ALTINDA 4 BİN DOLAR SINAVI: Petrol yükseliyor, Fed'in faiz artırımı beklentisi güçleniyor

Altın fiyatları, yükselen petrolün enflasyon endişelerini artırması ve ABD'den gelen güçlü fiyat verilerinin Fed'in aralık ayında faiz artırabileceği beklentisini desteklemesiyle geriledi. Ons altın 4 bin doların altına inerken, yatırımcılar iki ay üst üste düşüş yaşanmasına hazırlanıyor. Yemen'deki Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırıları Brent petrolü 115 doların üzerine taşırken, piyasalarda aralık ayında faiz artırımı olasılığı yüzde 75'e ulaştı. Enerji fiyatları, enflasyon ve para politikası arasındaki ilişki değerli metallerin yönünü belirliyor.

Altın 4 bin doların altına geriledi

Küresel piyasalarda altın fiyatları cuma günü gerilerken, yatırımcıların odağı ABD enflasyon verileri ve Orta Doğu'daki gelişmelere çevrildi.

Spot altın, yüzde 0,6 düşüşle ons başına 3.997,39 dolara indi.

Aralık vadeli ABD altın kontratları da yüzde 0,6 değer kaybederek 4.007,80 dolardan işlem gördü.

Böylece spot altın, psikolojik ve teknik açıdan önemli kabul edilen 4 bin dolar seviyesinin altına geriledi.

Değerli metal, ekim ayını da düşüşle tamamlamaya hazırlanırken üst üste ikinci aylık kaybına doğru ilerliyor.

Altındaki satış baskısının temelinde, yükselen enerji fiyatlarının enflasyonu canlı tutabileceği ve ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faizleri daha da artırmak zorunda kalabileceği beklentisi bulunuyor.

Kritik eşik: 4 bin dolar desteği korunabilecek mi?

KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, altının son düşüşünün 4 bin dolar civarındaki teknik destek seviyesini ciddi biçimde sınadığını söyledi.

Waterer, geçmişte fiyatların gerilemesiyle ortaya çıkan alımların düşüşleri sınırladığını, ancak bu kez aynı mekanizmanın çalışıp çalışmayacağının belirsiz olduğunu belirtti.

Analiste göre ABD'den hafta boyunca gelen makroekonomik veriler, Fed'in aralık ayında faiz artırması ihtimalini destekledi.

Petrol fiyatlarının mevcut yüksek seviyeleriyle birleşen bu görünüm, altının yatırımcılar açısından cazibesini azaltıyor.

Altın geleneksel olarak enflasyona karşı korunma aracı olarak görülse de enflasyonun merkez bankalarını daha yüksek faiz uygulamaya yönelttiği dönemlerde farklı bir fiyatlama ortaya çıkabiliyor.

Faizlerin yükselmesi, yatırımcılara faiz getirisi sunmayan altını elde tutmanın fırsat maliyetini artırıyor.

Bu nedenle enerji kaynaklı enflasyon baskısı, kısa vadede altın fiyatları üzerinde aşağı yönlü etki yaratabiliyor.

ABD enflasyonu Fed'i yeniden harekete geçirebilir

ABD'de eylül ayında tüketici fiyatlarındaki artış hızlandı.

Benzin ve diğer tüketim mallarındaki fiyat yükselişleri, enflasyonun beklentilerden daha dirençli seyrettiğine işaret etti.

Veriler, Fed'in yıl sonuna kadar yeni bir faiz artırımı yapabileceği beklentisini güçlendirdi.

CME FedWatch verilerine göre yatırımcılar, aralık ayında faiz artırımı yapılması olasılığını yaklaşık yüzde 75 olarak fiyatlıyor.

Bu beklenti, tahvil getirileri ve dolar üzerinden altın piyasasını etkileyebilecek önemli bir gelişme.

Faiz artışı ihtimalinin güçlenmesi, ABD tahvillerinin sunduğu getiriyi altına kıyasla daha cazip hale getirebilir.

