Wall Street haftayı yükselişle kapattı ama YZ krizinde yeni perde: Nvidia sarsılıyor, Fed 3 trilyon dolarlık riske dikkat çekti

ABD borsaları cuma günü Nvidia öncülüğünde gerilerken, üç büyük endeks ağustos başından bu yana en güçlü haftalık performanslarını kaydetti. Nasdaq günü yüzde 0,91 düşüşle kapatmasına rağmen haftalık yüzde 2,3 yükseldi. Nvidia'nın kurucusu ve CEO'su Jensen Huang'ın skandalın ardından görevinden ayrılması teknoloji hisselerindeki belirsizliği artırdı. Öte yandan Fed, YZ veri merkezi yatırımlarının finansmanında hızla büyüyen borçlanma, bilanço dışı yükümlülükler ve döngüsel finansman ilişkilerinin finansal istikrar açısından risk oluşturabileceği uyarısında bulundu.

Nasdaq cuma günü düştü, ancak haftalık kazançlar korundu

Wall Street'te cuma günü teknoloji hisselerindeki satış baskısı yeniden öne çıktı. Özellikle Nvidia hisselerindeki kayıplar Nasdaq endeksini aşağı çekerken, yatırımcılar ABD üretici enflasyonu verilerini ve Fed'in finansal istikrar değerlendirmelerini izledi.

ABD'nin üç büyük hisse senedi endeksi günü farklı yönlerde tamamladı.

• Nasdaq Composite: Yüzde 0,91 düşüşle 25.136,27 puan.

• S&P 500: Yüzde 0,40 kayıpla 7.561,67 puan.

• Dow Jones: 50,46 puan, yani yüzde 0,10 artışla 52.347,55 puan.

Nasdaq ve S&P 500 günü ekside tamamlarken, Dow Jones sınırlı yükselişle pozitif bölgede kalmayı başardı.

Bununla birlikte cuma günkü kayıplar, haftanın genelindeki yükselişi ortadan kaldırmadı.

Üç büyük endeks de ağustos ayının başından bu yana en güçlü haftalık performanslarını gerçekleştirdi.

Wall Street'te ağustostan bu yana en iyi hafta

ABD borsalarında hafta boyunca yaşanan dalgalanmalara rağmen endeksler haftalık bazda güçlü kazanımlar elde etti.

• Nasdaq Composite: Yüzde 2,3 yükseldi.

• S&P 500: Yüzde 2,5 değer kazandı.

• Dow Jones: Yüzde 2,1 arttı.

Bu performans, teknoloji hisselerindeki sert satışlara rağmen piyasanın diğer bölümlerinde alımların devam ettiğini gösterdi.

Özellikle YZ yatırımlarına ilişkin belirsizliklerin artmasıyla yatırımcıların teknoloji dışındaki sektörlere yönelmesi, endeksler arasında farklılaşmaya neden oldu.

Ancak Nvidia'daki yönetim krizi ve veri merkezi yatırımlarının finansmanına ilişkin yeni uyarılar, teknoloji sektörünün önümüzdeki dönemde de piyasaların odağında kalacağını gösteriyor.

Üretici enflasyonu ilk anda borsaları yükseltti

Cuma günü ABD borsalarında işlemlerin ilk bölümünde yükseliş yaşandı.

Bu hareketin arkasında ekim ayı üretici fiyat endeksinin aylık bazda beklentilerin altında açıklanması bulunuyordu.

ABD'de üretici fiyatları ekim ayında bir önceki aya göre yüzde 0,3 arttı.

Dow Jones anketine katılan ekonomistler yüzde 0,4'lük artış bekliyordu.

Verinin beklentilerden düşük gelmesi, ilk aşamada enflasyon baskılarının hafifleyebileceği yönünde değerlendirmelere neden oldu.

Ancak raporun ayrıntıları daha olumsuz bir tablo ortaya koydu.

