SABAH Raporu: Trump'a Kongre freni: Washington'da kilitlenme riski, dolarda düşüş

ABD ara seçimlerinde Mavi Dalga: Demokratlar Kongre'de çoğunluğa yaklaşıyor

ABD'de dün yapılan ara seçimlerden gelen sonuçlar, Demokratların beklenenden çok daha güçlü bir performans sergilediğine işaret ederken, küresel mali piyasalarda satış baskısının arttığını görüyoruz. Demokratların Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu ele geçirmesi beklenirken, Senato yarışında da önemli kazanımlar elde ettiklerini görüyoruz. Kuzey Carolina, Ohio, Güney Carolina ve Teksas'ta Cumhuriyetçilerin elindeki koltukları kazanan Demokratlar, Senato çoğunluğu için ihtiyaç duydukları dört ilave sandalyeyi elde etti. Özellikle Teksas'ta 32 yıl sonra ilk kez eyalet genelinde seçim kazanmaları, Trump'ın 2024 yılında 14 puan farkla kazandığı bu eyalette siyasi dengelerin ne ölçüde değiştiğini gösteriyor. Georgia'da ise Demokrat Keisha Lance Bottoms, eyaletin ilk kadın ve ABD'nin ilk siyah kadın valisi seçilerek bir başka tarihî başarıya imza attı. Michigan ve Minnesota'daki mevcut koltuklarını korumaları hâlinde, Kongre'nin her iki kanadında çoğunluğu ele geçirmeleri anlamına gelen "Mavi Dalga" gerçekleşmiş olacak.

Trump'ın kalan iki yılında siyasi kilitlenme riski

Demokratların Kongre'nin her iki kanadında çoğunluğu ele geçirmesi hâlinde, Trump'ın kalan iki yıllık görev süresinin pek de rahat geçmeyeceğini düşünüyoruz. Trump'ın Kongre'den gelecek ve istemediği yasaları veto etme yetkisi bulunurken, Demokratların da Başkan'ın vergi indirimleri ve kamu harcamalarına yönelik planlarını engellemesi mümkün. Böyle bir siyasi kilitlenme, Washington'da karar alma süreçlerini zorlaştırarak ABD ekonomisine yönelik belirsizlikleri artırabileceğini göz ardı etmiyoruz! Piyasaların da bu ihtimali fiyatlamaya başladığını, özellikle dolar (DXY) ve teknoloji hisselerindeki satış baskısından anlıyoruz! Demokratların yapay zekâ yatırımları üzerindeki denetimleri artırabileceği endişesi de teknoloji hisselerindeki düşüşü derinleştiriyor.

Küresel borsalarda sert satış: Nasdaq ve Asya hisseleri geriliyor

Seçim sonuçlarının piyasalardaki ilk yansıması ise riskli varlıklardan kaçış oldu. Bu sabah ABD vadeli işlemlerinde S&P 500 %1,2, teknoloji ağırlıklı Nasdaq ise %2'nin üzerinde gerilerken, Asya'da Japonya Nikkei endeksi %4,5, Güney Kore KOSPI ve Tayvan endeksleri ise %3'ün üzerinde düşüş kaydetti. Güvenli liman arayışıyla ABD tahvillerine yönelen yatırımcıların etkisiyle on yıllık tahvil faizi 6 baz puan gerileyerek %4,90 seviyesine indi.

Dolar beş haftanın dibinde, Euro ve Sterlin yükselişte

Döviz cephesinde de doların belirgin şekilde değer kaybettiğini görüyoruz. Demokratların olası zaferinin Trump'ın maliye politikalarını sınırlayacağı beklentisiyle dolar endeksi (DXY) 101,30 seviyesine gerileyerek son beş haftanın en düşük seviyesini test ederken, EURUSD paritesi 1,1250'ye yükselerek yaklaşık son bir ayın zirvesini görürken, kraliyet aslanı Sterlin ise 1,3470 seviyesine ulaşarak son altı haftanın zirvesini gördü. Pasifik cephesinde ise Avustralya Merkez Bankası'nın politika faizini 25 baz puan artırarak son 18 yılın zirvesine taşıması dikkat çekti. Avustralya doları önemli bir değişim kaydetmezken, bankanın yeni faiz artırımlarına ilişkin ifadesini açıklamasından çıkarması, sıkılaşma sürecinin sonuna yaklaşıldığı şeklinde yorumlandı.

