Dünya Piyasaları: YZ patlaması gelişen piyasaların kâr tahminlerini rekor hızda yükseltiyor

Küresel yapay zekâ (YZ) yatırım dalgası gelişmekte olan piyasalarda şirket kâr beklentilerini tarihi hızda yukarı taşıyor. MSCI Gelişen Piyasalar Endeksi şirketlerinin 12 aylık ortalama kâr tahmini bu yıl yüzde 65 yükselerek önceki rekoru neredeyse ikiye katladı. Güney Kore ve Tayvan'ın teknoloji şirketleri rallinin merkezinde yer alırken, gelişen ülke para birimleri de doların zayıflamasıyla rekor seviyeye çıktı. Ancak Brent petrolün yeniden 100 doların üzerine çıkması özellikle enerji ithalatçısı ülkeler açısından önemli bir risk oluşturuyor.

Küresel yatırımcıların gelişmekte olan piyasalara ilgisi yeniden güçlenirken, rallinin arkasında bu kez oldukça güçlü bir temel dinamik bulunuyor: şirketlerin hızla yükselen kâr beklentileri.

Bloomberg tarafından derlenen verilere göre MSCI Gelişen Piyasalar Endeksi'nde yer alan şirketlerin gelecek 12 aya ilişkin ortalama kâr tahminleri pazartesi itibarıyla 19 işlem günü üst üste yükseldi.

Yıl başından bu yana tahminlerdeki toplam artış yüzde 65'e ulaştı.

Bu oran, daha önce 2009 yılında kaydedilen rekorun neredeyse iki katına karşılık geliyor. Analistler 19 Haziran'dan bu yana yalnızca bir işlem günü dışında her gün kâr tahminlerini yukarı revize etti.

YZ yatırımları gelişen piyasaların yeni büyüme motoru

Kâr beklentilerindeki olağanüstü yükselişin temelinde küresel YZ altyapı yatırımları bulunuyor.

ABD'li büyük teknoloji şirketlerinin veri merkezleri, yarı iletkenler, enerji altyapısı ve diğer YZ yatırımları için yaptıkları devasa harcamalar, gelişmekte olan ülkelerdeki tedarikçilere doğrudan gelir olarak dönüyor.

Morgan Stanley Investment Management'tan Jitania Kandhari, bu ilişkiyi özetlerken hyperscaler şirketlerin sermaye harcamalarının altyapı şirketleri açısından doğrudan gelir anlamına geldiğine dikkat çekiyor.

Yılın ilk dönemlerinde YZ kaynaklı yükseliş büyük ölçüde üç şirket üzerinde yoğunlaşmıştı: Güney Koreli SK Hynix ve Samsung Electronics ile Tayvanlı Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. (TSMC).

Ancak son aylarda talep giderek daha geniş bir şirket grubuna yayılıyor.

Mikroçiplerden elektrik ekipmanlarına, veri merkezi raflarından diğer altyapı ürünlerine kadar YZ ekosistemine mal ve hizmet sağlayan şirketler ralliden pay almaya başladı.

Teknoloji şirketlerinde kâr tahminleri yüzde 214 arttı

Sektörel veriler YZ yatırım dalgasının büyüklüğünü daha açık biçimde ortaya koyuyor.

Gelişmekte olan piyasalardaki bilgi teknolojileri şirketleri için kâr tahminleri yıl başından bu yana yüzde 214 arttı.

SK Square gibi YZ bağlantılı şirketlerin de bulunduğu sanayi sektöründe tahmin artışı yüzde 72'ye ulaştı.

Emtia şirketlerinin kâr tahminlerinde yüzde 32, enerji şirketlerinde ise yüzde 38 artış kaydedildi.

Bu güçlü kâr revizyonları MSCI Gelişen Piyasalar Endeksi'nin yıl başından bu yana yaklaşık yüzde 25 yükselmesine önemli katkı sağladı.

1 Ocak-8 Eylül dönemleri karşılaştırıldığında bu, endeksin 2017'den bu yana en güçlü performansı.

Güney Kore ve Tayvan rallinin merkezinde

YZ teması özellikle Asya piyasalarını desteklemeye devam ediyor.

YZ ve yarı iletken şirketlerinin ağırlığının yüksek olduğu MSCI Gelişen Asya Endeksi yüzde 1'e varan yükseliş kaydetti.

Güney Kore Kospi Endeksi günü yüzde 1,4 artışla tamamlayarak 23 Temmuz'dan bu yana en yüksek kapanışını yaptı.

SK Hynix hisseleri yüzde 3,5 yükselerek art arda dördüncü işlem gününü kazançla kapattı. Samsung Electronics ise gün içinde yüzde 2'ye kadar yükseldikten sonra kapanışta yatay kaldı.

Tayvan hisseleri de yüzde 0,2 değer kazandı.

Böylece küresel YZ yatırım döngüsünün yalnızca ABD'nin büyük teknoloji şirketlerini değil, Asya'nın üretim ve tedarik zincirlerini de giderek daha fazla desteklediği görülüyor.

