İran'dan Hürmüz taslağı: ABD ve İsrail gemilerine yasak, Washington'dan sert ret

İran medyasına sızan Hürmüz Boğazı taslağı, ABD ve İsrail bağlantılı gemilerin geçişinin engellenmesini ve ihlal edenlerden yük değerinin %20'sine kadar ceza alınmasını öngörüyor. Washington ise uluslararası suyolunda hiçbir ülkenin geçişi kısıtlayamayacağını vurgulayarak plana karşı çıktı. Taslağın ortaya çıkmasının ardından petrol fiyatları yeniden yükselişe geçti.

İran'dan tartışmalı Hürmüz taslağı İran devlet ajansı Fars'ın yayımladığı taslak plana göre, Hürmüz Boğazı'ndan geçiş kuralları önemli ölçüde değişebilir.

Taslakta; ABD ve İsrail'e ait gemilerin boğazdan geçişine izin verilmemesi,İsrail bağlantılı yüklerin taşınmasının yasaklanması,İran'a zarar verdiği değerlendirilen ülke ve şirketlerin tazminat ödeyene kadar geçiş hakkından mahrum bırakılması,Kuralları ihlal eden gemilere yük değerinin %20'sine kadar ceza uygulanması öngörülüyor.

Taslağın halen İran parlamentosunda değerlendirme aşamasında olduğu belirtiliyor.

ABD: Hürmüz uluslararası suyoludur Washington ise İran'ın önerisini hızla reddetti.

ABD'li bir yetkili, CNBC'ye yaptığı açıklamada geçici anlaşmanın "herhangi bir izin, ücret veya engel olmaksızın serbest geçiş" esasına dayanması gerektiğini söyledi.

Yetkili, "Hürmüz Boğazı uluslararası bir suyoludur. Hiçbir taraf geçiş koridorlarını kontrol edemez" ifadelerini kullandı.

Bu açıklama, son günlerde ABD Başkanı Donald Trump ile Hazine Bakanı Scott Bessent'in anlaşmanın çok yakın olduğu yönündeki mesajlarıyla da çelişmiş oldu.

İran ve Umman anlaşmaya yaklaşıyor Buna karşın İran ve Umman kaynakları teknik müzakerelerde önemli ilerleme sağlandığını belirtiyor.

MS NOW'a konuşan İranlı bir yetkiliye göre geçici plan kapsamında: Basra Körfezi'ne giriş yapan gemiler İran kara sularını kullanacak,Çıkış yapan gemiler ise Umman tarafına yakın koridordan geçecek,Geçici uygulama kapsamında herhangi bir geçiş ücreti alınmayacak.

Anlaşmanın, Haziran ayında ABD ile İran arasında imzalanan ateşkes mutabakatını yeniden canlandıracak yeni bir 60 günlük diplomasi sürecinin başlangıcı olması hedefleniyor.

İran: ABD yükümlülüklerine dönmeye hazır İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de ABD'nin daha önce üstlendiği yükümlülüklere dönmeye hazır olduğuna dair mesajlar aldıklarını söyledi.

Ancak Garibabadi, bu süreçte Washington ile doğrudan müzakerelerin yapılmadığını belirterek görüşmelerin yalnızca Umman üzerinden sürdüğünü ifade etti.

İran yönetimi, mevcut deniz koridorlarının ülkenin güvenlik ihtiyaçlarını artık karşılamadığını savunuyor.

Körfez ülkeleri destek veriyor MS NOW'un aktardığı bilgilere göre Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) üyeleri de taslak düzenlemeye prensipte destek verdi.

Buna rağmen ABD, uluslararası deniz hukukunun ihlal edilmesine izin vermeyeceğini net şekilde ortaya koyuyor.

Bu nedenle diplomatik sürecin önünde hâlâ önemli pürüzler bulunuyor.

Petrol fiyatları yeniden yükseldi Taslak planın kamuoyuna yansımasının ardından enerji piyasaları da hızlı tepki verdi.

Brent petrol günü %3,8 yükselişle 82,49 dolar, ABD tipi WTI ise %2,8 artışla 77,29 dolar seviyesinde tamamladı.

Hafta başında Hürmüz'de serbest geçiş anlaşmasının yakın olduğu beklentisiyle sert gerileyen petrol fiyatları, İran'ın kısıtlayıcı taslağının ortaya çıkmasıyla yeniden yükselişe geçti.

Husiler tansiyonu artırıyor Jeopolitik riskler sadece Hürmüz ile sınırlı değil.

İran destekli Husiler, Suudi Arabistan'a ait askeri hedefleri ve Kızıldeniz'deki bir petrol tankerini vurduklarını açıkladı.

Ayrıca İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları Merkezi (UKMTO), Umman açıklarında seyreden bir tankerin yakınında iki patlama meydana geldiğine ilişkin ihbar aldığını duyurdu.

Mürettebatın ve geminin güvenli olduğu bildirildi.

Sonuç Hürmüz Boğazı konusunda diplomasi hız kazanırken, tarafların "anlaşma" tanımları arasında ciddi farklar bulunuyor. İran, güvenlik gerekçesiyle daha fazla kontrol talep ederken, ABD uluslararası deniz hukukundan taviz vermeyeceğini vurguluyor. Taslağın nihai şekli yalnızca Orta Doğu'daki güç dengelerini değil, küresel enerji piyasalarının yönünü de belirleyecek.