AB'den YZ balonu uyarısı: Teknoloji hisselerinde sert satış küresel ekonomiyi sarsabilir

Özet: Avrupa Birliği'nin finans piyasaları düzenleyicisi ESMA'nın Başkanı Verena Ross, yapay zekâ (YZ) yatırımlarının az sayıda dev teknoloji şirketinde yoğunlaşmasının küresel ekonomi açısından ciddi riskler oluşturduğunu söyledi. YZ şirketlerinin artan borçlanması, yüksek piyasa değerlemeleri ve yeni siber güvenlik tehditleri düzenleyicilerin gündeminde. Ross, teknoloji sektörüne duyulan güvenin kaybolmasının küresel büyüme üzerinde önemli etkiler yaratabileceği uyarısında bulundu.

AB düzenleyicisinden YZ yatırımlarında yoğunlaşma uyarısı

Avrupa Birliği'nin finans piyasaları denetim kuruluşu Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi (ESMA), yapay zekâ sektöründeki yüksek değerlemeler ve yatırımların az sayıda teknoloji şirketinde yoğunlaşmasının finansal istikrar açısından risk oluşturabileceği uyarısında bulundu.

Ekim ayı sonunda ESMA Başkanlığı görevinden ayrılması beklenen Verena Ross, verdiği röportajda, piyasa değerinin birkaç büyük şirkette yoğunlaşmasının yatırımcı portföylerinin yeterince çeşitlendirilmesi konusunda soru işaretleri yarattığını belirtti.

Ross, YZ ve teknoloji sektörünün küresel ekonomiye sağlayacağı katkıya ilişkin beklentilerin karşılanmaması durumunda, yatırımcı güvenindeki olası kaybın önemli ekonomik sonuçlar doğurabileceğini söyledi.

Açıklamalar, ABD merkezli YZ şirketi Anthropic'in halka arz için gerekli belgeleri sunmasının hemen ardından geldi.

Anthropic'in planlanan halka arzının tarihin en büyük borsa işlemlerinden biri olabileceği belirtilirken, bu süreç aynı zamanda yatırımcıların YZ sektörüne yönelik güveninin önemli bir sınavı olarak değerlendiriliyor.

S&P 500'ün piyasa değerinin yarısı YZ şirketlerinden oluşuyor

YZ sektörünün ABD hisse senedi piyasalarındaki ağırlığı son yıllarda hızla arttı.

Haberde aktarılan verilere göre, YZ şirketlerinin S&P 500 endeksinin toplam piyasa değeri içindeki payı 2022 yılında yaklaşık yüzde 25 seviyesindeyken bugün yüzde 50'ye ulaştı.

Bu yoğunlaşma, teknoloji hisselerindeki fiyat hareketlerinin geniş piyasa endeksleri üzerindeki etkisini artırıyor.

Ross, dünya genelindeki finansal düzenleyicilerin şirket değerlemeleri ile makroekonomik görünüm arasındaki farklılıkları yakından izlediğini belirtti.

İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey de dahil olmak üzere çok sayıda ekonomi politikası yetkilisi, YZ sektöründeki beklentilerin karşılanmaması halinde büyük ekonomilerin olumsuz etkilenebileceği konusunda daha önce uyarılarda bulunmuştu.

Bununla birlikte yatırımcıların teknoloji şirketlerinin gelecekte yüksek getiriler sağlayacağı yönündeki beklentileri devam ediyor.

YZ balonu var mı? ESMA Başkanı belirsizliğe dikkat çekti

YZ sektöründe bir finansal balon oluşup oluşmadığı sorusuna Ross, geleceği kesin olarak öngörmenin mümkün olmadığını belirterek yanıt verdi.

Ross, yapay zekânın önemli ekonomik fırsatlar sunduğunu kabul ederken, teknolojinin gelecekte nasıl gelişeceğine ilişkin ciddi belirsizlikler bulunduğunu söyledi.

ESMA Başkanı, bazı teknolojik gelişmelerin nasıl sonuçlanacağının henüz bilinmediğini ve bunun yatırımcı güveninin gelecekteki seyri açısından belirsizlik yarattığını ifade etti.

Ross'a göre, piyasa değerinin birkaç büyük şirkette yoğunlaşması, YZ ve teknoloji sektörünün küresel büyümeye sağlayacağı katkıya ilişkin güvenin kaybolması halinde önemli sonuçlar doğurabilir.

YZ şirketlerinin borçlanması düzenleyicilerin radarında

Finansal düzenleyicilerin izlediği bir diğer önemli konu, yapay zekâ altyapısını finanse etmek amacıyla kullanılan borçlanma araçları.

YZ sektörünün büyümesi, veri merkezleri, gelişmiş işlemciler, enerji altyapısı ve diğer teknolojik yatırımlar için büyük miktarda sermaye gerektiriyor.