Gümüşte yüzde 60'lık çöküş: Düzeltme mi, boğa tuzağı mı?

Altının ons fiyatı bu sabah 3,950 dolar seviyesinde işlem görürken, gümüş ise 49,50 dolar civarında tutunmaya çalışıyor. Son günlerde gümüşle ilgili çok fazla soru alıyoruz. Özellikle yatırımların ne zaman meyvesini vereceğinin sorgulandığı yapay zekâ hikâyesinin gümüşle de önemli bir bağlantısı var. Yüksek elektrik iletkenliği sayesinde gümüş, veri merkezlerinden çiplere, elektrik dağıtım sistemlerinden güneş panellerine kadar pek çok alanda kullanılıyor. Bu nedenle yapay zekâ yatırımlarının büyümesi, gümüşün sanayi talebini de destekleyen önemli unsurlardan biri olarak ön plana çıkıyor. Ancak yılbaşında 121 dolara kadar yükselen gümüş, sert dalgalanmaların ardından zirvesinden yaklaşık %60 değer kaybederek 50 doların altına geriledi. Fiyatın geldiği seviyeler ve piyasanın gücünü ölçen RSI göstergesinin aşırı satım bölgesine inmesiyle gümüş yeniden yatırımcıların radar menziline girse de, yatırımcılar arasında endişenin de hâkim olduğunu görüyoruz. Herkes bu sert düşüşün uzun vadeli yükseliş trendinde geçici bir düzeltme mi, yoksa yılbaşındaki yükselişin bir boğa tuzağı olduğunu ve çok daha büyük kayıpların habercisi olup olmadığını merak ediyor. Bu soruların cevabını muhtemelen çok da uzak olmayan bir zamanda alacağız. Biz şimdilik oyumuzu uzun vadeli yükseliş trendindeki bir düzeltmeden yana kullandığımızı belirtmek isteriz.

İran-ABD görüşmeleri sürüyor, Hürmüz'de gerilim devam ediyor

İran ile ABD arasında savaşı sona erdirmeye yönelik diplomatik temaslar sürse de tarafların henüz anlaşmaya yakın olmadığını görüyoruz. Katar'ın arabuluculuğunda görüşmeler devam ederken, Tahran yönetimi Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için ABD'nin deniz ablukasını kaldırmasını, petrol yaptırımlarını gevşetmesini ve dondurulan İran varlıklarını serbest bırakmasını şart koşuyor. Trump ise askerî müdahaleye hazır olduklarını ancak saldırı düzenlemek için acele etmediklerini belirterek diplomasiye kapıyı açık bıraktı. Öte yandan, ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndaki Keşm Adası'na sınırlı saldırılar düzenlemesi ve İran'ın yeni bir saldırıya sert karşılık vereceği uyarısı, bölgedeki tansiyonun henüz düşmediğini gösteriyor.

Brent 102 dolara geriledi: Trump'tan İsrail'e askerî yardım çıkışı

Petrol fiyatlarının ise diplomatik çözüm umuduyla gerilemeye devam ettiğini görüyoruz. Brent cinsi ham petrolün varil fiyatı bu sabah 102 dolar seviyelerinde salınırken, haftayı 117,64 dolar seviyesinden kapatmış olduğunu hatırlatalım. Petrol fiyatlarının gerilemesine dün Başkan Trump'ın yaptığı sürpriz bir açıklamanın da katkı sağladığının altını çizelim. İsrail Başbakanı Netanyahu ile anlaştıklarını belirten Trump, ABD'nin İsrail'e her yıl sağladığı yaklaşık 4 milyar dolarlık askerî yardımı yıl sonunda keseceklerini, ancak silah satışlarının devam edeceğini söyledi. Oysa iki ülke arasındaki mevcut anlaşma, yıllık 3,8 milyar dolarlık yardımın 2028 yılına kadar sürmesini öngörüyor. Trump'ın bu kararı nasıl hayata geçireceği henüz belli değil. Açıklamanın zamanlaması ise oldukça manidar. İran savaşına ve İsrail'e verilen desteğe yönelik tepkilerin arttığı bir dönemde, Trump'ın seçim günü böyle bir çıkış yapmasını, Demokratların elindeki önemli bir siyasi kozdan kurtulma çabası olarak yorumladık.

