'Yastık altını yatırımcı zannetmek...'

Türkiye’nin yıla hikâyesine dönen bir yastık altı gerçeği var. Miktarı her sıkışıldığında dile getirilse de, fon skandalıyla birlikte ortaya çıkan ortamda, tasarrufun buraya daha çok yöneldiği sanırım herkesin kabul ettiği bir gerçek.

Aslında bir ekonominin en önemli sorunların biridir yastık altı. Çünkü emisyondaki paranın piyasadan çekilmesini, para kıtlığını körüklemesi ve yatan paranın da reel ekonomiden uzaklaşması sonuçlarını getirir.

Bu nedenle yastık altı ile ilgili gerçekten güven verici ve kalıcı hamleler yapmak gerekir. Fakat bizim ekonomi yönetimi ve ona coşku veren embedded medyası meseleyi bir türle doğru anlamamakta ısrar ediyorlar.

Öncelikle yastık altına giden paranın nasıl bir dağılımda olduğunu bilmiyoruz. TL olmadığı kesin de, altın mı, döviz mi ve ne miktarda bunun tam olarak hesaplanabilmesi mümkün değil. Çünkü hesaplanabilmesi için zaten yastık altında olmaması, sistemde bulunması gerekir. Yine de bu konuda çılgın tahminler ortada dolaşır.

Şimdi piyasadaki nakit sıkışıklığı arttıkça, medya üzerinden yeni bir algı politikası uygulanıyor. Bunu da haberler vasıtasıyla yapmaya niyetlendikleri açık. Zira ekonomi kurmaylarının söylemlerinin karşılık bulmadığını hep beraber görüyoruz. Üstelik defaten ve yılları sair.

Peki sunulan haber ne? Yastık altı altın döneminin kapandığı vurgulanırken, kazanç hesabı yapıldığını görüyoruz. Verilere göre TL mevduat getirisi ve altındaki düşüş, buna konu kişilerin kazançların yüzde 9,5’a kadar gerilemesiyle bu alandan vazgeçtiği ve mevduata yöneldiğine işaret ediliyor.

Öncelikle dönemsel bazda bakıldığında altının kazandıran bir emtia olduğu zaten bizzat resmi verilerde ortaya konuluyor. Ama mesele bu değil. Çünkü sadece bu konudan bile olayı hiç anlamadıkları ve sokağa yabancı olduklarının net olarak söylenmesi mümkün.

Her şeyden evvel yastık altına kayan bilhassa altın, Anadolu kadını gerçeğidir. Bunu birikimlerin değerlendirilmesi ilkesiyle analiz edip, kazançla mukayese ediyorsanız, yastık altına giden paranın sahibini hiç tanımıyorsunuz anlamına gelir.

Zira bu birikim yatırımdan çok güvence anlamı taşır. Bu altını yastık altına koyanların da temelde motivasyonu kazanç değil, yarına dair güvence temin etmek olarak yansıma bulur. Yani bu kitleyi yatırımcı başlığı altında değerlendirmekten çok, bir tür sigorta yerine konulan alternatif olarak görmek daha gerçekçi olur.

Zaten bu gerçekliğin farkında olmadıkları için insanlara fiziki altını karşılığında sertifika teklif ettiler ve akıllarında olası sistem fiyaskoyla sonuçlandı. Burada insanların Anadolu’da kefen parası ya da kötü gün parası olarak nitelendirilen ve sigorta motivasyonuna benzer bir karakter sergileyen birikimden söz ediyoruz.

Yoksa günlük para peşinde koşup, buradan kazanç bekleyenler yok mu? Elbette var. Ama o para yastık altı birikimin genelini oluşturmuyor. Daha muhatabınızı tanımıyorsunuz.

cetinunsalan@yahoo.com