İsrail seçimleri bugün. İşte en güncel tahmin

İsrail Seçimlerinde Muhalefet Önde: Netanyahu'nun İran Uyarısı ve Kripto Para Çıkışı Dikkat Çekti

İsrail, 27 Ekim'de yapılacak parlamento seçimlerine siyasi belirsizliklerin gölgesinde giriyor. Son kamuoyu araştırmalarının büyük bölümü, Gadi Eisenkot'un öne çıktığı Netanyahu karşıtı partilerin sandalye sayısında avantajlı olduğunu gösteriyor. Ancak muhalefetin Arap partilerinin desteği olmadan hükümet kurmak için gerekli 61 sandalyeye ulaşması zor görünüyor. Başbakan Binyamin Netanyahu ise seçim öncesinde İran tehdidine ilişkin uyarılarını artırırken, olası uluslararası bankacılık yaptırımlarına karşı kripto paraların kullanılabileceğini savunuyor.

1. İsrail Sandığa Gidiyor: Muhalefet Avantajlı, Ancak Hükümet Denklemi Karmaşık

İsrail'de seçmenler, Hamas'ın 7 Ekim 2023 saldırılarından sonra başlayan ve uzun süredir devam eden savaşın gölgesinde 26. Knesset'in üyelerini belirlemek üzere 27 Ekim Salı günü sandık başına gidiyor.

Seçim öncesinde yayımlanan son anketler, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun liderliğindeki sağ blok ile muhalefet arasında önemli bir sandalye farkı bulunduğuna işaret ediyor.

11, 12 ve 13 numaralı televizyon kanallarının 21 ve 23 Ekim tarihlerinde yayımladığı araştırmalarda Netanyahu karşıtı partilerin toplam sandalye sayısı ortalama 54 olarak hesaplanıyor.

Netanyahu'nun liderliğindeki blok ise yaklaşık 50 sandalyede kalıyor. Arap partilerinin toplam sandalye sayısının 15 civarında olması bekleniyor.

Gadi Eisenkot'un liderliğindeki Yashar Partisi, anketlerde ortalama 22,3 sandalye ile Netanyahu karşıtı partiler arasında ilk sırada yer alıyor.

Ancak İsrail'deki parlamenter sistemde hükümet kurulabilmesi için 120 üyeli Knesset'te en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor.

Bu nedenle muhalefetin anketlerde önde görünmesi, tek başına hükümet kurabileceği anlamına gelmiyor.

2. Son Anketlerde Sandalye Dağılımı Nasıl?

Seçim öncesindeki son araştırmalarda üç televizyon kanalının tahminleri şöyle:

Kanal 12 – 21 Ekim

• Netanyahu karşıtı partiler: 56 sandalye

• Netanyahu bloku: 50 sandalye

• Arap partileri: 14 sandalye

Kanal 11 – 23 Ekim

• Netanyahu karşıtı partiler: 52 sandalye

• Netanyahu bloku: 50 sandalye

• Arap partileri: 14 sandalye

• Diğer veya dağıtılmamış: 4 sandalye

Kanal 13 – 21 Ekim

• Netanyahu karşıtı partiler: 54 sandalye

• Netanyahu bloku: 50 sandalye

• Arap partileri: 16 sandalye

Bu üç araştırmanın ortak noktası, Netanyahu'nun liderliğindeki blokun yaklaşık 50 sandalyede kalması.

Bununla birlikte Kanal 14'ün yayımladığı araştırmalar farklı bir tablo ortaya koyuyor.

Kanal 14'ün son anketinde Netanyahu blokuna 62, diğer partilere ise yaklaşık 58 sandalye öngörülüyor.

Dolayısıyla anketler arasında ciddi farklılıklar bulunuyor. Özellikle Kanal 14'ün tahminleri, diğer büyük televizyon kanallarının sonuçlarından belirgin biçimde ayrışıyor.

Seçim sonuçlarını etkileyebilecek önemli unsurlardan biri de katılım oranı olacak.

Özellikle seçim barajına yakın partilerin parlamentoya girip girememesi, sandalye dağılımını ve koalisyon seçeneklerini değiştirebilir.

3. Netanyahu'dan Seçim Öncesinde İran Tehdidi Uyarısı

Son günlerde Netanyahu'nun açıklamalarında İran kaynaklı güvenlik tehditlerinin daha fazla yer tutması dikkat çekiyor.

İsrail Başbakanı, İran'ın oluşturduğu tehdidi varoluşsal bir güvenlik sorunu olarak nitelendirirken, ülkesinin gerekirse askeri önlemler almaya hazır olduğunu belirtiyor.

İsrail medyasındaki bazı haberlerde Netanyahu'nun seçimlerden önce İran'a yönelik askeri bir operasyon başlatma seçeneğini değerlendirdiği ileri sürüldü.

Ancak Netanyahu bu iddiaları reddetti.

Basında ayrıca Netanyahu ile Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir arasında görüş ayrılıkları bulunduğuna ilişkin haberler yayımlandı. Zamir'in seçimlerden önce askeri operasyon düzenlenmesi için acil bir gerekçe bulunmadığını savunduğu iddia edildi.

Bu haberler bağımsız biçimde doğrulanmış değil.

ABD Başkanı Donald Trump'ın da İran tehdidine ilişkin açıklamaları sürüyor. Ancak Washington yönetiminin yeni bir askeri harekât konusunda nasıl bir tutum alacağı belirsizliğini koruyor.

