Bloomberg: OYAK Libya petrol ticaretine girdi, aylık 6 milyon varille ihracatın yüzde 16'sına ulaştı

Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarının emeklilik ve yardımlaşma fonu OYAK, Libya petrol ticaretinin önemli oyuncularından biri haline geldi. Bloomberg'in haberine göre 34 milyar dolarlık varlığı yöneten OYAK, ocak ayında başladığı Libya ham petrolü alımlarını aylık yaklaşık 6 milyon varile çıkardı. Bu miktar Libya'nın toplam petrol ihracatının yaklaşık yüzde 16'sına karşılık geliyor. Gelişme, Türkiye'nin Libya'daki siyasi, askeri ve ekonomik etkinliğinin genişlediği bir dönemde gerçekleşti.

OYAK Libya petrol ihracatının önemli alıcılarından biri oldu

Türkiye'nin en büyük kurumsal yatırımcılarından Ordu Yardımlaşma Kurumu (OYAK), Libya'nın ham petrol ihracatında önemli bir konuma yükseldi.

Bloomberg'in konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre OYAK, Libya'dan ham petrol alımına ocak ayında başladı.

Alım miktarları yıl boyunca düzenli olarak artarak aylık yaklaşık 6 milyon varile ulaştı.

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) verileri esas alındığında bu miktar, Libya'nın toplam ham petrol ihracatının yaklaşık yüzde 16'sına karşılık geliyor.

OYAK'ın petrol ticaretindeki büyümesi, Türkiye'nin Kuzey Afrika ülkesinin enerji sektöründeki ağırlığının arttığını gösteren gelişmelerden biri olarak değerlendiriliyor.

Bloomberg'in bilgi talebine OYAK tarafından yanıt verilmedi.

Petrol ticaretinde TPIC üzerinden alım yapılıyor

Habere göre OYAK, Libya ham petrolünü Türkiye'nin kamu kuruluşu Turkish Petroleum International Company (TPIC) üzerinden satın alıyor.

TPIC ise petrolü Libya'nın devlet petrol şirketi National Oil Corporation'dan (NOC) temin ediyor.

Böylece ticaret zinciri üç kurum üzerinden ilerliyor:

• Libya Ulusal Petrol Şirketi NOC, ham petrolün kaynağını oluşturuyor.

• Türkiye'nin kamu kuruluşu TPIC, petrolün ticaretini gerçekleştiriyor.

• OYAK, TPIC üzerinden aldığı ham petrolün uluslararası ticaretinde rol üstleniyor.

TPIC ile NOC arasındaki ticari ilişkiler yeni değil.

TPIC'nin 2015 yılı faaliyet raporuna göre iki şirket 2013 yılında ham petrol alım ve satım anlaşması imzalamıştı.

Ancak Libya'daki siyasi istikrarsızlık ve çatışmalar nedeniyle sevkiyatlar sonraki yıllarda kesintiye uğradı.

TPIC'nin internet sitesinde halen Akdeniz bölgesindeki kamu şirketleriyle stratejik anlaşmalar bulunduğu belirtiliyor. Kurumun faaliyet alanları arasında Libya ve ham petrol ticareti de yer alıyor.

Bloomberg'in sorularına TPIC ve NOC yanıt vermezken, Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı yorum yapmayı reddetti.

Nakkaş Holding de petrol ticaretinde rol alıyor

Bloomberg'in kaynaklarına göre İstanbul merkezli Nakkaş Holding, OYAK'ın Libya petrolü işlemlerine ticaret alanındaki uzmanlığıyla destek veriyor.

Nakkaş Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ramazan Öztürk, ocak ayında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın Libya Başbakanı Abdülhamid Dibeybe ile Trablus'ta gerçekleştirdiği görüşmeye katılmıştı.

Resmî ziyaret fotoğraflarında Öztürk'ün de toplantıda bulunduğu görülüyor.

Bayraktar, söz konusu görüşmede hidrokarbon arama, üretim ve ticaret alanlarında işbirliği fırsatlarının ele alındığını açıklamıştı.

Nakkaş Holding, Türkiye'nin Akdeniz kıyısındaki Global Terminal Services petrol depolama tesisinin sahibi.

