Yapay zekâ balonu korkusu büyüyor: Şirketlerin iflas riskine karşı sigorta talebi patladı

Yapay zekâ yatırımlarını finanse etmek için hızla borçlanan teknoloji şirketleri, kredi piyasalarında endişeleri artırıyor. Yatırımcılar, olası bir yapay zekâ balonunun patlamasına karşı kredi temerrüt takaslarına (CDS) yönelirken, işlem hacimleri rekor seviyelere ulaştı. Özellikle CoreWeave, Oracle ve SpaceX'in borçlanma riskleri yakından izleniyor.

Yapay zekâ borçlarına karşı sigorta talebi beş katına çıktı

Yapay zekâ sektöründe trilyonlarca dolarlık altyapı yatırımlarını finanse etmek amacıyla gerçekleştirilen borçlanma dalgası, küresel kredi piyasalarında yeni bir risk algısı yaratıyor.

Yatırımcılar, yapay zekâ yatırımlarının beklenen getiriyi sağlayamaması ve şirketlerin borçlarını ödemekte zorlanması ihtimaline karşı kredi temerrüt takasları (Credit Default Swap – CDS) satın almaya başladı.

2008 küresel finans krizi sırasında ön plana çıkan bu türev ürünler, borçlunun temerrüde düşmesi halinde belirli koşullar altında koruma sağlayan sözleşmeler olarak kullanılıyor.

Morgan Stanley Research verilerine göre Oracle, SpaceX, Alphabet, Amazon, Meta, Broadcom ve Nvidia'nın tahvillerine bağlı CDS sözleşmelerinde haftalık ortalama işlem hacmi, temmuz ayında 2 milyar doların altındayken eylülde 9 milyar doların üzerine çıktı.

Böylece yalnızca iki ayda işlem hacmi dört kattan fazla arttı.

Bloomberg verileri de ABD şirketlerine bağlı CDS endekslerinde 2026 yılı başından bu yana gerçekleşen toplam işlem hacminin, 2025 yılının tamamını geride bıraktığını gösteriyor.

Yapay zekâ şirketlerinin borçlanması 466 milyar dolara ulaştı

CDS talebindeki patlamanın arkasında teknoloji şirketlerinin hızla artan borçlanma ihtiyacı bulunuyor.

Morgan Stanley hesaplamalarına göre yapay zekâ bağlantılı şirketlerin 2026 yılında bugüne kadar gerçekleştirdiği borçlanma 466 milyar dolara ulaştı.

Geçen yılın aynı döneminde bu tutar yalnızca 101 milyar dolardı.

Başka bir ifadeyle, yapay zekâ sektörünün borçlanması bir yılda yaklaşık 4,6 katına çıktı.

Kaynakların önemli bölümü veri merkezleri, gelişmiş işlemciler, bulut bilişim altyapısı ve enerji kapasitesine yönelik yatırımlarda kullanılıyor.

Borçlanma hızının haziran ayındaki zirvesinden sonra yavaşlamasına rağmen yatırımcılar iki temel soruya yanıt arıyor:

• Şirketler bu devasa yatırımlardan yeterli gelir elde edebilecek mi?

• Yapay zekâ sektöründeki olası bir yavaşlama, yüksek borçlu şirketlerin ödeme kapasitesini nasıl etkileyecek?

Société Générale ABD Hisse Senedi Stratejisi Başkanı Manish Kabra, CDS piyasasının büyük bulut bilişim şirketlerinin finansman koşullarını ve genel yapay zekâ yatırım temasına yönelik güveni ölçen önemli bir göstergeye dönüştüğünü belirtiyor.

Kabra'ya göre yatırımcıların artık en fazla izlediği iki gösterge CDS primleri ve serbest nakit akışı.

Yalnızca tahvil yatırımcıları değil, hisse fonları da korunma arıyor

CDS sözleşmeleri geleneksel olarak tahvil ve kredi piyasalarında faaliyet gösteren profesyonel yatırımcılar tarafından kullanılıyordu.

