ortasında yayımladığı haberde Türkiye’nin S-400 bataryalarını BAE’ye devretmek için görüşmeler yürüttüğü öne sürülmüştü.

Üzerinde çalışıldığı belirtilen formüle göre sistemler Dubai’de konuşlandırılacak ve BAE’nin mevcut THAAD ve Patriot sistemlerinden oluşan hava savunma altyapısına eklenecekti.

S-400 sorununun çözülmesi durumunda ABD’nin Türkiye’ye Patriot hava savunma sistemleri sağlanmasına da sıcak bakabileceği belirtilmişti.

Ancak S-400’lerin başka bir ülkeye devredilmesi, Rusya ile yapılan ilk satış anlaşmasındaki son kullanıcı hükümleri nedeniyle Moskova’nın onayını gerektiriyor.

Haberlere göre Rusya prensipte böyle bir çözüme tamamen kapalı değil.

Buna rağmen Ağustos ortasına gelindiğinde BAE ile görüşmelerde ilerleme sağlanamadığı ve Türkiye’nin F-35 satın alma sürecinin yeniden çıkmaza girdiği yönünde haberler yayımlandı.

Washington tam olarak “elden çıkarma” istiyor

S-400 krizinin çözümündeki önemli sorunlardan biri de sistemlerin yalnızca devre dışı bırakılmasının Washington açısından yeterli olup olmayacağı.

Gündeme gelen seçeneklerden biri Türkiye’nin S-400 sistemlerini tamamen başka bir ülkeye göndermek yerine kullanılamaz hale getirmesi olmuştu.

Ancak bazı ABD Kongresi üyeleri CAATSA mevzuatının Türkiye’nin sistemlerden tamamen vazgeçmesini gerektirdiği görüşünde.

Cumhuriyetçi Senatör Rick Scott da Türkiye S-400 sistemlerine sahip olduğu sürece F-35 uçaklarını almaması gerektiğini savunmuştu.

Türk yetkililer ise daha önce BAE’ye özel bir S-400 transferinin doğrudan görüşülmediğini belirtirken, CAATSA yaptırımları ve savaş uçağı tedariki konusunda ABD ile temasların olumlu ilerlediğini açıklamıştı.

Son iddialar doğruysa Ankara şimdi S-400’leri elden çıkararak CAATSA yaptırımlarını aşmak ve F-35 programına yeniden erişmek için geliştirdiği formülde yeni bir engelle karşı karşıya.

Ancak İsrail’in BAE üzerindeki baskısının anlaşmayı durdurduğu iddiası şu aşamada resmi makamlar tarafından doğrulanmış değil.

Turkiye Today