Küresel Piyasalarda Beş Kritik Gündem: Brezilya Şoku, Yapay Zekâ Hisselerinde Çöküş ve Merkez Bankaları

Küresel piyasalar yeni haftaya siyasi belirsizlikler, teknoloji hisselerindeki sert satışlar ve kritik merkez bankası kararlarıyla başlıyor. Brezilya'da Lula da Silva'nın seçim zaferi finansal piyasalarda sert düşüşlere yol açarken, yüksek borçla büyüyen yapay zekâ altyapı şirketleri yeniden satış baskısı altında. İsrail seçimleri, Apple'ın yeni iPhone modeline ilişkin ilk değerlendirmeler ve Fed, ECB ile Japonya Merkez Bankası'nın faiz kararları haftanın diğer önemli gündem maddelerini oluşturuyor.

1. Brezilya'da Lula'nın Zaferi Piyasalarda Deprem Yarattı

Brezilya'da Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva, ikinci tur seçimlerde rakibi Senatör Flávio Bolsonaro'yu geride bırakarak tarihi bir siyasi geri dönüşe imza attı. Lula, böylece dördüncü kez devlet başkanlığına seçildi.

İlk turda Bolsonaro'nun gerisinde kalan Lula'nın ikinci turdaki zaferi, finansal piyasalarda sert satışlara neden oldu.

Reuters'ın aktardığına göre Bolsonaro yenilgiyi kabul etmeyerek seçim sonuçlarının iptalini isteyeceğini açıkladı. Bolsonaro ayrıca Yüksek Mahkeme Yargıcı Cristiano Zanin'in oy verme süresini iki saat uzatma kararını kabul edilemez olarak nitelendirdi.

Piyasalarda ilk tepkiler oldukça sert oldu:

• Brezilya hisselerini takip eden iShares MSCI Brazil ETF (EWZ), gece işlemlerinde yüzde 20'nin üzerinde geriledi.

• Brezilya realinin kasım vadeli kontratları Asya işlemlerinde yüzde 10 değer kaybetti.

• Petrobras hisseleri ABD piyasa öncesi işlemlerde yüzde 20'nin üzerinde düştü.

• Itaú Unibanco yaklaşık yüzde 30, içecek üreticisi Ambev ise yüzde 19 değer kaybetti.

Yatırımcılar, Bolsonaro'nun daha sıkı maliye politikaları ve deregülasyon uygulayacağı beklentisiyle seçim sonucunu yakından izliyordu.

Lula'nın önündeki en önemli ekonomik sınav ise kamu borcunun sürdürülebilirliğine ilişkin piyasa endişelerini gidermek olacak.

Seçim sonucu ABD açısından da önem taşıyor. Başkan Donald Trump, ilk turda Bolsonaro'nun öne çıkmasını memnuniyetle karşılamış, ideolojik olarak yakın bir yönetimin Washington ile Brezilya arasındaki dış politika uyumunu güçlendirebileceği değerlendirilmişti.

2. İsrail Seçimleri: Netanyahu İçin Kritik Sınav

İsrail'de seçmenler salı günü sandık başına gidiyor. Bu seçim, Hamas'ın 7 Ekim 2023 saldırılarından bu yana ülkede yapılacak ilk genel seçim olma özelliğini taşıyor.

Kamuoyu yoklamaları, Başbakan Benjamin Netanyahu'nun liderliğindeki blok ile merkezdeki eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un öne çıktığı muhalefet arasında yakın bir yarışa işaret ediyor.

Seçim kampanyasının merkezinde ulusal güvenlik, savunma politikaları ve Netanyahu'nun görev süresindeki kararları bulunuyor.

Seçim, Netanyahu hükümetinin güvenlik politikalarına ilişkin bir güven oylaması olarak da değerlendiriliyor.

İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog ise ABD Başkanı Trump'ın Netanyahu'ya verdiği desteğin, seçim sonrasında hükümeti kurma sürecindeki anayasal rolünü etkilemeyeceğini söyledi.

Seçim sonucunun Orta Doğu'daki diplomatik dengeler ve bölgesel güvenlik politikaları açısından önemli sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor.

3. Yapay Zekâ Altyapı Hisselerinde Yeni Satış Dalgası: Musk'tan Sert Eleştiri

Küresel teknoloji piyasalarında son dönemin en dikkat çekici gelişmelerinden biri, yüksek borçlanmayla veri merkezi yatırımlarını finanse eden yapay zekâ altyapı şirketlerinin hisselerinde yaşanan sert düşüşler.

Neocloud olarak adlandırılan bu şirketler, özellikle yapay zekâ uygulamalarına yönelik işlem gücü ve bulut altyapısı sağlıyor.

Elon Musk'ın X platformunda sektöre yönelik yaptığı olumsuz yorumlar, zaten baskı altında bulunan hisselerde yeni bir satış dalgasını tetikledi.

CoreWeave, Nebius ve IREN hisseleri pazartesi günü ABD piyasa öncesi işlemlerde sert geriledi.

Bu üç şirketin hisseleri ekim ayında yüzde 30'un üzerinde değer kaybetmiş durumda.

Yatırımcıların temel endişesi, şirketlerin büyüme modellerinin yüksek borçlanmaya dayanması.

Veri merkezi yatırımlarının büyük bölümünün borçla finanse edilmesi, finansman maliyetlerindeki artış karşısında şirketleri kırılgan hale getiriyor.

