Yavuz Baydar: “Süreç” Eğer Yolunda İlerliyorsa Yeni Parti’nin Kararından DEM’e Ne? Özel Neden Hedefte?

Yavuz Baydar
23 Kasım 2026

Karmakarışık bir hâl alan Türkiye siyasetinde neyin taktik, neyin strateji, neyin hesaplı-kitaplı, neyin tesadüf olduğunu kavramak iyice zorlaştı. Tüm hengâme içinde Özgür Özel ve Yeni Parti’nin dikkatlerin, eleştirilerin odağına yerleşmesini de bu bulanık çerçeve içinde görmek mümkün.
Görüntü bulanık ama şunu sorabiliriz: Ekrem İmamoğlu’nun diplomasının nihai olarak iptal edilmesi ve hakkında (seçim yılı olan 2028’in sonuna kadar) siyaset yasağı verilmesi ile Özgür Özel’in, partiyi “süreç”ten çektiğini açıklayarak “gündemi sallaması” arasında bir bağlantı var mı?
Bunu bir yana koyalım.
DEM ile YP arasında söz düellosu kızışırken, CHP kökenli belediye yöneticileri gruplar halinde AKP’ye katılıyor.
Bu sorunun cevabını düşünürken, sersemletilmiş toplumun tıkır tıkır işleyen şu sert gerçeklikle karşı karşıya getirildiğini de görmek şart:
19 Kasım 2026’daki dokuz katılımla birlikte 31 Mart 2024 yerel seçimlerinden bu yana AKP’ye katılan belediye başkanı ve başkanvekillerinin sayısı, beldeler dahil 117’ye ulaştı. DW ve Cumhuriyet’in verilerine göre bu katılımlar sadece CHP’den (45) değil, aynı zamanda Yeniden Refah (42), İYİP (11), DEM (3), DEVA (3), Saadet (2), YP (1) vs gibi partilerden de “iktidar merkezine kaymayı gösteriyor.
Öte yandan, bir diğer (cezai) yöntem ile gözaltına alınmış, tutuklanan, ve İmamoğlu gibi istinaf aşamasında verilecek hükmü bekleyen muhalefet kesimi belediye başkanlarının sayısı en az 40.
Yani?
Tüm bu hengame içinde “İç Cephe” konsepti tam gaz uygulamada ve kabul görmekte. Seçmen oyuyla şekillenmiş parçalı Türkkiye tablosu yavaş yavaş tekleşiyor, sadece ulusal düzlemde değil, yerelde de iktidar ittifakı lehine tarihte benzeri görülmemiş bir temerküz yaşanıyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, “Yerel yönetimler reformu hazırlıklarımız 5 temel başlık altında, çok boyutlu ve titiz bir şekilde devam ediyor… Cumhur İttifakı ortağımız Milliyetçi Hareket Partisi ile yakın istişare hâlindeyiz” şeklindeki son açıklamasını, tüm yönetim katmanlarının —Başkanlık Sistemi’nin asıl adı olan— “Aşırı Merkeziyetçi Orta Asya Yönetim Modeli”ne bağlanmasının kaçınılmaz bir otoriterleşme dalgasında bir diğer adımın ilanı olarak okumak gerekir.
Yeni Parti’nin odağa yerleştirilmesinde tam da bu yüzden bir tuhaflık yok. Siyasi dinamikler “beka” için tüm mekanizmaları devreye sokmuş olan iktidarın tahkimi için işletilir ve ilerleme kaydedilirken, yani çoğulcu siyaset unsuru imha edilirken, YP, 90 milletvekili ile Meclis’teki en kalabalık muhalefet kesimini teslim etmekte.
En büyük muhalefet grubu.
Ve, DEM’in aksine, henüz kontrol altına alınamadı.
Siyaseti kemiren bu merkezcil akışın karşısında nasıl bir tavır alacağını tam olarak netleştirmemiş olan Yeni Parti’nin halâ bir direnç alanı olarak kaldığından şüphe yok, fakat bu güçlü çalkantının da etkisiyle halâ “araf”ta (limbo’da) durduğunu da görmek şart.
Bu dumanlı havada YP ile ilgili eleştirileri de yerli yerine oturtmakta yarar var.
Haklı olanlar var, haksızlıkta sınır tanımayanlar da.
Bu noktada en çok sorgulanması ve eleştirilmesi gereken şey, partinin süreçten çekilmesi ardından DEM cenahından YP’ye gelen eleştiriler.
Bunlar aslında yeni değil. YP liderinin “süreç” oylaması sırasında parti grubunu serbest bırakması sert bir rüzgar estirmişti. Bu kararı yanlış bulanlar, iktidar ittifakının bu “süreç” sonuna demokratikleşme getireceğini umanlar, öbür yanda da partinin “süreç””te kalarak birşeyleri olumlu istikamette etkileyeceğini savunan “iyimserler”di.
Doğru bulanların önemli kısmı ise, evrensel siyaset nosyonundan hareket ediyor ve çoğulculuk yelpazesi içinde her partinin bağımsız iradesine saygı gösterilmesi gerektiğini, sorumluluğun aynı partide kalmasının önemli olduğunu savunmaktaydı.
Şimdi, DEM’in, YP’nin çekilmesi ardından vites büyüttüğünü ve “çekilme” ilanıyla sesinin iyice yükseldiğini görüyoruz. Partinin lider kadrosu, sözcüleri ve temsilcileri, özellikle “barış” kelimesi ekseninde şekillenmiş ifadelerle hep bir ağızdan Özel’e yüklenmekteler.