Ayrıca doların güçlenmesi durumunda, dolar cinsinden fiyatlanan altının diğer para birimlerini kullanan yatırımcılar için maliyeti artabilir.

Bununla birlikte Fed'in nihai kararı, önümüzdeki dönemde açıklanacak istihdam, büyüme ve enflasyon verilerine bağlı olacak.

Petrol fiyatlarında jeopolitik risk primi büyüyor

Altın piyasasındaki baskıyı artıran bir diğer gelişme, petrol fiyatlarının yeniden yükselişe geçmesi oldu.

Orta Doğu'da artan askeri gerilim ve Suudi Arabistan'ın enerji altyapısına yönelik saldırı haberleri, petrol piyasasında arz güvenliği endişelerini artırdı.

Petrol fiyatları cuma günü yükselirken, dördüncü aylık artışına doğru ilerledi.

Ekim ayındaki yükselişin, temmuzdan bu yana en güçlü aylık performans olması bekleniyor.

Hafta içinde Brent petrolün aralık vadeli kontratları yüzde 1,2 yükselişle 115,19 dolara ulaştı.

ABD tipi Batı Teksas petrolünün (WTI) aralık vadeli kontratları ise yüzde 1,8 artışla 101,65 dolara çıktı.

Bu fiyat hareketlerinde Yemen'deki İran bağlantılı Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırıları önemli rol oynadı.

Husilerden Ras Tanura rafinerisine saldırı iddiası

Yemen'deki Husi güçleri, Suudi Arabistan'ın Ras Tanura petrol rafinerisini balistik füzeyle hedef aldıklarını ileri sürdü.

The Wall Street Journal'ın aktardığına göre saldırı iddiası petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareketi destekledi.

Ancak Suudi Arabistan makamları, Ras Tanura rafinerisinin doğrudan vurulduğunu veya tesiste hasar meydana geldiğini doğrulamadı.

Rafinerinin işletmecisi Saudi Aramco'nun da konuyla ilgili sorulara henüz yanıt vermediği bildirildi.

Bu nedenle saldırının tesiste üretim veya işleme faaliyetlerini etkileyip etkilemediği kesinleşmiş değil.

Ras Tanura, Suudi Arabistan'ın Doğu Bölgesi'nde bulunan stratejik enerji tesislerinden biri.

Rafineri günlük yaklaşık 550 bin varil petrol işleme kapasitesine sahip.

Tesisin bulunduğu bölge, Suudi Arabistan'ın ham petrol ihracatında önemli bir merkez konumunda.

Bu nedenle rafineriye yönelik saldırı haberleri, fiziksel hasar doğrulanmasa bile petrol piyasalarında risk priminin yükselmesine neden olabiliyor.

Suudi hava savunması füze ve İHA'ları düşürdü

Suudi Arabistan öncülüğündeki askeri koalisyon, ülkeye yönelen çeşitli füze ve insansız hava araçlarının engellendiğini açıkladı.

Koalisyonun verdiği bilgiye göre Doğu Bölgesi'ne yönelen üç balistik füze hava savunma sistemleri tarafından düşürüldü.

Ülkenin güney kesimlerini hedef alan dört insansız hava aracı da etkisiz hale getirildi.

Suudi Arabistan Sivil Savunma Kurumu ise önlenen başka bir Husi saldırısının sınırlı hasara yol açtığını bildirdi.

Husiler daha önce Riyad'ın ana havalimanını ve Suudi petrol tesislerini hedef alan saldırıların sorumluluğunu da üstlenmişti.

Bu gelişmeler, enerji altyapısının ve kritik ulaşım tesislerinin bölgesel çatışmalardan etkilenme riskini artırıyor.

Petrol piyasası diplomatik girişimlerden çok sahadaki gelişmelere bakıyor

Bölgede gerilimin azaltılması amacıyla diplomatik temaslar da sürüyor.

The Wall Street Journal'ın haberine göre İran, Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye, bölgesel güvenlik ve barış konularında görüşmelere devam etme konusunda mutabık kaldı.

