Ukrayna savaşı dünya ekonomisini Hürmüz'den daha fazla sarsabilir

Ukrayna ile Rusya arasındaki savaş yeni ve daha tehlikeli bir aşamaya giriyor. Karşılıklı uzun menzilli saldırılar enerji tesislerini, limanları ve tahıl ihracatını hedef alırken, Karadeniz'deki ticaretin aksaması küresel gıda ve enerji piyasaları üzerinde Hürmüz Boğazı'ndan daha kalıcı etkiler yaratabilir.

Diplomasi çıkmazda, saldırılar tırmanıyor Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin üzerinden dört yılı aşkın süre geçmesine rağmen barış umutları zayıflamaya devam ediyor.

Son günlerde iki taraf da savaşın başlangıcından bu yana en yoğun uzun menzilli saldırılarından bazılarını gerçekleştirdi.

Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, ülkesinin Rusya'nın Başkurdistan ve Yaroslavl bölgelerindeki petrol rafinerilerini vurduğunu açıkladı. Cephe hattından yaklaşık 700 kilometre uzaklıktaki tesislerin hedef alınması, Kiev'in derin Rusya içlerine ulaşabilen saldırı kapasitesini artırdığını gösterdi.

Rusya Savunma Bakanlığı ise gece boyunca 605 Ukrayna İHA'sının düşürüldüğünü duyurdu.

Rusya Ukrayna'nın lojistik altyapısını vuruyor Moskova da karşı saldırılarını yoğunlaştırdı.

Son füze saldırılarında Harkiv bölgesindeki Lozova tren istasyonu hedef alınırken iki kişi hayatını kaybetti. Odesa açıklarında Ukrayna buğdayı taşıyan ticari bir geminin vurulması ise Karadeniz ticaretindeki riskleri yeniden gündeme taşıdı.

Bir gün önce Kiev'e düzenlenen yoğun füze saldırılarında en az 17 kişi yaşamını yitirirken, çok sayıda lojistik depo da kullanılamaz hale geldi.

Kuzey Kore savaşa daha fazla dahil oluyor Reuters'a konuşan Ukrayna askeri istihbarat yetkilileri, Kuzey Kore'nin Rusya'nın Voronej bölgesine yaklaşık 90 kişilik bir füze birliği göndermeye başladığını öne sürdü.

İddiaya göre birlik ilerleyen dönemde 120 balistik füze ve 6 fırlatma sistemiyle Ukrayna'ya yönelik operasyonlarda görev alabilir.

Rusya, 2023 sonundan bu yana Kuzey Kore yapımı KN-23 ve KN-24 balistik füzelerini kullanıyor. Ancak Kuzey Kore personelinin doğrudan sahaya konuşlandırılması, Moskova-Pyongyang askeri iş birliğinde yeni bir aşamaya işaret ediyor.

Karadeniz'de fiili ticaret savaşı Savaş artık yalnızca cephede değil, ticaret yollarında da sürüyor.

Rusya'nın Odesa limanlarına yönelik saldırıları nedeniyle uluslararası gemi şirketleri son haftalarda Ukrayna limanlarına uğramayı büyük ölçüde durdurdu.

Buna karşılık Ukrayna'nın insansız hava araçları Rusya'nın Novorossiysk ve Taman gibi başlıca tahıl ihracat terminallerini hedef alıyor.

Temmuz ayında Rusya'nın tahıl ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre %37,6 geriledi.

Ayrıca Ukrayna'nın Rus petrolünün taşındığı "gölge filo" tankerlerini hedef almaya başlaması, enerji piyasalarındaki risk primini de yükseltti.

Dünya gıda piyasaları alarm veriyor Karadeniz'deki kesintiler, küresel tarım piyasalarını doğrudan etkiliyor.

Rusya ve Ukrayna birlikte dünya tahıl ticaretinin en önemli tedarikçileri arasında yer alıyor. Ukrayna normal koşullarda küresel mısır ihracatının yaklaşık %11'ini, buğday ihracatının ise %6'sını gerçekleştiriyor.

Savaşın uzaması ve Kuzey Yarımküre'deki kuraklıkla birlikte küresel buğday fiyatları yıl başından bu yana yaklaşık %25 yükseldi.

Özellikle Afrika ve Orta Doğu'da Karadeniz tahılına bağımlı ülkeler için yeni bir gıda krizi riski oluşuyor.

Hürmüz'den daha büyük ekonomik tehdit mi?

Son aylarda küresel piyasalar Hürmüz Boğazı'na odaklansa da Karadeniz'deki gelişmeler çok daha geniş bir ekonomik etki yaratabilir.

Hürmüz daha çok enerji arzını etkilerken, Karadeniz'deki çatışma aynı anda enerji, tahıl, gübre, lojistik ve deniz taşımacılığı üzerinde baskı oluşturuyor.

Bu nedenle analistler, Ukrayna savaşındaki yeni tırmanışın küresel enflasyon ve gıda güvenliği açısından önümüzdeki aylarda Orta Doğu'daki gelişmeler kadar hatta daha büyük risk oluşturabileceğini değerlendiriyor.

Sonuç Ukrayna savaşı yeniden küresel piyasaların merkezine yerleşiyor. Karadeniz'de ticaret yollarının giderek daha fazla hedef alınması yalnızca Rusya ve Ukrayna'yı değil, dünya tahıl ve enerji piyasalarını da tehdit ediyor. Hürmüz Boğazı'nda tansiyonun düşmesi piyasalara nefes aldırsa da, Karadeniz'deki çatışmanın tırmanması küresel ekonomi açısından yeni ve daha kalıcı riskler yaratabilir.