ABD'de yıllık üretici enflasyonu yüzde 6,5'e yükselerek Kasım 2022'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Bu gelişme, Fed'in enflasyonla mücadelede yeniden faiz artırımlarına yönelmesi beklentilerini destekledi.

Yüksek enflasyon ve sıkılaşan finansal koşullar, özellikle yüksek büyüme beklentileriyle fiyatlanan teknoloji şirketleri açısından baskı oluşturmaya devam ediyor.

Nvidia'da kriz derinleşiyor: Hisseler bir günde yüzde 2 daha düştü

Cuma günkü satış baskısının merkezinde yine Nvidia bulunuyordu.

Şirketin hisseleri günü yüzde 2 kayıpla tamamladı.

Nvidia, bir önceki işlem gününde de yüzde 4'ten fazla değer kaybetmişti.

Böylece şirket hisselerinde iki gün üst üste sert düşüş yaşandı.

Satışların arkasında Nvidia'nın kurucusu ve uzun yıllardır CEO'su olan Jensen Huang'ın görevinden ayrılmasıyla sonuçlanan skandal bulunuyor.

Huang'ın özel hayatına ilişkin basına yansıyan iddialar, şirketin üst yönetiminde beklenmedik bir değişime yol açtı.

Haberlerde, Huang'ın evlilik dışı ilişkileri arasında ABD istihbarat yetkililerinin Çin adına casusluk yaptığından şüphelendiği bir kadınla ilişkisinin de bulunduğu öne sürüldü.

Bu iddialar, aktarılan haberlerde yer alan suçlamalar niteliğinde; bağımsız biçimde doğrulanmış bulgular olarak değerlendirilmemeli.

Huang'ın ayrılması, Nvidia'nın yalnızca yönetim yapısına değil, müşteri ve tedarikçi ilişkilerinin geleceğine ilişkin de soruları gündeme getirdi.

HSBC, Nvidia için tavsiyesini düşürdü

Nvidia'daki belirsizliğin artması, yatırım bankalarının şirket hakkındaki değerlendirmelerine de yansıdı.

HSBC, cuma günü Nvidia hisseleri için yatırım tavsiyesini tut seviyesine indirdi.

Banka, şirketin kalıcı bir CEO belirleyene kadar hisselerin zayıf performans gösterebileceğini düşünüyor.

Nvidia'nın yeni yönetim yapılanması henüz kesinleşmiş değil.

Şirketin mali işler direktörü Colette Kress, geçiş döneminde CEO görevini üstlenecek.

On yılı aşkın süredir Nvidia'da çalışan Kress, kalıcı yönetici belirlenene kadar şirketin faaliyetlerini yönetecek.

Yönetim kurulu ise Huang'ın yerine geçecek isim için hem şirket içinden hem de dışarıdan adayları değerlendiriyor.

Kalıcı CEO'nun ne zaman atanacağı henüz açıklanmadı.

Nvidia'nın yeni CEO arayışı uzun sürebilir

Globalt Investments Kıdemli Portföy Yöneticisi Thomas Martin, Nvidia'nın yeni CEO belirleme sürecinin uzun zaman alabileceğini düşünüyor.

Martin'e göre yönetim değişikliği yalnızca şirketin tepe yöneticisinin kim olacağı sorusuyla sınırlı değil.

Nvidia'nın müşterileri, tedarikçileri ve finansman ortaklarıyla ilişkilerinin nasıl şekilleneceği de önem taşıyor.

Özellikle YZ yatırımlarında kullanılan karmaşık finansman anlaşmalarının geleceği belirsizlik yaratıyor.

Martin, bu anlaşmaların sayısının azalabileceğini veya mevcut düzenlemelerin bir bölümünün yeniden yapılandırılabileceğini belirtiyor.

Yatırımcılar, Huang'ın ayrılmasının Nvidia'nın ticari ilişkileri ve büyüme stratejisi üzerindeki olası etkilerini değerlendirmeye çalışıyor.