Ancak petrol piyasasında diplomatik girişimlerin fiyatları aşağı çekmekte şimdilik sınırlı etkisi bulunuyor.

ANZ Research analistleri, yatırımcıların müzakere beklentilerinden çok bölgede fiilen yaşanan gelişmelere odaklandığını belirtti.

Özellikle petrol üretim ve ihracat altyapısına yönelik saldırı ihtimali, arz kesintisi riskini fiyatların gündeminde tutuyor.

Brent petrol önceki hafta yüzde 6 yükselirken, WTI yüzde 2,3 değer kazanmıştı.

Hafta başında ise kısmi geri çekilme görüldü.

Pazartesi günü WTI vadeli işlemleri yüzde 2,19 düşüşle 101 dolara, Brent ise yüzde 1,89 gerileyerek 114,51 dolara indi.

Ancak yeni saldırı haberleri fiyatların yeniden yükselmesine neden oldu.

Suudi Arabistan'ın kritik petrol hattı da devre dışı

Petrol arzına ilişkin endişeleri artıran gelişmelerden biri de Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı Petrol Boru Hattı'nın kapalı olması.

Suudi Arabistan, eylül ayında Irak kaynaklı insansız hava aracı saldırılarının ardından hattı kapatmıştı.

Günlük 7 milyon varile kadar petrol taşıma kapasitesine sahip olan hat, ülkenin enerji ihracatı açısından stratejik önem taşıyor.

Doğu-Batı hattı, petrolün Hürmüz Boğazı'ndan geçmeden Kızıldeniz'e ulaştırılmasını sağlayan alternatif bir güzergâh niteliğinde.

Dolayısıyla hattın devre dışı kalması, bölgedeki enerji ihracatının alternatif taşıma kapasitesini sınırlandırıyor.

Hürmüz Boğazı çevresindeki jeopolitik riskler devam ederken bu alternatif güzergâhın kullanılamaması, petrol piyasasında arz güvenliği endişelerini artırıyor.

Petrol fiyatlarındaki yükseliş ise küresel enflasyon beklentileri üzerinde yukarı yönlü baskı yaratıyor.

Altın neden petrol yükselirken düşüyor?

Petrol ve altın arasındaki ilişki, mevcut piyasa koşullarında özellikle dikkat çekiyor.

Normal koşullarda jeopolitik risklerin yükselmesi, yatırımcıların güvenli liman olarak görülen altına yönelmesine neden olabilir.

Ancak mevcut fiyatlamada petrolün yükselişi, jeopolitik riskten çok enflasyon ve faiz beklentileri üzerinden altını etkiliyor.

Bu mekanizma birkaç aşamada işliyor:

• Petrol fiyatlarının yükselmesi enerji ve ulaşım maliyetlerini artırıyor.

• Yüksek enerji maliyetleri tüketici fiyatlarına yansıyabiliyor.

• Enflasyonun kalıcı hale gelmesi merkez bankalarının faiz artırma ihtimalini güçlendiriyor.

• Daha yüksek faizler, getiri sağlamayan altının göreli cazibesini azaltabiliyor.

Dolayısıyla aynı jeopolitik gelişme petrol fiyatlarını yükseltirken altın üzerinde aşağı yönlü baskı yaratabiliyor.

Bununla birlikte çatışmaların daha da tırmanması veya finansal piyasalarda ciddi bir güven kaybı yaşanması halinde, altının güvenli liman talebi yeniden güçlenebilir.

Bu nedenle altının yönü, enflasyon beklentileriyle jeopolitik risk algısı arasındaki dengenin nasıl değişeceğine bağlı olacak.

Gümüş, platin ve paladyumda da sert satışlar

Değerli metallerdeki satış baskısı yalnızca altınla sınırlı kalmadı.

Cuma günü diğer önemli metallerde de belirgin değer kayıpları görüldü.

• Gümüş: Yüzde 2,1 düşüşle 51,27 dolar.

• Platin: Yüzde 1,9 gerilemeyle 1.458,85 dolar.

• Paladyum: Yüzde 2 düşüşle 986,08 dolar.