Gelişen ülke para birimleri rekorda

Olumlu hava yalnızca hisse senetleriyle sınırlı değil.

MSCI gelişmekte olan ülke para birimleri göstergesi doların zayıflamasıyla yüzde 0,2'ye kadar yükselerek tarihi zirveye ulaştı.

Endonezya rupisi dolar karşısında 17.490 seviyesine kadar güçlenerek mayıs ortasından bu yana en yüksek seviyesini gördü.

Güney Kore wonu da 1.335,70 seviyesine yükselirken Tayland bahtı sınırlı değer kazandı.

Gelişen piyasa varlıklarının destek bulmasında Fed'in Eylül toplantısında faiz artıracağına ilişkin beklentilerin bir miktar gerilemesi de etkili oluyor.

Fed'e yönelik daha güvercin fiyatlama dolar üzerinde baskı yaratırken, bu durum gelişen ülke hisse senetleri ve para birimleri için daha elverişli bir dış ortam oluşturuyor.

Küresel yatırımcı neden GOÜ'lere yöneliyor?

Gelişmekte olan piyasaların cazibesini artıran tek unsur YZ değil.

Gelişmiş ülkelerde büyüyen bütçe açıkları, yüksek kamu borcu ve enflasyonun uzun süre yüksek kalabileceği endişesi küresel yatırımcıları alternatif varlıklara yöneltiyor.

Bazı gelişmekte olan ülkelerde yüksek reel faizler ve görece daha güçlü mali pozisyonlar, yatırımcılara hem yüksek getiri hem de gelişmiş ülke tahvil piyasalarındaki oynaklığa karşı çeşitlendirme imkânı sunuyor.

Buna şirket kârlarındaki güçlü yukarı revizyonlar eklenince gelişen piyasalar küresel portföylerde yeniden daha önemli bir yatırım temasına dönüşüyor.

Ancak 100 dolar petrol önemli bir tehdit

Olumlu görünümün karşısındaki en büyük risklerden biri enerji fiyatları.

Brent petrolün ABD-İran savaşındaki yeni gerilimle yeniden 100 doların üzerine çıkması, özellikle enerji ithalatçısı gelişmekte olan ülkeler açısından ciddi bir sorun yaratabilir.

Yüksek petrol fiyatları enflasyonu artırırken dış ticaret ve cari işlemler dengelerini de bozabiliyor.

Bu nedenle petrol şokunun bütün gelişen piyasalar üzerinde aynı etkiyi yaratması beklenmiyor.

Enerji ihracatçısı ülkeler yükselen fiyatlardan gelir avantajı elde edebilirken, Türkiye dahil net enerji ithalatçısı ekonomiler daha yüksek enflasyon ve dış açık baskısıyla karşılaşabilir.

Trimegah Securities Başekonomisti Fakhrul Fulvian'a göre petrol şokunu Asya açısından basitçe “riskten kaçış” olarak değerlendirmek doğru değil. Asıl önemli olan hangi ülkenin enerji ithal ettiği, hangisinin emtia ihraç ettiği ve maliyet şokunun hangi bilançoya yansıdığı.

Endonezya örneği kırılganlıkların sürdüğünü gösteriyor

Gelişen piyasalardaki güçlü havaya rağmen ülke bazında riskler devam ediyor.

Endonezya rupisi son dönemde güçlü biçimde toparlansa da yıl başından bu yana dolar karşısında yaklaşık yüzde 5 değer kaybetmiş durumda.

Para birimi ikinci çeyrekte yüzde 5,2 düşerek yılın en kötü çeyreklik performansını kaydetmişti.

Petrol şokunun yanı sıra mali disiplin, merkez bankasının bağımsızlığı ve hisse piyasası düzenlemelerine ilişkin kaygılar rupiyi baskılayan faktörler arasında bulunuyor.

Bu tablo, küresel gelişen piyasa rallisinin ülkeye özgü kırılganlıkları tamamen ortadan kaldırmadığını gösteriyor.

GOÜ rallisinde iki güç karşı karşıya

Gelişmekte olan piyasaların görünümü şu anda iki güçlü ve zıt tema tarafından şekillendiriliyor.

Bir tarafta YZ yatırımlarının yarattığı tarihi kâr artışı, zayıflayan dolar ve küresel sermaye girişleri bulunuyor.

Diğer tarafta ise 100 doların üzerindeki petrol, Ortadoğu savaşı ve Fed'in yeniden faiz artırma ihtimali var.

Şimdilik özellikle Güney Kore ve Tayvan gibi YZ tedarik zincirinin merkezindeki ülkeler ilk temadan güçlü biçimde yararlanıyor.

Ancak enerji fiyatları yüksek kalırsa enerji ithalatçısı gelişen ekonomilerde enflasyon ve cari açık baskısı artabilir.

Dolayısıyla gelişen piyasalar açısından 2026'nın geri kalanındaki temel soru yalnızca YZ rallisinin devam edip etmeyeceği değil. YZ kaynaklı kâr patlamasının, yükselen petrol fiyatlarının yaratacağı makroekonomik maliyeti ne ölçüde telafi edebileceği de belirleyici olacak.