Wall Street'te YZ çöküşü: Nasdaq yüzde 5,5 düştü, Nvidia 450 milyar dolar kaybetti

Özet: ABD borsalarında yapay zekâ (YZ) hisselerinde satış dalgası derinleşti. Nasdaq endeksi yüzde 5,5 gerileyerek Nisan 2025'ten bu yana en kötü gününü yaşadı. Nvidia ve Qualcomm hisseleri yüzde 9'dan fazla düşerken AMD, Micron ve Applied Materials çift haneli kayıplar kaydetti. Demokratların Kongre'deki seçim zaferinin ardından veri merkezlerinin inşasına yönelik kısıtlamaların gündeme gelmesi, teknoloji şirketlerinin yüz milyarlarca dolarlık yatırım planlarını tartışmaya açtı. Demokrat Parti'nin bazı önde gelen isimleri ise ülke genelinde veri merkezi inşaatlarının durdurulmasını talep ediyor.

Nasdaq'ta 19 ayın en sert düşüşü

ABD borsalarında YZ yatırımlarının geleceğine ilişkin endişeler teknoloji hisselerinde büyük bir satış dalgasına dönüştü.

CNBC'nin haberine göre Nasdaq endeksi perşembe günü yüzde 5,5 değer kaybederek Nisan 2025'ten bu yana en sert günlük düşüşünü yaşadı.

Satışların merkezinde yarı iletken üreticileri ve veri merkezi altyapısına yatırım yapan şirketler yer aldı.

Nvidia ve Qualcomm hisseleri yüzde 9'un üzerinde gerilerken Nvidia'nın piyasa değerindeki günlük kayıp yaklaşık 450 milyar dolara ulaştı.

Advanced Micro Devices (AMD), Micron ve Applied Materials hisseleri ise çift haneli oranlarda değer kaybetti.

Yeni nesil bulut bilişim altyapısı sağlayan CoreWeave gibi şirketlerde satışlar ikinci gün üst üste devam etti.

Teknoloji sektöründeki düşüş, ABD ara seçimlerinde Demokratların Kongre'nin iki kanadında çoğunluğu kazanmasının ardından hızlandı.

Yatırımcılar, yeni siyasi dengelerin YZ altyapısına yönelik devasa yatırım programlarını yavaşlatabileceğinden endişe ediyor.

Ancak piyasadaki kaygılar yalnızca siyasetten kaynaklanmıyor. Artan faiz oranları, büyüyen sermaye ihtiyacı ve teknoloji şirketlerinin borçlanma düzeyleri de satışları besliyor.

YZ yatırımlarında üçlü baskı: Faiz, borç ve siyasi düzenlemeler

Son yıllarda ABD hisse senedi piyasalarındaki yükselişin önemli bölümünü YZ altyapısına yönelik yatırımlar destekledi.

Çip üreticileri, veri merkezi işletmecileri ve büyük teknoloji şirketleri, artan işlem kapasitesi talebini karşılamak amacıyla büyük harcama programları açıkladı.

Ancak bu büyüme modelinin sürdürülebilirliği giderek daha fazla sorgulanıyor.

Yatırımcıların gündeminde üç temel sorun bulunuyor:

• Yükselen faizler: Veri merkezi ve altyapı yatırımlarının finansman maliyetleri artıyor.

• Büyüyen sermaye ihtiyacı: Şirketler yüksek miktarda yatırım yaparken serbest nakit akışları baskı altında kalıyor.

• Siyasi belirsizlik: Demokratların seçim zaferi, veri merkezlerine yönelik yeni kısıtlamalar ihtimalini artırıyor.

OnePoint BFG Wealth Partners Yatırım Direktörü Peter Boockvar, CNBC'ye yaptığı değerlendirmede YZ teknolojisinin gelişmeye devam edeceğini ancak fiziksel altyapı yatırımlarındaki olası yavaşlamanın hisse senetlerini etkileyebileceğini söyledi.

Boockvar'a göre piyasa, teknolojinin uzun vadeli potansiyelinden çok veri merkezlerinin ne hızla inşa edileceğine ve yatırımların ne zaman gelir yaratacağına odaklanıyor.

Demokratların zaferi veri merkezi yatırımlarını tehdit ediyor

3 Kasım'da gerçekleştirilen ABD ara seçimleri, teknoloji sektörü açısından önemli siyasi sonuçlar doğurdu.

CNBC'nin haberine göre en iddialı YZ veri merkezi yatırım planlarına sahip eyaletlerde Demokrat adaylar önemli seçim başarıları elde etti.

Teksas ve Ohio'da valilik ve Senato yarışlarında Demokratların kazandığı belirtilirken Georgia'da da Demokrat aday valilik seçimini kazandı.

