'Rakamların gölgesindeki itiraflar...'
Çetin Ünsalan
12 Kasım 2026
Yılın son enflasyon raporu Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan tarafından açıklandı. Her yönde haber oluş şekli ise Başkan Karahan’ın tek hanenin görülemeyeceğini söylediği yönünde oldu.
Bazen gerçekten rüya hatta karabasanda mı yaşıyoruz diye kendime sormadan edemiyorum. Yani tek hane enflasyon ihtimali vardı da, Merkez Bankası Başkanı enflasyonla yükselme trendini dile getirince mi ortadan kalktı?
Siz neyin kafasını yaşıyorsunuz? Mesele öyle bir hale geldi ki, kimsenin inanmadığı rakamlar üzerinden ortaya konulan projeksiyonları tartışmayı bıraktık, zaten hedeflemeden çoktan çıkmış tek hane enflasyonunun olamadığını mı konuşacağız?
Oysa bu sözlerle mesele magazine çekilirken, Başkan Karahan’ın açıklamalarında çok daha fazla ve ciddiye alınacak itiraflar ve mesajlar var. Öncelikle enflasyonun düşmeyeceğini kabullenen bir anlayışı, herkesin gözü önündeki itiraf olarak ilk sıraya koyabiliriz.
Ama bunun dışındakiler meseleler önemli. Mesela 2027 sene sonu enflasyon hedeflemesinde yukarı yönlü bir revizyon yapılmış olmasına rağmen, yeni yılda asgari ücretin maksimum yüzde 25 ve emekli maaşlarının da maksimum yüzde 12 zamlanacağının şimdiden haberini vermiş ve aralık ayının öncesinde de buna zemin hazırlayarak, tartışmaların çerçevesini çizmiştir.
Dezenflasyon sürecine yönelik sıkı para politikası uygulamalarının devam edeceği mesajı da önemli. Bu çok açık bir gerçek ki reel sektörün de tüketicinin de önümüzdeki yıl finansmana ulaşım kaynakları yine kısıtlanacak ve geliri de artmayan tüketiciyle, maliyetlerini yansıtamayıp, finansman da bulamayan üreticinin tüzel ya da bireysel iflasları ya da gizli iflasları sürecek demektir.
Kapasite kullanım oranlarındaki düşüşten, dış talebin yetersizliğine, iç piyasadaki tıkanmaya kadar reel sektöre yönelik durum tespiti yapan Merkez Bankası Başkanı, enflasyon raporunda bunun nasıl aşılabileceği ile ilgili yöntem bile düşünülmediğini açıkça ortaya koyuyor. Hedef, rakamı tutturmak. Ama ne pahasına? İşte bunun yanıtı yine ortada yok.
Dış ticaret açığının halen salt enerji fiyatlarından ve dış koşullardan kaynaklandığını söyleyen, ama ülkenin satın alma gücündeki göçüş nedeniyle ithalatın bile tüketim kalemlerinde azaldığı, üreticinin de TL maliyetleri artarken, kurun görece baskılanmaya devam edeceğinin sinyallerini de veriyor.
Yani yine üretim alanımızdaki yapısal sorunlardan, ithalata bağlı yapıdan söz edilmiyor. ‘Ah şu enerji olmasa’ tadında mesajlarla ekonomi yönetiminin hiçbir gelişmeden ders almadığını açıkça ortaya koyuyor.
Gıda enflasyonunu yükseltiyor, ama eşzamanlı olarak düşük gösterilen işsizliğe karşı geniş tanımlı işsizliğin arttığını da itiraf edip, buna karşılık önlem alınması gerektiğinden bahsetmiyor.
Velhasıl kelam günün sonunda beklenen rakamlarla ve temennilerle donatılmış beyan var, ama ekonominin gerçeklerine yönelik yine çözüm yolları için sinyal vermeden, sistemin aynı tarzda devam edeceğinin beyanı var.
Üstelik raporda sorunların tamamının görüldüğü Başkan Karahan sözlerinden anlaşılıyor. Ama bunda beis görmedikleri de açıkça gözüküyor. Yani bizi yine zor bir 2027 bekliyor. İşin özeti bu. Para bulursanız, merkezi yönetimi finanse edersiniz. Yoksa tek adres icra iflas.