Enflasyona Rağmen ABD Ekonomisi, Yıl İçerisindeki En Hızlı Büyümesini Kaydetti

Yüksek enerji fiyatları ve Orta Doğu’daki savaşın etkilerine rağmen ABD ekonomisinin büyümesi, tüketici harcamalarının ve yapay zekâ yatırımlarının gücüyle bu yılın üçüncü çeyreğinde son bir yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Yeni veriler enflasyonun ivme kazandığını ve iş gücü piyasasının gücünü koruduğunu gösterirken, bu durum Federal Rezerv’in (Fed) faiz artışlarına yeniden başlama olasılığını güçlendiriyor.

ABD Ticaret Bakanlığı tarafından açıklanan öncü verilere göre, Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) temmuz-eylül döneminde yıllık bazda %3,4 büyüyerek, ikinci çeyrekteki %2,2’lik büyümenin ve Reuters anketine katılan analistlerin %3,2’lik beklentisinin üzerine çıktı.

Bu performans, ABD ekonomisinin 2025’in üçüncü çeyreğinden bu yana kaydettiği en hızlı büyüme temposunu temsil ediyor. Ayrıca, bazı Fed yetkililerinin ek enflasyonist baskı yaratmadan ulaşılabileceğini düşündüğü yaklaşık %2’lik büyüme oranının da oldukça üzerinde yer alıyor.

Veriler; 3 Kasım’da yapılması planlanan ABD ara seçimlerine bir haftadan az bir süre kala, güçlü ekonomik göstergeler ile artan yaşam maliyetleri nedeniyle gerileyen tüketici güveni arasındaki belirgin zıtlığın ortasında açıklandı.

Büyümenin İtici Güçleri

ABD ekonomisinin üçte ikisinden fazlasını oluşturan tüketici harcamaları, üçüncü çeyrekte yıllık bazda %3,8artarak önceki çeyrekteki güçlü seyrini korudu ve büyümeyi desteklemeye devam etti. Enflasyonun reel ücretler üzerindeki baskısına ve bazı hanelerin harcamalarını finanse etmek için birikimlerini azaltmasına rağmen; işten çıkarmaların düşük seviyelerde seyretmesi ve istihdamın istikrar kazanması tüketimi canlı tuttu.

Öte yandan, şirketlerin teknoloji altyapısı ve ekipman harcamalarını artırmasıyla birlikte yapay zekâ yatırımları ekonomik aktivitenin ana motorlarından biri hâline geldi.

Şirketlerin ekipman yatırımları %20,9 sıçrayarak 2020’nin üçüncü çeyreğinden bu yana en hızlı büyümesini kaydetti ve GSYH büyümesine yaklaşık 1,16 yüzdelik puan katkıda bulundu. Bu, söz konusu kalemin son 6 yıldaki en yüksek katkısı oldu. Fikrî mülkiyet ürünlerine yapılan harcamalar da %8,4 artarak ekonomik büyümeye yaklaşık yarım puan ekledi.

RSM Kıdemli Ekonomisti Joseph Brusuelas, ekonominin tam istihdam seviyelerine yakın olduğu bir dönemde harcamaların gücü ile sermaye yatırımlarındaki olağanüstü genişlemenin enflasyonist baskıların devam ettiğini gösterdiğini ifade etti.

İthalat Baskısı

Güçlü iç talebe rağmen ithalattaki artış, üçüncü çeyrekte ABD GSYH büyümesini sınırlayan en belirgin unsurlardan biri oldu. İthalat; şirketlerin ve tüketicilerin yabancı mallara, özellikle de teknolojik yatırımlara yönelik ekipman alımlarına ağırlık vermesiyle yıllık bazda %19,7 artarak 2025’in ilk çeyreğinden bu yana en hızlı yükselişini kaydetti.

İthalat artışı büyüme oranından yaklaşık 2,64 yüzdelik puan götürse de, tüketici harcamaları ve şirket yatırımlarının gücü ile büyümeye 1,61 puan ekleyen stok artışları bu negatif etkiyi telafi etti. ABD kamu harcamaları da savunma ve savunma dışı federal harcamalardaki toparlanmanın etkisiyle %5,3 arttı.