Ancak yapay zekâ sektöründeki belirsizlik, hisse senedi ve çoklu varlık portföyü yöneticilerini de bu piyasaya çekiyor.

Morgan Stanley Investment Management Portföy Çözümleri Yatırım Direktörü Jim Caron, talebin iki farklı yatırımcı grubundan kaynaklandığını söylüyor.

İlk grupta mevcut tahvil portföylerini temerrüt riskine karşı korumak isteyen yatırımcılar bulunuyor.

İkinci grupta ise teknoloji hisselerine yönelik pozisyonlarını daha düşük maliyetle korumaya çalışan hisse senedi ve çoklu varlık yatırımcıları yer alıyor.

Caron'a göre riskin belirli şirketlerde yoğunlaştığı piyasalarda CDS sözleşmeleri cazip bir korunma aracı haline geliyor.

Société Générale'den Kabra da teknoloji hisselerindeki yüksek oynaklık nedeniyle satım opsiyonlarıyla korunmanın pahalı olabildiğini, CDS sözleşmelerinin ise bazı durumlarda daha ekonomik bir alternatif sunduğunu belirtiyor.

Meta, Nvidia ve Microsoft'un CDS primleri yükseliyor

Yapay zekâ yatırımlarına yönelik endişeler yalnızca yüksek borçlu şirketlerle sınırlı değil.

Görece güvenli kabul edilen büyük teknoloji şirketlerinin temerrüt sigortası maliyetleri de artıyor.

Meta'nın beş yıllık CDS primi ekim ayında 108 baz puana, Nvidia'nınki ise 101 baz puana yükselerek tarihi zirvelerine ulaştı.

Bu rakamlar, Meta'nın 10 milyon dolarlık borcunu temerrüt riskine karşı sigortalamanın yıllık yaklaşık 108 bin dolara mal olduğu anlamına geliyor.

Alphabet ve Amazon'un CDS primleri de rekor seviyelere yükselirken, Microsoft gibi kredi kalitesi güçlü kabul edilen şirketlerde de prim artışları görüldü.

Bununla birlikte büyük teknoloji şirketlerinin CDS maliyetleri, yüksek borçlu yapay zekâ altyapısı şirketlerinin oldukça altında kalıyor.

S&P Global Market Intelligence yöneticisi Gavan Nolan, teknoloji sektöründeki karmaşık ve birbirine bağlı finansman ilişkilerinin CDS fiyatlarına ilave bir risk primi olarak yansıdığını belirtiyor.

Nolan'a göre primlerde gün içinde yaşanan sert dalgalanmalar, yatırımcıların sektörün geleceğine ilişkin belirsizliklerini ortaya koyuyor.

Oracle'ın CDS primi iki kattan fazla arttı

Yapay zekâ altyapısına büyük yatırımlar yapan Oracle, kredi piyasalarındaki endişelerin merkezinde yer alan şirketlerden biri.

Oracle'ın CDS primi yıl başında 144 baz puan seviyesindeyken pazartesi günü 322 baz puana yükseldi.

Bu artış, yatırımcıların şirketin borçlanma ve finansman risklerine karşı daha yüksek koruma bedeli ödemeye razı olduğunu gösteriyor.

Elon Musk'ın SpaceX şirketine bağlı CDS sözleşmelerinde de benzer bir eğilim görülüyor.

Haziran sonunda 110 baz puan seviyesinden işlem görmeye başlayan SpaceX CDS primi, haftanın başında 226 baz puana ulaşarak rekor kırdı.

CDS primlerindeki yükseliş, şirketlerin mutlaka temerrüde düşeceği anlamına gelmiyor. Ancak yatırımcıların olası kredi kayıplarına karşı daha yüksek bedel talep ettiğini ortaya koyuyor.

