Yabancılar yatırım fonlarını sevdi

TCMB’nin enflasyonu düşürmeye yönelik kontrollü kur politikası ve yüksek reel faiz, TL yatırımlarını yerli ve yabancılar için cazip kılmıştır. Yerli yatırımcıların PPF, mevduat ve tahvil gibi seçeneklerine karşılık, yabancıların ilk tercihi çoğunlukla swap ve forward yoluyla carry trade olmaktadır.

Bankaların yabancılarla yapabileceği türev işlem miktarı, vadeye göre özkaynakların %5’i ile %30’u arasında sınırlandırılmıştır. Limitlerin dolduğu dönemlerde swap faizleri para piyasası faizlerinin altına inebilmekte, yabancılar da son yılda alternatif yatırım kanallarına yönelmektedir.

Bu kanallardan biri para piyasası fonlarıdır. TCMB’nin bu yıl yayımlamaya başladığı veriler, 2024’teki 1.9 milyar dolarlık yabancı yatırım fonu alımını izleyen 2025’te girişlerin 5.2 milyar dolara ulaştığını göstermektedir. Bu senenin Ocak-Şubat döneminde de 1 milyar dolarlık giriş olmuştur.

Yabancı pozisyonunun birikmesinin ardından, Mart ayında başlayan İran savaşı sonrasında 3.1 milyar dolarlık çıkış yaşanmış; Nisan ayında bu hareket geri alınmış, Mayıs’ta ise yeniden 2.3 milyar dolarlık azalış gerçekleşmiştir.

TEFAS verileri, bu hareketlerin büyük ölçüde PPF’lerle ilişkili olduğunu düşündürmektedir. Toplam PPF büyüklüğü 2024 sonundaki 1.5 trilyon TL’den Temmuz 2026’da 3.3 trilyon TL’ye yükselmiştir. Bunun 1.3 trilyon TL’si serbest, 0.2 trilyon TL’si katılım ve 1.8 trilyon TL’si diğer PPF’lerden oluşmaktadır.

TEFAS verilerinde yabancı-yerli ayrımı yapılamasa da, toplam PPF tutarındaki değişimler yabancı fon hareketleriyle belirgin şekilde örtüşmektedir. Mart-Nisan aylarındaki yaklaşık 7 milyar dolarlık çıkış ve giriş, yabancılardaki 3 milyar dolar civarındaki akımlarla; Mayıs’taki 2.3 milyar dolarlık düşüş ise iki göstergede de eşleşmiştir. PPF’lerin dolar karşılığı Haziran-Temmuz’da yaklaşık 5 milyar dolar artmıştır; bu da ödemeler dengesi verilerinde yabancı yatırım fonu paylarında artış görüleceğine işaret etmektedir.

2024 başından beri yabancıların yatırım fonlarına girişi 6 milyar dolar düzeyindedir. Haziran-Temmuz aylarında da TEFAS verilerinin ima ettiği şekilde giriş devam ettiyse, buradaki kısa vadeli pozisyon 8-10 milyar dolar düzeyine ulaşmış olabilir.

Bunun da türev işlemlerle yapılan geleneksel carry trade işlemleri gibi, kısa vadeli ve piyasa oynaklığının arttığı dönemlerde hızla hareket edebilecek bir portföy yatırımı olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, 40 milyar dolar civarında olduğunu tahmin ettiğimiz geleneksel carry trade işlemlerine yatırım fonlarını da eklediğimizde, yabancı yatırımcıların ciddi boyutta kısa vadeli portföy yatırımı taşıdığı anlaşılmaktadır.

Erkin Işık, QNB Finansbank Baş Ekonomisti, yazarın Linked-In paylaşımıdır