Wall Street Journal: İran Milyonlarca Doları ABD Bankalarından Nasıl Geçirdi?

Wall Street Journal haberine göre, Tahran yönetimini küresel finans sisteminden izole etmeyi amaçlayan ağır yaptırımlara rağmen, İran bağlantılı milyarlarca dolar her yıl ABD bankalarındaki "muhabir hesaplar" üzerinden akmaya devam ediyor.

Bu durum, Başkan Donald Trump yönetiminin İran’a yönelik finansal ablukayı sıkılaştırma politikasında ciddi bir açık oluşturuyor. İran, yabancı bankaların ABD bankaları aracılığıyla dolar işlemi yapmasına izin veren onlarca yıllık geleneksel bankacılık sisteminden yararlanıyor.

Hayali Şirketler ve Paralel Bankacılık

WSJ'nin haberine göre Tahran; BAE, Çin ve Hong Kong gibi ülkelerdeki hayali şirketleri ve dolaylı bankacılık ağlarını kullanarak yaptırım listesindeki İranlı kurumlarla olan bağlantılarını gizliyor.

İran her ne kadar Çin yuanı ve kripto paralara yönelmiş olsa da, kısıtlamalara tabi ticaretini yürütmek, kritik ürün ve teknoloji ithal edebilmek için hâlâ ABD dolarına ihtiyaç duyuyor.

Muhabir Bankaların Kritik Rolü

Uluslararası sınır ötesi transferleri kolaylaştıran muhabir bankalar üzerinden yapılan tüm dolar işlemleri, en nihayetinde ABD’deki bir finans kuruluşundan geçmek zorunda kalıyor. Bu durum Washington’a akışları izleme ve kesme gücü verse de takibi oldukça zorlaştırıyor. ABD Hazine Bakanlığı, yalnızca 2024 yılında ABD bankalarından yaklaşık 9 milyar dolarlık İran fonunun geçtiğini tespit ettiğini açıklamıştı.

Banque Misr Hedefte

ABD Hazine Bakanlığı, 28 Ağustos’ta Mısır'ın en büyük devlete ait bankalarından Banque Misr'in BAE şubesini radarına aldı. Şubenin, İran bağlantılı finansal ağlara ABD bankacılık sistemine erişim sağladığı ve bu kapsamda yaklaşık 1,8 milyar doları ilgili şirketlere aktardığı öne sürüldü.

WSJ, söz konusu şubenin 3 ABD bankasında dolar hesabı bulunduğunu, bankanın resmi sitesinde ise JPMorgan Chase ve Citigroup'un muhabir bankalar arasında yer aldığını aktardı. Banque Misr ise Hazine Bakanlığı ile temas halinde olduğunu ve ilgili yasal düzenlemelere uyduğunu bildirdi.

Washington’ın Zorlu İkilemi

ABD yönetimi, bir yandan İran’a giden finansal akışı kesmeye çalışırken diğer yandan küresel ödeme sisteminde büyük aksamalara yol açmama ve ülkeleri dolardan uzaklaştırmama ikilemiyle karşı karşıya.

Eski ABD Hazine Bakanlığı yetkilileri, aşırı sert yaptırımların doların küresel rezerv para konumuna zarar verebileceği ve ülkeleri alternatif arayışlara itebileceği konusunda uyarıyor. Bu nedenle Washington, küresel finansal istikrarı sarsmadan İran fonlarına aracılık eden kurumları nokta atışıyla hedef alma stratejisini izliyor.