En büyük alarm CoreWeave'de: CDS primi 1.090 baz puan

Kredi piyasalarındaki en ciddi endişeler, yapay zekâ bulut bilişim altyapısı sağlayıcısı CoreWeave üzerinde yoğunlaşıyor.

Şirketin bazı tahvilleri, ciddi finansal sıkıntı beklentilerinin fiyatlandığı seviyelere kadar geriledi.

CoreWeave'in beş yıllık CDS primi yaklaşık 1.090 baz puana ulaştı.

Bu düzey, yatırımcıların şirketin borçlarını ödeme kapasitesine ilişkin son derece yüksek risk fiyatladığını gösteriyor.

CoreWeave'in 10 milyon dolarlık borcuna karşı koruma satın almak isteyen bir yatırımcının yaklaşık 1,82 milyon doları peşin ödemesi gerekiyor.

Buna ek olarak üç ayda bir 125 bin dolarlık prim ödemesi yapılması gerekiyor.

S&P Global Market Intelligence'dan Gavan Nolan, CDS priminin 1.000 baz puanı aşması halinde piyasadaki fiyatlamanın farklı bir aşamaya geçtiğini vurguluyor.

Bu seviyeden sonra yatırımcılar yalnızca temerrüt olasılığına değil, temerrüt gerçekleşirse tahvil sahiplerinin anaparalarının ne kadarını geri alabileceklerine de odaklanıyor.

Yapay zekâ sektöründe finansal bulaşma riski

Yatırımcıları endişelendiren bir başka unsur da yapay zekâ ekosistemindeki şirketlerin birbirine giderek daha fazla bağımlı hale gelmesi.

OpenAI ve Anthropic gibi yapay zekâ geliştiricileri, Oracle ve Alphabet gibi altyapı sağlayıcılarından işlem kapasitesi satın alıyor.

Altyapı şirketleri ise veri merkezi ve işlemci yatırımlarını finanse etmek için borçlanıyor.

Böylece sektörün bir bölümündeki finansal sorunların diğer şirketlere yayılabileceği karmaşık bir yapı oluşuyor.

Londra merkezli sorunlu borç yatırımları uzmanı Polus Capital'in Yatırım Direktörü Robert Dafforn, sektörde son derece yüksek kaldıraçla gerçekleştirilen borçlanmalara dikkat çekiyor.

Dafforn'a göre bu ölçekteki yatırımlarda sermayenin verimsiz alanlara yönlendirilmesi kaçınılmaz bir risk.

Daha önemlisi, yapay zekâ ekosistemindeki döngüsel finansman ilişkileri nedeniyle en zayıf halkada ortaya çıkacak bozulma, sistemin diğer bölümlerini de etkileyebilir.

Yapay zekâ balonu korkusu kredi piyasasına taşındı

Yapay zekâ yatırımlarına ilişkin tartışmalar bugüne kadar ağırlıklı olarak teknoloji hisselerinin yüksek değerlemeleri ve şirketlerin sermaye harcamaları üzerinde yoğunlaşıyordu.

Ancak CDS piyasasındaki gelişmeler, endişelerin artık doğrudan şirketlerin borç ödeme kapasitesine yöneldiğini gösteriyor.

Bir tarafta Meta, Nvidia, Alphabet ve Amazon gibi güçlü bilançolara sahip teknoloji devleri bulunuyor. Diğer tarafta ise büyük yatırımlarını önemli ölçüde borçlanmayla finanse eden altyapı şirketleri yer alıyor.

Bu iki grup arasındaki risk farkı CDS primlerinde giderek daha belirgin hale geliyor.

Yapay zekâ sektöründeki asıl sınav, devasa altyapı yatırımlarının sürdürülebilir nakit akışına ve kâra dönüşüp dönüşmeyeceği olacak.

Yatırımcıların temerrüt sigortalarına gösterdiği yoğun ilgi, yapay zekâ rallisinin finansman ayağındaki kırılganlıkların artık göz ardı edilmediğini ortaya koyuyor.

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.