TCMB satışları altın fiyatlarını oynattı

Altında TCMB Etkisi: 7,5 Yılın En Sert Rezerv Düşüşü

İran savaşı sonrası artan döviz talebi ve enerji maliyetleri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nı (TCMB) altın rezervlerini kullanmaya yöneltti. Son iki haftada yaklaşık 60 tonluk satış ve swap işlemi gerçekleştiren TCMB, hem küresel altın fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı yarattı hem de rezervlerde 2018’den bu yana en sert düşüşe neden oldu. Bu adım, Türkiye’nin son yıllardaki “altın biriktirme” politikasında dikkat çekici bir yön değişimine işaret ediyor.

TCMB’den 60 Tonluk Altın Hamlesi

İran savaşıyla birlikte küresel piyasalarda artan belirsizlik, Türkiye’de döviz talebini ve enerji faturalarını hızla yukarı çekti. Bu süreçte TCMB, likiditeyi yönetmek ve TL üzerindeki baskıyı sınırlamak amacıyla altın rezervlerini devreye aldı.

Son verilere göre: Yaklaşık 60 ton altın satış ve swap yoluyla kullanıldı Bu miktarın piyasa değeri 8 milyar doların üzerinde İşlemlerin bir kısmı doğrudan satış, büyük bölümü ise döviz ve TL likiditesi sağlamak amacıyla swap anlaşmaları üzerinden gerçekleştirildi.

Rezervlerde 2018’den Bu Yana En Sert Düşüş

TCMB verileri, altın rezervlerinde çok kısa sürede sert bir gerilemeye işaret ediyor: 13 Mart haftasında: 6 ton düşüş 20 Mart haftasında: 52,4 ton düşüş Toplamda yaklaşık 58,4 tonluk gerileme, Ağustos 2018’den bu yana en büyük haftalık rezerv kaybı olarak kayda geçti.

Bu tablo, Merkez Bankası’nın savaş kaynaklı finansal baskılara karşı hızlı ve güçlü bir müdahalede bulunduğunu gösteriyor.

Altın Politikası Tersine mi Dönüyor?

Türkiye, son 10 yılda dünyada en agresif altın alıcılarından biri olarak öne çıkmıştı. Ama son gelişmeler bu stratejide geçici de olsa bir yön değişimine işaret ediyor.

Toplam yaklaşık 135 milyar dolarlık altın rezervi bulunan TCMB’nin bu hamlesi: Döviz likiditesi sağlama TL’yi destekleme İç piyasada talebi dengeleme amaçlarıyla gerçekleştirildi.

Uzmanlara göre bu durum, “altın biriktiren merkez bankası” profilinden “gerektiğinde altın kullanan merkez bankası” modeline geçiş anlamına geliyor.

Küresel Altın Fiyatlarına Baskı

TCMB’nin gerçekleştirdiği işlemler, küresel altın piyasasında da etkili oldu.

Son iki haftada TCMB işlemleri: ~60 ton Aynı dönemde altın ETF çıkışları: ~43 ton Bu fark, Türkiye kaynaklı satışların küresel piyasada ciddi bir ağırlık oluşturduğunu gösteriyor.

Altın fiyatları bu ay yaklaşık %15 geriledi . Bu düşüşte: Kar realizasyonları İran savaşı sonrası likidite ihtiyacı TCMB gibi merkez bankalarının satışları etkili oldu.

Swap Mekanizması: “Gizli Likidite” Aracı

Merkez bankalarının sık kullandığı yöntemlerden biri olan altın swapları, TCMB’nin de başvurduğu temel araçlardan biri oldu.

Bu mekanizma sayesinde: Altın teminat gösteriliyor Karşılığında döviz (genellikle dolar) sağlanıyor İleride altını geri alma taahhüdü veriliyor Yani teknik olarak rezerv tamamen “satılmadan”, kısa vadeli finansman elde ediliyor.

TL’yi Savunma Çabası

TCMB’nin altın hamlesinin arkasında temel olarak iki faktör öne çıkıyor: 1. Artan enerji maliyetleri İran savaşıyla birlikte petrol ve doğalgaz fiyatları yükseldi, bu da Türkiye’nin ithalat faturasını artırdı.

2. Yükselen dolar talebi Küresel risk iştahındaki düşüş, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde dolar talebini hızlandırdı.

Bu iki gelişme, TCMB’nin “TL’yi kontrollü şekilde istikrarlı tutma” stratejisini zorlaştırdı. Altın rezervleri bu noktada devreye alındı.

Küresel Eğilim: Merkez Bankaları Daha Az Altın Alabilir

Uzmanlara göre İran savaşı yalnızca Türkiye’yi değil, diğer merkez bankalarını da etkiliyor.

TD Securities analisti Daniel Ghali’ye göre: Bazı merkez bankaları altın talebini azaltabilir Bazıları ise rezervlerinden satışa yönelebilir Bu da küresel ölçekte altın talebinde bir yavaşlama anlamına gelebilir.

Piyasalar Dalgalı Seyre Devam Ediyor

Altın fiyatları son düşüşün ardından toparlanma sinyalleri verse de belirsizlik sürüyor. Analistler, ABD-İran gerilimine dair netlik sağlanana kadar piyasada yüksek oynaklığın devam edeceğini belirtiyor.

İsviçre merkezli Swissquote analisti Carlo Alberto De Casa’ya göre, altın fiyatları kısa vadede toparlanmaya çalışsa da jeopolitik riskler nedeniyle dalgalı seyir kaçınılmaz.

Bloomberg, Bullicoin, CNBC

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail.com