Georgia Senatörü Jon Ossoff yeniden seçildi.

Özellikle Teksas'taki sonuçlar dikkat çekiyor. Wells Fargo verilerine göre ABD'de planlanan veri merkezi kapasitesinin yüzde 27'si bu eyalette bulunuyor.

Demokrat aday Gina Hinojosa'nın Cumhuriyetçi Vali Greg Abbott'ı yenmesi, veri merkezi yatırımları açısından yeni bir düzenleme döneminin başlayabileceği beklentisini güçlendirdi.

Hinojosa seçim kampanyası sırasında, Teksas sakinlerini koruyacak yasal düzenlemeler yapılıncaya kadar yeni veri merkezi izinlerini durduracağını açıklamıştı.

Bu vaat, eyaletteki büyük teknoloji yatırımlarının geleceği açısından önem taşıyor.

Seçmenler veri merkezlerine karşı oy kullandı

YZ altyapısına yönelik toplumsal tepki, yalnızca Kongre ve valilik seçimlerinde değil, yerel referandumlarda da kendisini gösterdi.

Ballotpedia verilerine göre 10 eyalette veri merkezi inşaatlarını farklı biçimlerde kısıtlamayı amaçlayan toplam 41 yerel oylama yapıldı.

CNBC'nin derlediği sonuçlara göre seçmenler, Kuzey Dakota'nın Harwood bölgesindeki bir istisna dışında, veri merkezlerine kısıtlama getiren seçenekleri destekledi.

Bu sonuçlar, veri merkezi yatırımlarının yerel topluluklar açısından giderek daha önemli bir siyasi meseleye dönüştüğünü gösteriyor.

Projelerin elektrik ve su tüketimi, çevresel etkileri ve yerel altyapıya getirdiği yük, tartışmaların merkezinde bulunuyor.

CNBC seçmen anketine göre katılımcıların yüzde 56'sı, YZ ve veri merkezleri konusunun oy verme kararlarında çok önemli veya önemli bir etken olduğunu belirtti.

Bu seçmenlerin yüzde 65'i Kongre seçimlerinde Demokrat adaylara oy verdi.

Anket sonuçları, veri merkezi tartışmalarının seçimlerde dikkate değer bir siyasi ağırlık kazandığına işaret ediyor.

Bernie Sanders: Ülke genelinde veri merkezi inşaatları durdurulsun

Demokratların seçim zaferinin ardından partinin ilerici kanadından YZ sektörüne yönelik sert düzenleme çağrıları geldi.

Bağımsız Vermont Senatörü Bernie Sanders, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada veri merkezi inşaatlarının ülke genelinde durdurulmasını istedi.

Demokratlarla birlikte hareket eden Sanders, yerel referandum sonuçlarının siyasi liderlere açık bir mesaj verdiğini savundu.

Sanders'a göre büyük teknoloji şirketlerinin çevre, istihdam ve toplum üzerindeki etkileri daha sıkı biçimde denetlenmeli.

Arizona Demokrat Temsilcisi Yassamin Ansari de YZ geliştirme faaliyetlerinin durdurulmasının, Temsilciler Meclisi'ndeki yeni Demokrat çoğunluğun ilk gününden itibaren önceliklerinden biri olması gerektiğini belirtti.

Kongre İlerici Grup Başkanı Greg Casar ise Ansari'nin açıklamasına destek verdi.

Bu çağrılar, Demokrat Parti'nin bazı üyelerinin YZ altyapısına yönelik yalnızca sınırlı düzenlemeler değil, kapsamlı bir durdurma politikası istediğini gösteriyor.

Ancak söz konusu taleplerin Kongre genelinde ne ölçüde destek bulacağı henüz belli değil.

Teksas'ta veri merkezi yatırımları için kritik dönem

ABD'deki planlanan veri merkezi kapasitesinin yaklaşık dörtte birinden fazlasına ev sahipliği yapan Teksas, sektör açısından en önemli eyaletlerden biri.

Demokrat Gina Hinojosa, seçim kampanyası sırasında veri merkezi projelerine yönelik izinlerin geçici olarak durdurulmasını savundu.

Hinojosa, ekim ayı sonunda yayımladığı bir videoda, eyalet sakinlerini koruyacak yasalar kabul edilinceye kadar bütün yeni veri merkezi onaylarını askıya alacağını açıkladı.

Bu yaklaşım, Teksas'ta faaliyet gösteren ve yeni tesisler planlayan teknoloji şirketleri açısından düzenleyici belirsizlik yaratıyor.

Ancak Hinojosa'nın seçim zaferi konuşmasında veri merkezlerini doğrudan gündeme getirmemesi de dikkat çekti.