Şirket ayrıca Türkiye ile Kuzey Irak arasında karayoluyla akaryakıt taşımacılığı gerçekleştiriyor.

Nakkaş Holding geçen yıl akaryakıt dağıtım şirketi Alpet'i de satın almıştı.

Şirket, Bloomberg'in konuya ilişkin sorularını yanıtlamadı.

OYAK ve Nakkaş Holding arasında Tekfen bağlantısı

OYAK ile Nakkaş Holding arasındaki kurumsal ilişkilerde Tekfen Holding de dikkat çekiyor.

Bloomberg'in Hollanda şirket kayıtlarına dayandırdığı bilgilere göre, Hollanda'da kayıtlı ON Investment BV bu yıl Tekfen Holding'in yüzde 42,8 hissesini satın aldı.

ON Investment'ın yönetim kurulunda hem OYAK hem de Nakkaş Holding ile bağlantılı yöneticiler bulunuyor.

Tekfen Holding'in inşaat, tarım ve sanayi alanlarındaki faaliyetleri, söz konusu şirketler arasındaki ilişkilerin petrol ticaretinin ötesine uzandığını gösteriyor.

Türkiye'nin Libya'daki siyasi ve askeri etkisi genişliyor

OYAK'ın Libya petrol ticaretindeki büyümesi, Ankara'nın ülkedeki siyasi ve askeri ilişkilerini genişlettiği bir döneme denk geliyor.

Türkiye, 2020 yılından bu yana uluslararası alanda tanınan Trablus hükümetini desteklemek amacıyla Libya'da askeri eğitmenler bulunduruyor.

Ankara, son yıllarda Libya'nın doğusundaki rakip yönetimle de ilişkilerini geliştirdi.

Bu yakınlaşma, ekim ayında Türkiye ile Libya arasında 2019 yılında imzalanan deniz yetki alanları mutabakatının Libya Temsilciler Meclisi tarafından onaylanmasıyla yeni bir aşamaya ulaştı.

Anlaşma, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanı iddialarını güçlendirmeyi amaçlıyor.

Bununla birlikte anlaşma, Akdeniz'deki deniz sınırları konusunda Türkiye ile Yunanistan ve Avrupa Birliği arasındaki görüş ayrılıklarının merkezinde bulunuyor.

Türkiye, deniz yetki alanları anlaşmasının Doğu Akdeniz'de petrol ve doğalgaz arama faaliyetleri açısından önemli olduğunu savunuyor.

Ankara'nın Libya'nın hem batısındaki hem de doğusundaki siyasi aktörlerle geliştirdiği ilişkiler, enerji alanındaki işbirliğinin genişlemesine eşlik ediyor.

OYAK'ın enerji ticaretindeki hedefleri büyüyor

OYAK'ın Libya ham petrol ticaretine girmesi, kurumun enerji sektöründeki faaliyetlerini genişletme stratejisinin bir parçası olarak görülüyor.

OYAK Genel Müdürü Murat Yalçıntaş, eylül ayında yaptığı açıklamada enerji ticareti, üretim ve rafinaj alanlarında büyümeyi hedeflediklerini belirtmişti.

Yalçıntaş, bu kapsamda dünyanın en büyük şirketlerinden biriyle görüşmeler yürüttüklerini söylemiş ancak şirketin adını açıklamamıştı.

Daha önce yayımlanan bir gazete haberinde ise bir OYAK yöneticisinin Suudi Arabistan'ın enerji devi Saudi Aramco ile görüşmeler yapıldığını ifade ettiği aktarılmıştı.

Bloomberg'e göre Libya petrol ticaretinde edinilen deneyim, OYAK'ın Aramco ile olası işbirliği öncesinde enerji ticareti kapasitesini geliştirmesine katkıda bulunabilir.

Türkiye ile Suudi Arabistan arasında son dönemde siyasi, ekonomik ve savunma sanayisi ilişkilerinin güçlenmesi de bu görüşmelerin arka planını oluşturuyor.

Ancak OYAK ile Saudi Aramco arasında kesinleşmiş bir ortaklık açıklanmış değil.

