Fitch: İran savaşına rağmen gelişen ülkeler dirençli, ancak risk tamponları hızla eriyor

Özet: Fitch Ratings, ABD-İran savaşına rağmen gelişmekte olan ülkelerin kredi notlarının büyük ölçüde korunduğunu ancak Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizlik, enerji arzı riskleri ve yüksek petrol fiyatlarının ikinci yarıda kredi görünümünü zorlayabileceğini açıkladı. Kuruluş, Türkiye'nin de aralarında bulunduğu net enerji ithalatçısı ülkeler için büyüme tahminini aşağı çekti.

Fitch Ratings'in yayımladığı 2026 üçüncü çeyrek Gelişen Piyasalar Kredi Görünümü raporu, ABD-İran savaşının ilk altı ayında gelişmekte olan ülkelerin kredi notlarının büyük ölçüde dayanıklılık gösterdiğini ortaya koydu. Ancak kuruluş, bu direncin giderek zayıfladığına ve özellikle enerji arzı şoklarının ikinci yarıda daha ciddi etkiler yaratabileceğine dikkat çekti.

Rapora göre, Temmuz ayında Hürmüz Boğazı'ndaki geçişlerin yeniden aksaması ve kalıcı bir barış anlaşmasına ilişkin belirsizlikler, gelişmekte olan ekonomiler açısından en önemli jeopolitik risk olmaya devam ediyor.

Türkiye'nin büyüme tahmini aşağı çekildi Fitch, Haziran ayında yayımladığı Küresel Ekonomik Görünüm raporunda Çin hariç gelişmekte olan ülkeler için 2026 büyüme tahminini yüzde 3,4'ten yüzde 3,2'ye indirdi.

Bu revizyonda Türkiye, Hindistan, Polonya ve Güney Afrika gibi net enerji ithalatçısı ülkelerde büyüme beklentilerinin zayıflaması etkili oldu. Kuruluş, yükselen enerji maliyetlerinin enflasyonu artırırken iç talebi ve şirket kârlılıklarını baskılayacağını değerlendiriyor.

Şirketlerin kâr marjları baskı altında Rapora göre Hürmüz Boğazı ve diğer kritik ticaret koridorlarındaki aksaklıklar, gelişmekte olan ülkelerde faaliyet gösteren şirketlerin üretim maliyetlerini yükseltiyor.

Fitch buna rağmen birçok bölgede şirketlerin faaliyet marjlarının 2026 genelinde sınırlı da olsa artmasını bekliyor. Kuruluşun temel senaryosu Brent petrolün bu yıl ortalama 87 dolar, 2028'de ise yeniden yaklaşık 60 dolar seviyesine gerilemesi üzerine kurulu.

Ancak savaşın uzaması veya Körfez enerji altyapısında kalıcı hasar oluşması halinde kredi risklerinin belirgin şekilde artacağı uyarısı yapılıyor.

Ülkeler arasında büyük ayrışma Fitch, gelişmekte olan ekonomiler arasında dayanıklılığın oldukça farklılaştığını vurguluyor.

BAE, güçlü kamu maliyesi, düşük vergiler, altyapı yatırımları ve Hürmüz'e alternatif boru hattı yatırımları sayesinde en dirençli ülkeler arasında gösteriliyor.

Mısır, esnek kur rejimi ve sıkı para politikası sayesinde sermaye çıkışlarını kredi notuna zarar vermeden yönetebildi.

Buna karşılık Bangladeş'in görünümü negatife çevrildi. Fitch, savaş kaynaklı baskılara ek olarak kamu maliyesi ve bankacılık sektöründeki yapısal sorunların kredi görünümünü zayıflattığını belirtti.

Çin bağımlılığı artıyor Raporun dikkat çekici başlıklarından biri de gelişmekte olan ülkelerde Çin'e artan bağımlılık oldu.

Fitch'e göre yapay zekâ yatırımları Asya'nın bazı bölgelerinde ihracatı ve yatırımları desteklemeye devam ediyor. Özellikle Tayvan ve Güney Kore gibi teknoloji üreticileri AI harcamalarından olumlu etkileniyor.

Ancak kuruluş, yapay zekâ hisselerinde yaşanabilecek olası sert bir düzeltmenin gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akımlarını da olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu.

El Niño ikinci büyük risk Fitch, savaşın yanı sıra El Niño kaynaklı iklim risklerini de gelişmekte olan ülkeler açısından önemli bir tehdit olarak görüyor.

Kuruluşa göre kuraklık, tarımsal üretimde düşüş, gıda fiyatlarında artış, hidroelektrik üretiminde azalma ve daha yüksek kamu harcamaları özellikle Latin Amerika ve enerji ithalatçısı ülkelerde mevcut ekonomik baskıları artırabilir.

Sonuç Fitch'e göre gelişmekte olan ülkeler şimdiye kadar ABD-İran savaşının kredi etkilerini büyük ölçüde absorbe etmeyi başardı. Ancak Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizlik, yüksek enerji maliyetleri, iklim kaynaklı riskler ve küresel finansal oynaklık nedeniyle mevcut tamponlar giderek inceliyor. Türkiye gibi net enerji ithalatçısı ekonomiler ise büyüme ve enflasyon açısından önümüzdeki dönemde en kırılgan ülkeler arasında yer almaya devam ediyor.