Yeni yönetimin kampanya vaatlerini hangi kapsamda ve takvimde uygulayacağı henüz netleşmiş değil.

Meta yöneticisi: Veri merkezi inşa etmek artık daha zor olacak

Teknoloji sektöründeki siyasi belirsizlik, büyük şirketlerin yöneticileri tarafından da dile getiriliyor.

Meta Başkanı Dina Powell McCormick, Wall Street Journal'ın teknoloji konferansında yaptığı açıklamada seçimlerden sonra veri merkezi inşaatlarının zorlaşacağını söyledi.

McCormick, seçim kazanan valilerden birinin, göreve başlama töreninin ardından teknoloji şirketleriyle görüşmek istediğini aktardı.

Söz konusu vali, yatırımların ve istihdamın başka bölgelere gitmesini istemediğini belirtmişti.

Bu açıklama, yerel yönetimlerin karşı karşıya olduğu ikilemi ortaya koyuyor.

Bir tarafta elektrik ve su tüketimi nedeniyle veri merkezi projelerine karşı çıkan seçmenler bulunuyor.

Diğer tarafta büyük teknoloji yatırımlarının sağlayacağı istihdam ve ekonomik faaliyet beklentisi yer alıyor.

Yeni yönetimlerin bu iki talep arasında nasıl bir denge kuracağı, YZ altyapısının geleceği açısından belirleyici olabilir.

Teknoloji devlerinin yatırım harcamaları 100 milyar doları aşıyor

Meta, Alphabet, Amazon ve Microsoft gibi büyük teknoloji şirketleri, YZ altyapısına yönelik son derece iddialı yatırım programları açıkladı.

Bu şirketlerin yıllık sermaye harcaması planları 100 milyar doların üzerine çıkıyor.

Ancak yatırımların büyüklüğü, nakit akışları üzerinde baskı yaratmaya başladı.

CNBC'nin haberine göre Meta'nın serbest nakit akışı son çeyrekte negatife döndü.

Alphabet ve Amazon'da ise serbest nakit akışı önceki dönemde negatif seviyeye gerilemişti.

Bu gelişmeler, teknoloji şirketlerinin YZ altyapısına büyük kaynak aktarırken faaliyetlerinden elde ettikleri nakdin yatırımları karşılamakta zorlanabileceğine işaret ediyor.

Yatırımcıların endişesi, büyüme beklentileri devam etse bile bu yatırımların finansman ihtiyacının giderek artması.

Perşembe günü büyük bulut bilişim şirketlerinin hisselerinde de yüzde 2 ile yüzde 4 arasında düşüşler yaşandı.

Qualcomm bilançosu iyi geldi ama hisseler yüzde 9 düştü

Qualcomm, son çeyrekte veri merkezi faaliyetlerinde güçlü büyüme açıkladı.

Şirketin veri merkezi gelirleri 650 milyon dolara ulaştı.

CEO Cristiano Amon, bu gelirin büyük ölçüde özelleştirilmiş çözümler ve bağlantı teknolojilerinden kaynaklandığını söyledi.

Amon'a göre şirketin karşı karşıya bulunduğu temel sorun talep eksikliği değil, arz kısıtları.

Qualcomm yöneticisi, daha fazla tedarik imkânı bulunması halinde şirketin daha iyi sonuçlar elde edebileceğini belirtti.

Buna rağmen Qualcomm hisseleri yaklaşık yüzde 9,5 değer kaybetti.

Şirketin mevcut çeyreğe ilişkin finansal tahminlerinin yatırımcı beklentilerini karşılamaması, satışların temel nedenlerinden biri oldu.

Bu durum, piyasalarda güçlü gerçekleşmiş finansal sonuçların artık tek başına yeterli görülmediğini ortaya koyuyor.

Bellek çipi kıtlığı teknoloji sektörünü zorluyor

Yarı iletken sektöründe bir diğer önemli sorun, küresel bellek çipi arzındaki sıkışıklık.

Bellek ürünlerindeki kıtlık fiyatları yükseltirken hem veri merkezi yatırımlarını hem de tüketici elektroniği üretimini etkiliyor.

Qualcomm, Intel ve AMD gibi şirketler, önemli bileşenlerin tedarikinde yaşanan sorunlarla karşı karşıya.

Bellek fiyatlarındaki artış, bilgisayarlar ve diğer elektronik cihazların üretim maliyetlerini de yükseltiyor.

Intel geçen hafta veri merkezi gelirlerinde yüzde 78 artış açıkladı.

Ancak bellek arzındaki sorunların etkisiyle şirketin ileriye dönük tahminleri beklentilerin altında kaldı ve hisselerinde sert satışlar yaşandı.