Üç metal de haftalık ve aylık bazda kayıpla kapanışa hazırlanıyor.

Özellikle gümüşteki düşüşün altına kıyasla daha sert olması dikkat çekiyor.

Gümüş ve platin gibi metaller, yatırım talebinin yanı sıra sanayi üretiminden kaynaklanan talebe de duyarlı.

Bu nedenle faiz beklentileri ve ekonomik büyüme görünümündeki değişiklikler, değerli metallerin fiyatlarını farklı ölçülerde etkileyebiliyor.

Japonya'da da enflasyon baskısı güçleniyor

Küresel enflasyon endişelerini artıran gelişmeler yalnızca ABD ile sınırlı değil.

Cuma günü açıklanan verilere göre Japonya'nın başkenti Tokyo'da yıllık çekirdek enflasyon, ekim ayında Japonya Merkez Bankası'nın yüzde 2 hedefinin belirgin biçimde üzerinde gerçekleşti.

Bu veri, Japonya ekonomisinde fiyat baskılarının devam ettiğine işaret ediyor.

Japonya Merkez Bankası'nın temel enflasyonun yüzde 2 hedefiyle genel olarak uyumlu hale geldiğini açıklaması da küresel para politikasındaki sıkılaşma eğilimi açısından önem taşıyor.

ABD'de Fed'in yeni bir faiz artışına hazırlanabileceği, Japonya'da ise BOJ'un normalleşme sürecini sürdürebileceği beklentileri, küresel tahvil getirileri ve değerli metaller üzerinde etkili olabilir.

Altında bundan sonra hangi göstergeler izlenecek?

Altın fiyatlarının kısa vadeli yönünde birkaç gelişme belirleyici olacak.

Birinci unsur, ABD enflasyon verileri. Enflasyonun beklentilerin üzerinde kalması, Fed'in faiz artırma ihtimalini destekleyebilir.

İkinci unsur, petrol fiyatları. Brent petrolün yüksek seviyelerde kalması, enerji kaynaklı enflasyon baskısının devam edeceğine ilişkin beklentileri güçlendirebilir.

Üçüncü unsur, Orta Doğu'daki çatışmalar. Suudi Arabistan'ın enerji altyapısına yönelik yeni saldırılar, petrol fiyatlarında ek yükselişlere neden olabilir.

Dördüncü unsur, dolar ve tahvil getirileri. ABD tahvil faizlerinin yükselmesi veya doların güçlenmesi, altın üzerinde baskı oluşturabilir.

Beşinci unsur ise 4 bin dolar seviyesi. Bu seviyenin yeniden aşılması veya altında kalıcı fiyatlamaların oluşması, kısa vadeli teknik görünüm açısından önem taşıyor.

Sonuç: Altın için enflasyon artık iki tarafı keskin kılıç

Altın fiyatları, yükselen petrolün enflasyon endişelerini artırdığı ve Fed'in faiz artırımı beklentisinin güçlendiği bir ortamda geriliyor.

Spot altının 4 bin doların altına inmesi, yatırımcıların teknik açıdan kritik bir seviyeyi izlemeye başladığını gösteriyor.

CME FedWatch verilerinde aralık ayı faiz artırımı olasılığının yüzde 75'e ulaşması, para politikasına ilişkin beklentilerin altın fiyatlamasında ne kadar etkili olduğunu ortaya koyuyor.

Orta Doğu'daki saldırılar petrol fiyatlarını desteklerken, yüksek enerji maliyetleri Fed'in enflasyonla mücadelede daha sıkı bir politika izlemesi ihtimalini güçlendiriyor.

Bununla birlikte jeopolitik risklerin artması, altına yönelik güvenli liman talebini yeniden canlandırabilecek bir unsur olmaya devam ediyor.

Altının önündeki temel soru, yükselen enflasyonun güvenli liman talebini mi, yoksa daha yüksek faiz beklentilerini mi güçlendireceği.

Şimdilik piyasalarda ikinci etki daha belirgin görünüyor.

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.