TCMB'den Döviz Dönüşüm Desteğinde Yeni Dönem: Katma Değer Esas Alınacak

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ihracatçıların döviz gelirlerinin Türk lirasına dönüşümünü teşvik eden destek mekanizmasında önemli değişikliklere gitti. Resmî Gazete'de yayımlanan yeni tebliğle, döviz dönüşüm desteği artık firmaların yarattığı katma değere göre şekillenecek. Ayrıca, uzun süredir uygulanan "döviz almama taahhüdü" kaldırılırken, yerine döviz pozisyonuna dayalı yeni bir sistem getirildi. Değişiklikler 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.

Destek katma değere göre belirlenecek Yeni düzenlemeye göre firmaların döviz dönüşüm desteğinden yararlanabileceği tutar; yarattıkları katma değer, kârlılıkları ve iş gücü maliyetleri dikkate alınarak hesaplanacak.

Aracı ihracatçılar ise kendi limitlerini doldurmaları halinde, katma değeri yüksek tedarikçileri adına da döviz dönüşüm işlemi yapabilecek. Bu durumda destek ödemesi doğrudan tedarikçi firmanın hesabına aktarılacak.

Döviz almama şartı kaldırıldı Düzenlemenin en dikkat çeken değişikliklerinden biri de döviz almama taahhüdünün kaldırılması oldu.

Bunun yerine, döviz dönüşüm desteğinden yararlanacak firmaların döviz pozisyonlarının, TCMB'nin belirleyeceği üst sınırın altında olması gerekecek. Böylece sistem, firmaların gerçek döviz pozisyonlarını esas alan daha esnek bir yapıya kavuşacak.

Bankaların rolü güçlendirildi TCMB ayrıca uygulamanın daha etkin işlemesi amacıyla bankaların aracılık fonksiyonlarını güçlendiren yeni düzenlemeler yaptı.

Merkez Bankası, uygulamanın teknik ayrıntılarının daha sonra yayımlanacak Uygulama Talimatı ile netleştirileceğini açıkladı.

%3 destek ve %35 satış yükümlülüğü uzatıldı Tebliğle birlikte döviz dönüşüm desteğinin temel oranı %2 olarak korunurken, halen geçici olarak uygulanan %3 destek ödemesinin süresi 31 Ocak 2027'ye kadar uzatıldı.

Aynı şekilde, ihracat bedellerinin %35'inin Merkez Bankası'na satılması yükümlülüğü de aynı tarihe kadar devam edecek. Bu uygulamaların süresi normalde 31 Temmuz 2026'da sona erecekti.

Sonuç TCMB'nin yeni düzenlemesi, rezerv birikimini desteklerken döviz dönüşüm sistemini daha seçici hale getirmeyi amaçlıyor. Katma değeri yüksek üretimi teşvik eden yeni yapı sayesinde desteklerin daha verimli kullanılması hedeflenirken, döviz almama taahhüdünün kaldırılması da ihracatçılar açısından önemli bir esneklik sağlayabilir. Buna karşın firmaların döviz pozisyonlarına getirilen yeni sınırlar, uygulamanın yakından takip edilmesini gerektirecek.