AMD ise son finansal döneminde veri merkezi satışlarının iki kattan fazla arttığını duyurdu.

Buna rağmen şirketin hisseleri perşembe günü çift haneli kayıplar yaşadı.

Yatırımcılar, mevcut büyüme rakamlarından çok bu büyümenin gelecekte sürdürülebilir olup olmayacağını sorguluyor.

Nvidia'nın piyasa değerinden 450 milyar dolar silindi

YZ işlemcileri pazarının en önemli şirketlerinden Nvidia, satış dalgasının en ağır etkilenen hisseleri arasında yer aldı.

Şirketin hisseleri yüzde 9'un üzerinde değer kaybetti.

Günlük piyasa değeri kaybı yaklaşık 450 milyar dolara ulaştı.

Nvidia'daki düşüş, YZ altyapısına yönelik harcamaların geleceğine ilişkin endişelerin yarı iletken sektörünün en büyük şirketlerini de etkilediğini gösteriyor.

Yatırımcılar, teknoloji şirketlerinin büyük miktarda işlemci satın almaya devam edip etmeyeceğini ve mevcut yatırımların ne kadarının ekonomik getiriye dönüşeceğini değerlendiriyor.

Veri merkezi projelerinin yavaşlaması halinde işlemci üreticilerinin büyüme beklentileri de etkilenebilir.

Bununla birlikte mevcut satış dalgası, YZ işlemcilerine yönelik talebin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.

Elon Musk'ın şirketlerinde de sert kayıplar

Seçim sonuçlarının ardından Elon Musk ile bağlantılı şirketlerde de satış baskısı yaşandı.

CNBC'nin aktardığına göre Tesla ve SpaceX hisseleri yüzde 9'un üzerinde değer kaybetti.

Musk, ara seçimlerde Teksas ve diğer eyaletlerde Cumhuriyetçi adayların kazanması için yüz milyonlarca dolarlık siyasi destek sağlamıştı.

Ancak Demokratların seçim zaferi, Musk'ın desteklediği siyasi çizgi açısından önemli bir yenilgi oldu.

Tesla hisselerindeki düşüş, teknoloji ve büyüme şirketlerine yönelik genel satış dalgasıyla aynı dönemde gerçekleşti.

Janus Henderson: Soruların yanıtını kısa sürede bulamayacağız

Janus Henderson portföy yöneticisi Richard Clode, seçim sonuçlarının teknoloji sektöründe ani tepkilere yol açabileceğini belirtti.

Clode'a göre veri merkezi projelerinde bazı gecikmeler yaşanması mümkün.

Ancak bu gecikmelerin boyutu ve yatırımlar üzerindeki etkileri kısa sürede netleşmeyebilir.

Yatırımcıların temel sorusu, YZ altyapısına aktarılan büyük sermayenin ne kadar verimli kullanılacağı.

Şirketlerin satın aldığı işlemcilerin ve kurduğu veri merkezlerinin yeterli ekonomik değer yaratıp yaratmayacağı henüz kesin biçimde ortaya konmuş değil.

Bu belirsizlik, YZ şirketlerinin hisselerinde oynaklığın sürmesine neden olabilir.

Demokratların seçim zaferi YZ yatırımlarını durduracak mı?

ABD'deki siyasi gelişmeler, teknoloji sektörünün geleceğine ilişkin tartışmaları yeni bir aşamaya taşıdı.

Demokratların Kongre'de çoğunluğu kazanması, veri merkezi projelerine yönelik daha sıkı düzenlemeler ihtimalini artırıyor.

Yerel referandumlarda veri merkezlerine getirilen kısıtlamaların seçmenlerden destek görmesi, bu tartışmanın yalnızca Washington ile sınırlı olmadığını gösteriyor.

Ancak ülke genelinde veri merkezi inşaatlarının durdurulması çağrıları henüz yürürlüğe girmiş bir federal politika değil.

Ayrıca büyük teknoloji şirketlerinin yatırımlarının yarattığı istihdam ve ekonomik faaliyet, bazı yerel yöneticilerin projeleri desteklemeyi sürdürmesine neden olabilir.

Finansal piyasalarda ise siyasi belirsizliğe yüksek faizler, artan borçlanma ihtiyacı ve YZ yatırımlarının kârlılığına ilişkin sorular eşlik ediyor.

CNBC'nin haberinde aktarılan piyasa değerlendirmeleri, yatırımcıların artık yalnızca YZ sektörünün ne kadar hızlı büyüdüğüne değil, bu büyümenin ne kadar sürdürülebilir olduğuna da odaklandığını ortaya koyuyor.

CNBC

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.