Dövizdeki artışla kur korumalı mevduatın yükü katlandı

Dövizde yaklaşık 10 gündür devam eden yükselişle dolar bugün 15.97’i gördü. Dünyadaki gelişmelerin de etkisi ile Türkiye’nin risk primi 718’e çıktı. Analistlere göre risk büyüyor.

Türkiye’de döviz üzerindeki baskı gün geçtikçe yoğunlaşıyor. Dolar, dün dünyadaki gelişmelerin de etkisi ile 15.88’i görürken günü 15.79’dan kapattı. Analistlere göre kamunun yönlendirdiği döviz piyasasında risk büyüyor. Türkiye’nin borçlanma maliyetlerini artıran risk primi CDS’ler ise sert yükselişle 718’i aştı.

Yaklaşık on gün öncesine kadar 14.5-15.00 TL arasında yatay seyir izleyen dolarda küresel piyasaların da etkisi ile hareketlilik yaşanıyor. Türk Lirası dolar karşısında yüzde 7’nin üzerinde değer kaybetti. Reuters’ın haberine göre mevcut kur politikasını “kamu kontrollü” bir rejim olarak nitelendiren bankacılara göre hükümet 15.00 ve 15.50 seviyesini kabul etmiş durumda. Türkiye’nin beş yıl vadeli borcunu iflasa karşı korumanın maliyetini gösteren risk primi CDS’ler ise dün 718 puanı aştı.

Dolardaki her artış, iktidarın dövizi frenleyebilmek için uygulamaya soktuğu kur korumalı mevduatlar (KKM) nedeniyle Hazine’ye olan yükü de artırıyor. Dolar, 16 TL’nin kapısına dayandı. 1 Nisan’da KKM’ye 1 milyon TL yatıran mevduat sahibi, vade sonunda dolar 16.00 TL olursa 89 bin 176 TL kur farkı alacak. Bu para yurttaşın vergileriyle oluşan bütçeden çıkacak. Bankada parası olmayan yoksul, bankada parası olan zengini finanse etmiş olacak.

Hazine’den mart ve nisanda KKM’ler için toplam 16.2 milyar TL çıktı. Merkez Bankası’nın yaptığı ödemeler ve şirketlere KKM’ler kapsamında tanınan vergi muafiyeti ile birlikte bu mevduatların kamuya olan yükü şimdiden 30 milyar TL’ye yaklaşıyor.

Bu hesaplarda vadeler üç ay sonunda dolacak. Dolar arttıkça KKM’lerin kur getirisi de artıyor. Örneğin vade başında sisteme en yüksek oran olan yüzde 17 faizle 500 bin TL yatıran bir mevduat sahibi vade sonunda 21 bin 425 TL faiz getirisi elde edebiliyor. Buna karşın vade başı olan örneğin 1 Nisan’da dolar 14.69 TL’ydi. Dolar olarak karşılığı 34 bin 37 dolardı. Vade sonunda doların 16.00 TL olduğu varsayılsa mevduatın kur getirisi 44 bin 592 lira olacak. Bu durumda kur getirisi, faiz getirisinden daha fazla olduğu için mevduat sahibine de kur getirisi ödenecek.

Dolar/TL 16 lira sınırına dayanırken Türkiye Katılım Bankaları Birliği’nin genel kurulunda konuşan Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, “Enflasyonun bu hale gelmesindeki en önemli etken beklentilerdir. Hedefimiz enflasyonun ana sebeplerinden olan beklentileri düzeltmektir. El ele vererek yüreğimizle halledeceğiz. Günlerdir ilgili sektörlerle toplantılar yapıyoruz. Ekonomimizin son iki yılda gösterdiği büyük başarı, tüm dünya tarafından takdir ediliyor. Küresel olumsuzluklara rağmen ülkemiz büyümeye devam ediyor” dedi.

cumhuriyet.com.tr