Wall Street Journal: Washington, Rus Gazının Ukrayna Üzerinden Avrupa’da Yeniden Satışı İçin Baskı Yapıyor

Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin Avrupalı ve Ukraynalı kaynaklara dayandırdığı haberine göre ABD; kış sezonu öncesinde enerji sektöründe bir ateşkese varmayı hedefleyen müzakereler kapsamında, Rus gazının Ukrayna'dan geçen boru hattı üzerinden Avrupa'ya satışının yeniden başlatılması için baskı yapıyor.

Ancak Kremlin, bugün (Pazartesi) yaptığı açıklamada, sahadaki mevcut durum nedeniyle Rus gazının Ukrayna üzerinden Avrupa'ya ihracatına şu an için devam edilmesinin mümkün olmadığını belirtti.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Wall Street Journal’ın haberine ilişkin bir soru üzerine düzenlediği basın toplantısında, bu tür planların uygulanmasının "şu an için imkansız" olduğunu ifade etti.

Habere göre, ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile ABD Başkanı Donald Trump'ın danışmanı ve damadı Jared Kushner, geçtiğimiz Eylül ayında Moskova ve Kiev'e gerçekleştirdikleri ziyaret sırasında bu öneriyi yetkililere sundu. Plan, Moskova'ya yönelik Avrupa yaptırımlarından kaçınmak için Rus gazının Amerikalı bir aracıya satılmasını içeriyor.

Avrupa Birliği (AB), 2027 yılının sonuna kadar Rus doğal gazı alımını tamamen durdurmayı hedefliyor.Almanya gibi AB'nin önde gelen ülkelerinin liderleri, kendileri için stratejik bir tehdit oluşturduğunu düşündükleri bir ülkeye olan enerji bağımlılığını sınırlandırma gerekliliğine vurgu yapıyor.

Diğer yandan Trump, ABD-İsrail'in İran'a yönelik savaşının patlak vermesinden bu yana hızla yükselen enerji fiyatlarını düşürmek amacıyla enerji arzını artırmaya çalışıyor. Trump, dizel fiyatlarının rekor seviyelere ulaşmasının ardından Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD'ye dizel sevkiyatı yapılması konusunda anlaşmaya varmış ve Kiev ile Moskova arasında enerji sektöründe bir ateşkes sağlanması için defalarca girişimde bulunmuştu.

Ukrayna, Rus petrol rafinerilerini hedef almayı yaklaşık iki hafta boyunca durdurmuştu; ancak Moskova'nın Ukrayna'ya yönelik saldırılarını kesmemesi üzerine Kiev, Cuma günü Rus enerji tesislerini yeniden hedef almaya başladı ve son üç günde üç büyük Rus rafinerisine üç saldırı düzenledi.

WSJ'nin haberine göre Trump yönetimi, bu ayın (Kasım) ortasında ABD, Rusya ve Ukrayna arasında yapılması planlanan üçlü barış müzakereleri öncesinde, enerji sektörüne yönelik karşılıklı saldırıları durduracak daha kapsamlı bir anlaşmaya varmayı amaçlıyor.

Rusya, Ukrayna ve Avrupa İçin Faydaları

Haberde, Amerikalı müzakerecilerin Rus gazı satışlarının Avrupa'ya yeniden başlatılmasını, Putin'i enerji sektöründe bir ateşkesi kabul etmeye ikna edecek güçlü bir teşvik olarak gördükleri belirtildi.

Sibirya'daki gaz sahalarından Ukrayna üzerinden Avrupa'ya uzanan boru hattı şebekesinin kullanılması,savaşın getirdiği muazzam maliyetler nedeniyle bütçesinde büyük açık veren Ukrayna'ya son derece ihtiyaç duyduğu transit geçiş ücreti gelirini de sağlayacak.

Üst düzey bir Amerikalı yetkiliye dayandırılan haberde, Amerikalı müzakerecilerin Kremlin'in bu parayı savaşı finanse etmek için kullanmasını önlemek amacıyla Rusya'nın Avrupa'ya gaz satışından elde edeceği gelirlerin üçüncü bir taraftaki emanet (escrow) hesabına yatırılmasını teklif ettiği aktarıldı.

Avrupalıların Endişeleri

Gazete, Amerikalı müzakerecilerin, Avrupa'daki gaz rezervlerinin son birkaç yılın en düşük mevsimsel seviyelerine ulaştığı bir dönemde bu fikri kış öncesinde enerji fiyatlarını düşürmenin bir yolu olarak Avrupalı liderlere kabul ettirmeye çalıştığını ekledi.

Ancak ABD'nin bu önerisinin Rusya, Ukrayna ve Avrupa'ya sağlayabileceği olası faydalar, Avrupalı yetkililerin Rus gazına bağımlı hale gelme konusundaki derin endişeleriyle karşılaşıyor. Nitekim AB Enerji Komiseri Dan Jørgensen, Geçtiğimiz Ekim ayında Macar bir gazeteye verdiği mülakatta, "Yarın barış sağlansa bile Rusya'ya kesinlikle güvenmem," ifadelerini kullanmıştı.

Mevcut durumda Avrupa Birliği, doğal gaz ihtiyacının yalnızca %11'ini Rusya'dan karşılıyor; bu oran Rusya-Ukrayna savaşının patlak vermesinden önce %45 seviyesindeydi.

ABD'den gelen sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG), Avrupa tüketiminin %30'unu oluştururken; Rus gazı ise LNG tankerleri veya Macaristan ile Slovakya'yı besleyen "TürkAkım" boru hattı üzerinden ithal edilmeye devam ediyor.