Seçim öncesinde güvenlik konularının daha fazla gündeme gelmesi, seçmenlerin önceliklerini etkileyebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

4. Netanyahu'dan Şaşırtıcı Öneri: Bankacılık Yaptırımlarına Karşı Kripto Para

İsrail seçimlerinin bir diğer dikkat çekici gündem maddesi, Netanyahu'nun uluslararası finansal yaptırımlara ilişkin açıklamaları oldu.

İsrail Başbakanı, ülkesinin uluslararası bankacılık sistemine erişiminin kısıtlanması ihtimaline karşı kripto paraların alternatif bir ödeme kanalı olarak kullanılabileceğini savundu.

İsrail ekonomi televizyonuna verdiği röportajda Netanyahu, kripto para ve blokzincir teknolojilerinin geleneksel bankacılık sistemine bağımlılığı azaltabilecek araçlar olduğunu belirtti.

Bu açıklamalar, İsrail'in uluslararası alanda ekonomik ve finansal baskılarla karşı karşıya kalabileceğine ilişkin tartışmaların sürdüğü bir dönemde geldi.

Son aylarda İsrail'e yönelik çeşitli yaptırım girişimleri gündeme gelirken, bunların önemli bölümü Batı Şeria'daki yerleşim faaliyetleriyle bağlantılı kişi ve kuruluşları hedef aldı.

Bununla birlikte İsrail'in bankacılık sistemini bütünüyle hedef alan kapsamlı uluslararası yaptırımlar yürürlükte bulunmuyor.

5. Kripto Paralar İsrail'i Finansal Yaptırımlardan Koruyabilir mi?

Netanyahu'nun önerisi, kripto para piyasalarının uluslararası yaptırımlar karşısında ne ölçüde alternatif oluşturabileceği sorusunu gündeme getirdi.

Kripto para işlemleri geleneksel bankacılık sisteminin bazı aşamalarını devre dışı bırakabilse de, büyük ölçekli uluslararası ticaret ve finansman işlemlerinde önemli sınırlamalar bulunuyor.

Özellikle uluslararası ticaretin büyük bölümünün ABD doları üzerinden yürütülmesi ve Amerikan bankalarının küresel ödeme sistemindeki ağırlığı, kapsamlı finansal yaptırımların aşılmasını zorlaştırıyor.

Ayrıca kripto para işlemlerinin de yaptırım düzenlemelerine tabi olabilmesi, bu araçların tamamen bağımsız bir finansal sistem oluşturmasını engelliyor.

İsrail Merkez Bankası da Netanyahu'nun önerisine alışılmadık derecede hızlı bir açıklamayla yanıt verdi.

Merkez Bankası, kripto paraların uluslararası yaptırımları aşmak amacıyla kullanılabileceği görüşüne karşı çıktı.

Açıklamada, ülkenin ekonomik ilişkilerinin korunması ve uluslararası ticaret ortaklarıyla finansal bağların sürdürülmesinin öncelikli olduğu vurgulandı.

Merkez Bankası, yaptırımları aşmaya yönelik yöntemler geliştirmek yerine, böyle bir riskin ortaya çıkmasını engellemenin daha önemli olduğunu belirtti.

Tel Aviv Borsası Yükseldi: Yatırımcılar Kripto Para Tartışmasını Önemsemedi mi?

Netanyahu'nun açıklamalarına rağmen İsrail hisse senedi piyasasında haftanın ilk işlem gününde yükseliş görüldü.

Tel Aviv Borsası'nda:

• TA-35 endeksi yüzde 1,99 yükseldi.

• TA-125 endeksi yüzde 1,81 değer kazandı.

• İsrail şekeli ABD doları karşısında yüzde 1,1 güçlenerek dolar başına 3,078 seviyesine ulaştı.

Bu piyasa hareketleri, yatırımcıların kripto para açıklamalarını kısa vadede ciddi bir finansal yaptırım tehdidinin işareti olarak fiyatlamadığını düşündürüyor.

Ancak bir günlük piyasa performansından uzun vadeli siyasi ve ekonomik risklere ilişkin kesin sonuçlar çıkarmak mümkün değil.

İsrail'de Seçim Sonrası Belirsizlik Sürebilir

İsrail'de son anketler, Netanyahu karşıtı partilerin toplam sandalye sayısında önde olduğunu gösterse de, seçim sonrasında hükümet kurulması kolay olmayabilir.

Muhalefet partilerinin kendi aralarındaki siyasi farklılıklar ve Arap partilerinin olası koalisyon görüşmelerindeki rolü, hükümet kurma sürecinin temel belirleyicileri arasında yer alıyor.

Diğer taraftan Netanyahu'nun İran tehdidine yönelik açıklamaları ve uluslararası finansal yaptırımlara ilişkin uyarıları, güvenlik ve ekonomi konularını seçim gündeminin merkezine taşıyor.

Seçimlerin ardından İsrail'in karşı karşıya kalacağı başlıca sorular, parlamentoda hangi koalisyon seçeneklerinin mümkün olacağı, İran'a yönelik güvenlik politikasının nasıl şekilleneceği ve uluslararası ekonomik ilişkilerin nasıl yönetileceği olacak.

İsrail seçimleri öncesi anketlerde muhalefet önde. Netanyahu'nun İran uyarıları ve yaptırımlara karşı kripto para önerisi gündemde.

Kaynak: Global Source Partners Israil Araştırma Ekibi, alıntıdır

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.