AİHM'den Can Atalay Kararı: Dört Ayrı Hak İhlali Tespit Edildi, "Derhal Tahliye Edilsin" Denildi!
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Anayasa Mahkemesinin (AYM) iki ayrı ihlal kararına rağmen tahliye edilmeyen Hatay Milletvekili Can Atalay hakkında dört ayrı hak ihlali kararı verdi. Tutukluluğun siyasi susturma amacı taşıdığına ve seçmen iradesinin ihlal edildiğine hükmeden mahkeme, Türkiye'den Atalay'ı derhal serbest bırakmasını, milletvekilliği görevine başlamasını sağlamasını ve 32 bin 500 avro manevi tazminat ödemesini istedi.
17 Kasım 2026

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Türkiye İşçi Partisinden (TİP) Hatay milletvekili seçilmesine ve Anayasa Mahkemesinin (AYM) iki kez hak ihlali kararı vermesine rağmen cezaevinde tutulan Şerafettin Can Atalay başvurusunu karara bağladı. Strazburg Mahkemesi, Atalay'ın milletvekili seçildikten sonra tutukluluğunun sürdürülmesini hukuka aykırı bularak Türkiye'nin dört ayrı maddeden hak ihlali yaptığına hükmetti.
Dört Ayrı Maddeden İhlal Kararı Çıktı
Yedi yargıçtan oluşan AİHM Dairesi, 11503/24 numaralı başvuruda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında şu ihlalleri tespit etti:
Özgürlük ve Güvenlik Hakkı (Madde 5/1): Milletvekili seçildikten sonra tutukluluğun devam ettirilmesinin hukuki dayanağı olmadığı belirtilerek 6'ya karşı 1 oyla ihlal kararı verildi.
Serbest Seçim Hakkı (1 No'lu Protokol Madde 3): Seçilmiş bir temsilcinin parlamentoda görev yapmasının engellenmesi ve halkın sandıkta ortaya koyduğu iradeye müdahale edilmesi nedeniyle 6'ya karşı 1 oyla ihlal tespit edildi.
Siyasi Amaçlarla Hakların Sınırlandırılması Yasağı (Madde 18): Tutukluluğun Atalay'ı susturma ve çoğulculuğu bastırma amacı taşıdığı vurgulanarak 6'ya karşı 1 oyla ihlal kararı alındı.
Tutukluluğun Süratle İncelenmesi Hakkı (Madde 5/4): Başvuruların etkin ve hızlı biçimde incelenmemesi nedeniyle oy birliğiyle ihlal hükmü kuruldu.
"Tutukluluk Susturma Amacı Taşıyordu"
AİHM kararında, Can Atalay'ın cezaevinde tutulmasının Türkiye'deki diğer siyasi muhalifler, gazeteciler ve insan hakları savunucularının süreçlerinden bağımsız değerlendirilemeyeceğine dikkat çekildi. Yargıtayın AYM kararlarını uygulamamakta ısrar etmesi ve siyasi makamların açıklamalarını birlikte ele alan mahkeme, Sözleşme'nin 18. maddesinin ihlal edildiği sonucuna vararak bu durumun insan hakları savunucuları üzerinde caydırıcı bir etki yaratabileceğini kaydetti.
Yargıtaya Sert Eleştiri: "AYM'nin Yetkisi Sorgulanamaz"
Türkiye'deki yüksek yargı organları arasında yaşanan krize geniş yer ayıran AİHM, Anayasa Mahkemesinin bireysel haklara ilişkin anayasal güvenceleri bağlayıcı biçimde yorumlama yetkisine sahip en yüksek merci olduğunu hatırlattı. Yargıtayın kesin ve bağlayıcı AYM kararlarını uygulamamasını hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmaz bulan mahkeme, AYM üyeleri hakkında suç duyurusunda bulunulmasını da sert bir dille eleştirdi.
Türkiye'ye Açık Talimat ve 32 Bin 500 Avro Tazminat
Sözleşme'nin kararların bağlayıcılığını düzenleyen 46. maddesi kapsamında Türkiye'nin atması gereken adımları sıralayan AİHM; Can Atalay'ın derhal serbest bırakılmasına, TBMM'deki milletvekilliği görevine başlamasına izin verilmesine ve benzer ihlallerin önlenmesi için gerekli tedbirlerin alınmasına hükmetti.Mahkeme ayrıca Türkiye'nin Atalay'a 32 bin 500 avro manevi tazminat ödemesine karar verdi.
Süreç Nasıl Gelişmişti?
Gezi Parkı davasında 25 Nisan 2022 tarihinde 18 yıl hapis cezasına çarptırılan Can Atalay, temyiz süreci devam ederken 14 Mayıs 2023 genel seçimlerinde TİP'ten Hatay milletvekili seçildi. Yasama dokunulmazlığı gerekçesiyle yaptığı tahliye başvuruları Yargıtay tarafından reddedilen Atalay hakkında AYM, 25 Ekim 2023 ve 21 Aralık 2023 tarihlerinde iki kez hak ihlali kararı vermişti. Yargıtayın bu kararları uygulamamasının ardından Atalay'ın milletvekilliği TBMM'de düşürülmüştü.
Piyasalarda yalnız değilsiniz
Bu haberle ilgili detaylı rapor ve analizlere, uzman desteğiyle Akanak Insights'a ulaşın.




