Gerrymandering" ABD Kongre Seçimlerini Nasıl Şekillendiriyor?

ABD Kongre seçimlerinin kaderi her zaman sandıkta verilen oylarla belirlenmiyor. Sandıkların kurulmasından çok önce gerçekleştirilen seçim bölgelerinin yeniden çizilmesi işlemi, yani "Gerrymandering", tek bir seçmenin dahi tercihi değişmeden Temsilciler Meclisi’ndeki güç dengelerini tamamen değiştirebiliyor.

Temsilciler Meclisi, her biri tek bir seçim bölgesini temsil eden 435 sandalyeden oluşuyor. Ancak seçim sonuçlarını belirleyen ana unsur seçmen sayısı değil, bu seçmenlerin sınırlar içerisine nasıl dağıtıldığı.

Gerrymandering Nasıl İşliyor?

Seçim bölgelerinin sınırlarıyla oynanarak bir siyasi partiye avantaj sağlanması işlemi temelde iki ana yöntemle uygulanıyor:

1. Yığma (Packing): Rakip partinin seçmenlerini az sayıda seçim bölgesinde toplayarak, bu bölgelerde büyük farklarla kazanmalarını sağlamak ve diğer bölgelerdeki etkilerini sıfırlamak.

2. Dağıtma (Cracking): Rakip parti seçmenlerini çok sayıda seçim bölgesine bölerek, hiçbir bölgede çoğunluğu sağlayamamalarına yol açmak.

Her iki yöntemde de toplam oy sayısı aynı kalsa dahi, kazanılan sandalye sayısı tamamen değişebiliyor.

Sınır Değişikliği Neden Tartışma Yaratıyor?

Seçim bölgelerinin sınırlarını yeniden çizmek her zaman bir manipülasyon anlamına gelmiyor. Nüfus dengesini korumak adına her 10 yılda bir yapılan genel nüfus sayımının ardından eyaletler bu sınırları güncelliyor.

Ancak bu işlem belirli bir partiye üstünlük sağlamak veya seçmen gruplarının temsil gücünü zayıflatmak amacıyla kullanıldığında büyük hukuki ve siyasi tartışmalar doğuruyor. Örneğin, Teksas'ın Houston kentindeki 9. seçim bölgesinin sınırları değiştirilerek doğudaki Liberty bölgesine kaydırıldığında, referans oylar aynı kalmasına rağmen bölgedeki parti üstünlüğü tamamen el değiştirebildi.

Eyaletlerdeki Hukuki ve Siyasi Mücadeleler

Seçim haritalarının değişmesi sadece partilerin şansını değil, toplulukların kendilerini temsil eden milletvekillerini de doğrudan etkiliyor.

• Pensilvanya: 2016 seçimlerinde Cumhuriyetçiler 18 sandalyenin 13'ünü kazandı. Ancak Eyalet Yüksek Mahkemesi, haritanın eyalet anayasasına aykırı olduğuna karar vererek yeni bir harita kabul etti. 2018 seçimlerinde iki parti de 9'ar sandalye elde etti.

• Teksas: Irk bazlı ayrımcılık iddialarıyla federal mahkemelerin engeline takılan yeni harita, ABD Yüksek Mahkemesi'nin kararıyla 2026 seçimlerinde kullanılmak üzere onaylandı.

• Kaliforniya: Demokratların öncülüğünde hazırlanan ve 2025'teki referandumla seçmenler tarafından onaylanan geçici harita, 2030 yılına kadar geçerli olacak.

Yargının Rolü ve Mevcut Durum

ABD Yüksek Mahkemesi, 2019 yılında aldığı kararla partizan siyasi amaçlarla yapılan Gerrymandering davalarının "siyasi nitelikte" olduğunu ve federal mahkemelerin yetki alanına girmediğini hükme bağladı.Buna karşın, eyalet anayasalarına veya ırk ayrımcılığına dayanan itirazlar eyalet ve federal düzeyde farklı hukuki süreçlerle takip edilmeye devam ediyor. Sonuç olarak, ABD Kongre seçimlerindeki yarış sadece "seçmenlerin kime oy verdiği" ile sınırlı kalmıyor; seçim bölgelerinin sınırlarının nereden başlayıp nerede bittiği mücadelesiyle de doğrudan şekilleniyor.