Buna karşılık konut yatırımları, konut fiyatlarındaki artış hızının yavaşlamasına rağmen yüksek ipotek (mortgage) oranları ve borçlanma maliyetlerinin etkisiyle yeniden daralma eğilimine girdi.

Enflasyon Hız Kazanıyor

Büyüme verileriyle eş zamanlı olarak ABD Ticaret Bakanlığı, eylül ayında enflasyonun ivme kazandığını açıkladı. Bu durum, para politikasının sıkı tutulması yönünde Fed üzerindeki baskıyı artırıyor.

Fed’in tercih ettiği enflasyon göstergesi olan Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) Fiyat Endeksi, ağustos ayındaki %0,3’lük artışın ardından eylül ayında aylık bazda %0,5 yükseldi. Yıllık bazda ise enflasyon, önceki aydaki %3,4 seviyesinden eylülde %3,6’ya fırlayarak Merkez Bankası’nın %2’lik hedefinin oldukça üzerinde kalmayı sürdürdü.

Gıda ve enerji kalemi hariç tutularak hesaplanan çekirdek PCE ise ağustostaki %3’e kıyasla yıllık %3,1’e gerilerken, aylık bazda %0,3 artış kaydetti.

Bu gelişmeler; ABD-İsrail’in İran ile yaşadığı savaşın etkisiyle akaryakıt fiyatlarının yüksek seyrettiği ve ortalama benzin fiyatlarının galon başına 4 doların üzerinde kalarak hanehalkı ile şirketlerin üzerindeki yükü artırdığı bir dönemde yaşanıyor.

Veriler ayrıca, enflasyondan arındırılmış harcanabilir hanehalkı gelirinin eylül ayında %0,3 düştüğünü, reel tüketici harcamalarının ise değişim göstermediğini ortaya koyarak yılın son çeyreğinde tüketimde bir yavaşlama yaşanabileceğine işaret etti.

İstihdam Piyasasında Güçlü Seyir

ABD ekonomisinin dayanıklılığına dair ek bir gösterge olarak Çalışma Bakanlığı verileri, 24 Ekim ile biten haftada yeni işsizlik maaşı başvurularının mevsimsellikten arındırılmış olarak 1.000 adet azalarak 194.000’e gerilediğini gösterdi. Bu rakam, ekonomistlerin 199.000 olan beklentisinin altında kalırken, başvuruların son 57 yılın en düşük seviyelerine yakın seyrettiğini teyit etti.

İşsizlik başvuruları eylül ortasından bu yana çoğu hafta 200.000 sınırının altında kalarak, temmuz ortasında kaydedilen ve 1969’dan bu yana en düşük seviye olan 189.000’e yakın seyretti. Ekonomistler mevcut iş gücü piyasasını hem işe alımların hem de işten çıkarmaların düşük olduğu bir dönem olarak tanımlıyor.

Fed’in Zorlu Sınavı

Yeni ekonomik veriler, politika faizini %3,75 - %4,00 aralığında sabit tutan Fed’in aralık ayındaki toplantısında yeniden faiz artırımına gitme olasılığını güçlendiriyor.

Fed açıklamasında, yüksek borçlanma maliyetlerine rağmen talepteki gücün sürdüğüne işaret ederek ekonomik aktivite değerlendirmesini yükseltmiş ve enflasyonun "hâlâ yüksek" olduğunu vurgulamıştı.Ekonomistler, güçlü büyüme ile hızlanan enflasyonun bir arada seyretmesinin, Merkez Bankası’nın ekonomik aktiviteye zarar vermeden fiyatları hedef seviyeye çekme görevini zorlaştırdığını düşünüyor.

Hanehalkı alım gücünün gerilemesi, enerji ve finansman maliyetlerinin yüksekliği ve yapay zekâ yatırımlarındaki ivmenin ılımlı seyretme ihtimali nedeniyle yılın son çeyreğinde büyümenin yavaşlayacağı yönündeki beklentiler ağırlık kazanıyor.