Fiyatlar Yıllık %88 Yükseldi: İran Ekonomisinde Alım Gücü Serbest Düşüşte

İran İstatistik Merkezi verilerine göre, mevcut İran takvim yılına ait Mehr ayında (23 Eylül - 22 Ekim 2026) sona eren 12 aylık dönemde yıllık enflasyon %76,8’e ulaştı. Tüketim malı ve hizmet fiyatları geçen yılın aynı ayına kıyasla %88,7 oranında artarken, aileler üzerindeki geçim baskısı tırmanmaya devam ediyor.

Aylık enflasyon %4,4 olarak kaydedilirken; %23,5'lik artışla eğitim ilk sırada yer aldı. Eğitimi %10,7 ile ulaşım, %9,8 ile eğlence ve kültür harcamaları takip etti.

Gıda, içecek ve tütün grubundaki fiyatların aylık artışı %2,4 olurken, gıda dışı mal ve hizmetlerdeki artış %5,8 olarak gerçekleşti.

Fiyat baskısının en ağır hissedildiği yerler ise kırsal bölgeler oldu. Kırsalda fiyatlar geçen yılın aynı ayına göre %107 artış gösterirken, şehirlerde bu oran %85,5 seviyesinde kaldı. Bu durum, kırsal kesimdeki ailelerin tüketim sepeti ortalama fiyatlarının bir yıl önceki seviyesinin iki katını aştığı anlamına geliyor.

Son 12 aydaki ortalama fiyatları bir önceki 12 aylık dönemle karşılaştıran yıllık enflasyon oranı, bir önceki aya kıyasla 3,2 puan arttı.

Buna karşın, geçen yılın aynı ayına kıyasla fiyat artış oranı (yıllık artış hızı) 1,1 puan gerileyerek %88,7'ye düştü. Ancak bu gerileme fiyatların düştüğü anlamına gelmiyor; yalnızca geçen yıla kıyasla yükseliş hızının hafif yavaşladığını gösteriyor.

Veriler, enflasyonun gelir gruplarına (harcama dilimlerine) göre farklılık gösterdiğini de ortaya koydu. En düşük gelir grubuna yakın olan 2. harcama diliminde yıllık enflasyon %85,8'e ulaşırken, en yüksek gelir grubu olan 10. dilimde %74,8 seviyesinde kaldı.

Fiyatların sürekli yükselmesi, ailelerin aynı mal ve hizmetleri satın alabilmek için daha fazla para harcamak zorunda kaldığını, gelir artışı hayat pahalılığına yetişmeyen kesimlerin ise alım gücünün hızla eridiğini gösteriyor.