Türkiye'de enflasyon yüzde 29,77: TCMB'den faiz indirimi beklentisi korunuyor

Türkiye cephesinde ise dün TÜİK tarafından açıklanan Ekim ayı enflasyon verileri piyasa beklentisinin bir çıt da olsa üzerinde sonuçlandı. Ekim ayında TÜFE %2,58 artarken, yıllık enflasyon oranı %29,77 ile pek de değişim göstermedi. Ana eğilimde anlamlı bir değişim olmadığını yönündeki beklentilerin ışığında piyasa yansıması da sınırlı oldu. Aralık toplantısında TCMB'den 100 baz puan faiz indirimi beklemeye devam ediyoruz. İki yıllık vadeli tahvilin bileşik faizi %39,74 ile önemli bir değişim göstermezken, 5 yıl vadeli CDS risk primi ise 261 baz puana hafif de olsa yükseldi. USDTRY kuru yarın valörlü işlemlerde psikolojik 50,00 seviyesine yükselirken, parite etkisiyle EURTRY kuru 56,25 seviyesine yaklaştı.

Otomotiv pazarında daralma hızlandı: Ekim satışları yüzde 30,8 düştü

Fon Krizi sonrasında dün ekonomideki ivme kaybının devam ettiğini gösteren bir veri de Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği'nden (ODMD) geldi. Türkiye'de otomobil ve hafif ticari araç satışlarında şubat ayında başlayan daralma ekim ayında hız kazandı. Toplam satışlar geçen yılın aynı ayına göre %30,8 azalarak 80 bin adede gerilerken, yılın ilk on ayında daralma %15,3'e ulaştı. Yüksek faizler, taşıt kredilerine yönelik kısıtlamalar, artan vergiler ve varlık fiyatlarındaki düşüş talebi baskılamaya devam ediyor. Öte yandan, elektrikli araçların yükselişi dikkat çekiyor. Son 12 ayda satılan otomobillerin yaklaşık %19'unu tamamen elektrikli modeller oluştururken, yalnızca benzinli ve dizel araçların pazar payı ilk kez %50'nin altına geriledi.

TCMB'nin net döviz pozisyonu 29 milyar dolar eridi

Ekonomideki ivme kaybı açıklanan verilerle daha da belirgin hâle gelirken, TCMB'nin net yabancı para pozisyonundaki gerilemenin de devam ettiğini görüyoruz. Şöyle ki, 2 Kasım valörlü işlemlerde TCMB'nin net yabancı para pozisyonu 16,5 milyar dolar seviyesine geriledi. Fon Krizi'nin patlak verdiği 17 Eylül tarihini başlangıç noktası olarak kabul edersek, o gün 46 milyar dolar olan net yabancı para pozisyonunun yaklaşık 29 milyar dolar azaldığını görüyoruz. Elbette, brüt rezervlerin yarısından fazlasının altından oluştuğunu düşünürsek, altın fiyatlarındaki gerilemenin de bu tabloya yardımcı olmadığını rahatlıkla söyleyebiliriz. Dün TCMB'nin açıkladığı haftalık verilerden hareketle, döviz talebinin ağırlıklı olarak yabancı yatırımcıların pozisyon kapamalarından kaynaklandığını, yurt içi yerleşiklerin portföy tercihlerinde ise anlamlı bir değişim yaşanmadığını anlıyoruz. TL'nin toplam mevduat içindeki payının %62 seviyelerinde kalmaya devam ettiğini de not edelim.

BIST30 fon satışları tamamlandı: Borsa İstanbul ve günün veri gündemi

Öte yandan, haber akışında tasfiye sürecindeki fonların portföylerinde bulunan BIST30 hisselerinin tamamının borsa dışında satıldığını okuyoruz. BIST100 endeksi dün günü %0,5 yükselişle tamamlarken, bankacılık hisseleri %1,3 geriledi. Hisse senetlerine hâlen alıcı gözle baktığımızı da not edelim. Mali piyasaların bugünkü gündeminde Türkiye'de reel efektif döviz kuru, Almanya, Euro Bölgesi ve ABD'de hizmet sektörü PMI verileri, Euro Bölgesi'nde TÜFE ve her ayın ilk cuma günü açıklanan ABD resmî istihdam verileri öncesinde ADP özel sektör istihdamı öne çıkıyor.

Emre Değirmencioğlu (@emredegirmenci5)

Grup Müdürü • Group Manager

Hazine Bölümü • Treasury Department, Kıbrıs İktisat Bankası