Söylem öyle bir hal aldı ki, sanki YP içinde YP’lilerin iç tartışmasını yaşıyoruz.
Bu noktada şunları sormak şart: DEM olarak bir diğer partinin kararlarına neden bu kadar şiddetle odaklanıyorsunuz? Eğer, aynı DEM cenahının sözlerine göre “süreç” dura kalka da olsa ilerliyorsa, dahası özellikle Devlet Bahçeli’nin 50 maddelik irade beyanına göre hedefine nasıl olsa ulaşacaksa, YP’den size ne?
Nedir bu şiddet, bu celal?
Yerel düzlemde muhalefetin öyle veya böyle “entegre edilmesi” hali, siyasetin mütemadi adımlarla merkezi otoriteye bağlanması DEM’i neden hiç rahatsız etmiyor?
Bu soruların cevabı önemli, aşağıda genç kuşak yorumculardan Samira Küçükbiltekin ile mülakatımdan gerek “süreç” ile gerekse DEM-YP ve DEM-AKP-MHP ilişkilerini değerlendirme imkanına sahipsiniz.
Öneririm.
Öte yandan şu var: Özgür Özel, ZP lideri Ümit Özdağ ile çekilme kararının hemen ardından yanyana gelip fotoğraf vermeseydi, yani partisini ayrı bir konuma yerleştirseydi, belki de DEM’in ekmeğine yağ sürmeyecek, takınılan tavrı daha rahat savunabilecekti.
“Araf” dediğim tam da bu.
Özel çekilme kararıyla iktidar ittifakına, “bakın yükseliş halinde olan muhalif milliyetçi kanatla taktik işbirliğine gideriz, çünkü YP + ZP + İYİP + Anahtar oy toplamı neredeyse yüzde 35” mesajı vermek istiyorsa, onda da bir yanlışlık olduğu söylenebilir.
Gerçek bir muhalefet klasik tabirle at izinin it izine karıştığı bu karmaşık ortamda yüzünü iktidara, Ankara koridorlarına değil, kendi iç sesine ve doğrudan seçmene dönerek, onu muhatap alarak, “araf”tan kurtulabilir.
Objektif ve serinkanlı bir bakış şu tespiti gerektiriyor:
Ne olursa olsun, Yeni Parti’nin bundan sonraki stratejik kararları, DEM’i de Öcalan üzerinden ikna ederek Türkiye’yi adım adım totaliter bir düzene sürükleyen dalganın başarılı olup olmayacağını, en azından gidişata el freni çekip çekmeyeceğini belirleyecek.
Bu yüzden DEM’in “sürece meşruiyeti pekiştirme”, “ilerde ortaya çıkması muhtemel hüsranın sorumluluğunu paylaşma” gibi kaygıları teşhir eden eleştiri yağmurundan çok daha fazla, siyasi çıkar içermeyen veya kurumsal kaygı gütmeyen bağımsız gözlemci eleştirileri önemli.
Çünkü ülkenin “muhalefetsizleştirilmesi”ne ramak kaldı.
Son söz, meslektaşım Sedat Bozkurt’un son yazısının kapanış bölümünde yer alan (ve katıldığım) tespitlerinde.
Bozkurt, “yeni” kavramını felsefi boyutlarıyla tartışırken AKP, İYİP ve YP’nin mahkeme kararları ardından kurulmuş olmasına, “yeni” söylemi ile yola çıkmışlıklarına dikkat çekiyor, ama parti içi demokrasi uygulamalarından ne kadar uzak olduklarını da hatırlatıyor, “gerçekten Türkiye’de yeni yok gibi, her şey eski ve yeni denilen hep hatırlatma..” diye yazıyor.
Yazısının son bölüm şöyle:
Yeni Parti de… bir yargı kararı sonrasında kuruldu. Yargının siyaset üzerindeki vesayetini anlatan örneklerden biridir bu da. Yeni Parti de kuruluşunda hep katılımın ve parti içi demokrasinin altını çizdi.
Tek aday olan genel başkanı seçmesi için tüm üyeleri devreye soktu ama çok adayın yarışma ihtimali bulunan kurultayda partinin en etkili organı olan ve üye sayısı şaşırtıcı bir biçimde 160’a çıkarılan Parti Meclisi’nin seçilmesi için blok listeyi tercih etti.
Yani adı yeniydi ama yöntem hayli eskiydi…
Yeni kurulan veya işbaşına yeni gelen her partinin yönetimi hep yeni dönem ve yeni yaklaşımlardan söz eder. Erdoğan da AKP’nin kuruluşunda yaptığı konuşmada yeniyi anlatırken “hiçbir şey eskisi gibi olmayacak” demişti. 25 yıl sonra o günün yenisinin çok da iyi bir şey olmadığı görüldü.
Bu “yeni” meselesinin iyi bir şey olmadığını “yeni Türkiye” tarifinde de ziyadesiyle gördük. Yeni olmanın tek başına bir anlamı yok yani.
Toptan muhalefetin bu tutumu nedeniyle vatandaş siyasetten uzaklaşıyor.
Ülkenin bu kadar kötü yönetilmesine karşın Area’nın son anketine göre AKP’nin oyu hâlâ yüzde 30, MHP’nin ise yüzde 8,3. Yani, cumhur ittifakının oyu yüzde 40’ın üzerinde. Tüm anketlerin, fon krizine karşın ortalaması aşağı yukarı böyle.