34 milyar dolarlık portföy, 2030'da 60 milyar dolara çıkarılacak

OYAK, yaklaşık 34 milyar dolarlık varlık büyüklüğüyle Türkiye'nin en büyük kurumsal yatırım gruplarından biri konumunda bulunuyor.

Kurumun portföyünde enerji sektörünün yanı sıra demir-çelik, otomotiv, finansal aracılık ve diğer sanayi alanlarında faaliyet gösteren şirketler yer alıyor.

Enerji alanındaki mevcut yatırımları arasında:

• Türkiye'de TotalEnergies markası altında faaliyet gösteren akaryakıt istasyonları,

• LPG dağıtım şirketi Milangaz,

• Akaryakıt dağıtımı ve enerji ticaretiyle bağlantılı diğer faaliyetler bulunuyor.

OYAK, şubat ayında açıkladığı büyüme hedefleri kapsamında varlık büyüklüğünü 2030 yılına kadar yaklaşık 60 milyar dolara çıkarmayı planladığını duyurmuştu.

Bu hedef, mevcut portföyün yaklaşık iki katına ulaşılması anlamına geliyor.

Libya ham petrol ticaretindeki büyüme de kurumun enerji sektöründeki faaliyetlerini genişletme hedefiyle örtüşüyor.

TPAO da Libya'da petrol ve doğalgaz arayacak

Türkiye'nin Libya enerji sektöründeki faaliyetleri OYAK ile sınırlı değil.

Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), şubat ayında Libya'da düzenlenen ihalelerde iki petrol ve doğalgaz arama sahası kazandı.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, perşembe günü yaptığı açıklamada TPAO'nun İtalyan enerji şirketi Eni ile Libya'da yakın zamanda ortaklık kurabileceğini söyledi.

Bayraktar, olası ortaklığın kapsamına ilişkin ayrıntı vermedi.

TPAO'nun Libya'daki arama faaliyetleri, Türkiye'nin ülkenin enerji kaynaklarına yönelik uzun vadeli yatırım planlarının bir diğer unsurunu oluşturuyor.

Türk enerji şirketlerinin Libya'daki faaliyetleri artıyor

Libya'da faaliyet gösteren Türk bağlantılı şirketler arasında emtia ticaret şirketi BGN de bulunuyor.

BGN, Libya petrol ticaretinde güçlü bir konum oluşturduğunu açıklamıştı.

Şirket, Libya'nın ham petrol karşılığında rafine petrol ürünleri temin ettiği petrol-akaryakıt takas programında önemli oyunculardan biri oldu.

Bu sistemde Libya'nın ihraç ettiği ham petrol, ülkenin iç piyasasında ihtiyaç duyulan akaryakıt ürünlerinin temin edilmesinde kullanılıyor.

OYAK, TPIC, TPAO ve BGN'nin faaliyetleri, Türk şirketlerinin Libya enerji sektöründe ticaret, arama ve üretim alanlarında farklı roller üstlendiğini gösteriyor.

Libya petrolü Türkiye'nin enerji stratejisinde öne çıkıyor

Libya, Afrika'nın en büyük kanıtlanmış petrol rezervlerinden birine sahip olmasına rağmen uzun yıllardır siyasi bölünme, çatışmalar ve üretim kesintileriyle karşı karşıya bulunuyor.

Ülkenin petrol ihracatının büyük bölümü Avrupa pazarlarına yöneliyor.

OYAK'ın aylık yaklaşık 6 milyon varillik alım hacmine ulaşması, Türkiye bağlantılı bir kurumun Libya petrol ticaretinde önemli bir pay elde ettiğine işaret ediyor.

Ancak bu miktar, petrolün tamamının Türkiye'de tüketildiği anlamına gelmiyor. Ham petrolün uluslararası piyasalarda farklı alıcılara satılması da ticaret faaliyetinin bir parçası olabiliyor.

OYAK'ın petrol ticaretinden elde ettiği gelir, kâr marjı ve üstlendiği fiyat risklerine ilişkin ayrıntılar ise açıklanmış değil.

Türkiye'nin Libya'daki enerji faaliyetlerinin geleceğinde OYAK'ın ticaret hacmi, TPAO'nun arama projeleri ve Ankara'nın Libya'nın farklı siyasi merkezleriyle geliştirdiği ilişkiler belirleyici olacak.

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.