Kredi piyasalarında bu şirketlerin borçlanma araçlarının getirileri finansal sıkıntı seviyelerine yükselirken, yatırımcılar mevcut iş modellerinin sürdürülebilirliğini sorguluyor.

Roundhill'den Dave Mazza, yatırımcıların sektörün tamamını ayrım gözetmeden sattığını savunurken, Equity Armour'dan Brian Stutland, bir şirketteki sorunların diğer teknoloji hisselerine de yayılabileceği uyarısında bulundu.

Petrol Fiyatlarında Yeniden Geri Çekilme

Teknoloji hisselerindeki satışların yanı sıra petrol piyasalarında da dalgalanma sürüyor.

Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik yeni saldırılarının ardından cuma günü sert yükselen petrol fiyatları, pazartesi sabahı yeniden geriledi.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, CNBC'ye yaptığı açıklamada, kurumun gerektiğinde petrol piyasalarını desteklemek için yeniden harekete geçmeye hazır olduğunu söyledi.

IEA daha önce stratejik petrol stoklarından piyasaya arz sağlamıştı.

Birol ayrıca enerji piyasalarının 2027 yılında savaş öncesindeki koşullara dönmesini beklemediğini belirtti.

4. Apple'ın Katlanabilir iPhone Modeli İlk Sınavında

Apple'ın yeni iPhone Duo modeli, satışa sunulmasının ardından ilk hafta sonunu geride bıraktı.

Şirketin yaklaşık yirmi yıllık iPhone tarihinde gerçekleştirdiği en kapsamlı tasarım değişikliklerinden biri olarak değerlendirilen katlanabilir model, teknoloji yatırımcılarının yakın takibinde.

Ancak ilk satış verileri ve kullanıcı yorumları bazı soru işaretlerini gündeme getiriyor.

Analistler, cuma günü mağazaların önündeki kuyrukların geçmiş iPhone lansmanlarına kıyasla daha kısa olduğunu belirtiyor.

Bunun yanı sıra tedarik sorunlarına ilişkin haberler de dikkat çekiyor.

Bazı kullanıcılar ekran çatlakları ve arızalarından şikâyet ederken, geniş ekranla uygulamaların uyumluluğu konusunda da sorunlar bildiriliyor.

Pazartesi günü açıklanacak ilk satış kanalı kontrolleri, bağımsız satış verileri ve analist değerlendirmeleri, yeni modelin tüketiciler tarafından nasıl karşılandığına ilişkin daha net bir tablo sunabilir.

Apple'ın katlanabilir telefon pazarında başarılı olup olamayacağı, şirketin önümüzdeki dönemdeki büyüme beklentileri açısından önem taşıyor.

5. Merkez Bankaları ve Teknoloji Devlerinin Bilançoları Haftaya Damga Vuracak

Küresel finans piyasalarında haftanın en önemli gündemlerinden biri, üç büyük merkez bankasının faiz kararları olacak.

ABD Merkez Bankası (Fed), Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) bu haftaki toplantılarında politika faizlerini sabit tutmaları bekleniyor.

Fed: ABD'de ara seçimlerin yaklaşması ve ekonomik görünümdeki belirsizlikler nedeniyle Fed'in bekle-gör yaklaşımını sürdürmesi öngörülüyor.

ECB: Avrupa Merkez Bankası'nın aralık ayına kadar faizlerde değişikliğe gitmemesi bekleniyor.

BoJ: Geçen ay faiz artıran Japonya Merkez Bankası'nın yıl sonuna kadar yeni bir adım atmaması temel beklenti olarak öne çıkıyor.

Alphabet, Microsoft ve Amazon Bilançoları Açıklanacak

Para politikası kararlarının yanı sıra teknoloji sektöründe açıklanacak üçüncü çeyrek finansal sonuçları da piyasaların yönü açısından belirleyici olacak.

• Çarşamba: Alphabet ve Microsoft bilançolarını açıklayacak.

• Perşembe: Amazon finansal sonuçlarını yayımlayacak.

Alphabet'in yapay zekâ teknolojilerinde rakipleriyle arasındaki mesafeyi kapatıp kapatmadığı yakından izlenecek.

Microsoft'un yapay zekâ yatırımlarından elde ettiği gelirlerdeki büyüme, analistlerin odaklandığı başlıca göstergeler arasında yer alıyor.

Amazon cephesinde ise AWS bulut hizmetleri bölümünün büyüme performansı öne çıkacak.

Son dönemde yapay zekâ altyapı şirketlerinde yaşanan sert satışlar dikkate alındığında, teknoloji devlerinin sermaye harcamaları ve yatırımların getirisine ilişkin açıklamaları özellikle önem taşıyor.

Piyasaların Önündeki Temel Soru: Riskten Kaçış Derinleşecek mi?

Yeni haftada küresel piyasaların yönünü siyasi gelişmeler, merkez bankalarının mesajları ve teknoloji şirketlerinin bilançoları belirleyecek.

Brezilya'daki seçim sonuçlarının yarattığı finansal sarsıntı, İsrail seçimlerinin bölgesel etkileri ve yapay zekâ yatırımlarının finansmanına yönelik artan kuşkular, risk iştahını baskılayan başlıca unsurlar olarak öne çıkıyor.

Özellikle yüksek borçlu yapay zekâ altyapı şirketlerinde yaşanan değer kayıplarının büyük teknoloji şirketlerine yayılıp yayılmayacağı, yatırımcıların bu hafta yanıt arayacağı önemli sorulardan biri olacak.

CNBC

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.