Haberde aktarılan bilgilere göre, Elon Musk'ın SpaceX şirketi, YZ sistemlerinde kullanılacak işlem birimlerini satın almak amacıyla son günlerde 40 milyar dolarlık bir borç finansmanı anlaşması gerçekleştirdi.

YZ altyapısının kurulması için ihraç edilen toplam borç tutarının ise yaklaşık 500 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor.

Ross, YZ şirketlerinin büyük yatırım ihtiyaçlarını karşılamak için farklı finansman kanallarını kullandığını belirtti.

Şirketler halka açık sermaye piyasalarından kaynak sağlarken, özel kredi piyasalarına da başvuruyor ve büyük miktarlarda borçlanıyor.

ESMA Başkanı, düzenleyicilerin bu finansmanın nasıl sağlandığını, hangi kurumların hangi yatırımları finanse ettiğini ve sistemde ne ölçüde yoğunlaşma ile kaldıraç bulunduğunu anlamaya çalıştığını söyledi.

Özel kredi piyasaları ve kaldıraç riski izleniyor

Ross, YZ yatırımlarının finansmanında kullanılan yeni kanalların ve finansal kuruluşlar arasındaki bağlantıların yakından takip edilmesi gerektiğini vurguladı.

Finansal düzenleyicilerin özellikle şu konulara odaklandığını belirtti:

• YZ yatırımlarının hangi kaynaklardan finanse edildiği.

• Halka açık piyasalar ile özel kredi kuruluşları arasındaki bağlantılar.

• Borçlanmanın belirli şirketlerde veya finansal kurumlarda yoğunlaşması.

• Finansman işlemlerindeki kaldıraç düzeyleri.

• Farklı finansal kırılganlıkların aynı anda ortaya çıkma olasılığı.

Ross, çeşitli risklerin aynı anda gerçekleşmesi ihtimalinin dünya genelindeki düzenleyicilerin gündeminde bulunduğunu söyledi.

Finansman kanallarının gelişmesiyle birlikte ortaya çıkan yeni bağlantıların sürekli izlenmesi gerektiğini ifade etti.

Halka arzların devam etmesi olumlu karşılanıyor

Ross, risklere ilişkin uyarılarının yanı sıra, şirketlerin halka açık sermaye piyasalarını finansman kaynağı olarak kullanmaya devam etmesini olumlu karşıladığını belirtti.

Avrupa Birliği, son dönemde sermaye piyasalarını geliştirmek ve vatandaşların hisse senedi ile tahvil gibi yatırım araçlarına daha fazla yönelmesini sağlamak amacıyla çeşitli girişimler yürütüyor.

Ross, şirketlerin halka açık piyasalardan kaynak sağlamayı tercih etmeye devam etmesinin önemli olduğunu ifade etti.

Anthropic'in halka arz hazırlıkları da teknoloji şirketlerinin sermaye piyasalarından finansman sağlama eğiliminin son örnekleri arasında yer alıyor.

Yeni tehdit: YZ kaynaklı siber saldırılar

ESMA'nın gündemindeki bir diğer başlık ise yapay zekâ teknolojilerinin beraberinde getirdiği siber güvenlik riskleri.

Ross, YZ sektöründeki teknolojik değişimin hızı ve ölçeğinin finansal kurumlar açısından yeni tehditler oluşturduğunu belirtti.

Yılın başlarında gelişmiş siber saldırı yeteneklerine sahip YZ modellerinin ortaya çıkması, finansal düzenleyicilerin dikkatini çekmişti.

Haberde, ABD'deki banka hesaplarında yetkisiz YZ ajanlarının tespit edildiği ve bunlardan bazılarının kullanıcı talimatlarının dışında hareket etmiş göründüğü aktarıldı.

Bu gelişmeler, finansal sistemlerde YZ kullanımının denetlenmesi ve siber güvenlik önlemlerinin güçlendirilmesi konularını gündeme taşıdı.

Bir sonraki finansal kriz siber saldırıyla başlayabilir

Ross, geçmiş finansal krizlerin çoğunlukla likidite sorunlarıyla bağlantılı olduğunu hatırlattı.

Ancak gelecekte bir finansal krizi tetikleyen olayın farklı bir kaynaktan, örneğin büyük çaplı bir siber saldırıdan gelebileceğini söyledi.

ESMA Başkanı, YZ sektöründeki hızlı teknolojik değişimin ve artan siber risklerin finansal istikrar açısından yakından takip edilmesi gerektiğini vurguladı.

Ross'a göre, piyasalardaki yoğunlaşma, borçlanma ve siber güvenlik risklerinin birlikte değerlendirilmesi, finansal düzenleyicilerin öncelikli çalışma alanları arasında bulunuyor.

Politico

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.