Bazı analistler, yönetim krizinin Nvidia hisselerinde yüzde 20'ye varabilecek bir düzeltmeye yol açabileceği uyarısında bulundu.

Baird: Nvidia'daki kötü haberlerin önemli bölümü fiyatlanmış olabilir

Baird yatırım stratejisti Ross Mayfield ise Nvidia konusunda daha dengeli bir değerlendirme yaptı.

Mayfield'a göre şirket hisselerindeki son düşüşler, olumsuz gelişmelerin önemli bölümünün fiyatlara yansımış olabileceğini gösteriyor.

Ancak stratejist, önümüzdeki dönemde yüksek oynaklığın devam etmesini bekliyor.

Mayfield, Nvidia'daki yönetim krizinin teknoloji sektöründe zaten mevcut olan sorunların üzerine eklendiğini belirtiyor.

Nvidia skandalından önce de yarı iletken hisselerinde satış baskısı bulunuyordu.

Bu baskının başlıca nedenleri arasında Demokratların ABD ara seçimlerinde geniş çaplı başarı kazanması ve YZ altyapı yatırımlarının getirisine ilişkin soru işaretleri yer alıyordu.

Mayfield'a göre son gelişmeler, piyasanın genel yönelimini kökten değiştirmedi.

Yatırımcıların YZ dışındaki sektörlere yönelme eğiliminin devam etmesi bekleniyor.

YZ yatırımlarında asıl sorun: Harcanan para geri dönecek mi?

Nvidia'daki gelişmelerin ötesinde, Wall Street'te YZ yatırımlarının ekonomik getirisi giderek daha fazla sorgulanıyor.

Büyük teknoloji şirketleri veri merkezleri, gelişmiş işlemciler, enerji altyapısı ve bulut bilişim kapasitesine yüz milyarlarca dolar harcıyor.

Ancak bu yatırımların ne kadar sürede gelir ve kâra dönüşeceği konusunda belirsizlikler bulunuyor.

Yatırımcıların dikkat ettiği temel konu, YZ altyapısına yapılan harcamaların sürdürülebilir bir finansal modele dayanıp dayanmadığı.

Özellikle borçlanmayla finanse edilen yatırımların artması, şirketlerin nakit akışları ve bilançoları üzerindeki riskleri büyütüyor.

Bu tartışmaya cuma günü Fed de önemli bir katkıda bulundu.

Fed'den YZ veri merkezleri için finansal istikrar uyarısı

ABD Merkez Bankası'nın cuma günü yayımladığı Finansal İstikrar Raporu, YZ altyapısına yönelik yatırımların finansmanında ortaya çıkan risklere dikkat çekti.

Fed, veri merkezi inşaatlarında kullanılan borçlanmanın ve finansal kaldıraç düzeyinin yakından izlendiğini belirtti.

Rapora göre YZ sektöründe ciddi bir gerileme yaşanması halinde, şirketlerin karşı karşıya kalabileceği borç temerrütleri mevcut bilançoların gösterdiğinden daha büyük olabilir.

Fed'in dikkat çektiği temel sorun, veri merkezi yatırımlarının giderek daha karmaşık finansman yöntemleriyle gerçekleştirilmesi.

İlk aşamada büyük teknoloji şirketleri veri merkezlerini ağırlıklı olarak kendi kaynaklarıyla finanse ediyordu.

Ancak yatırımların hızlanmasıyla birlikte borçlanma önemli ölçüde arttı.

Üstelik finansmanın yapısı da değişmeye başladı.

YZ veri merkezi borçları 680 milyar doları aştı

Fed raporuna göre büyük teknoloji şirketlerinin veri merkezi yatırımlarıyla bağlantılı borçlanma büyüklüğü ekim ayı itibarıyla 680 milyar doların üzerine çıktı.

Bu rakam, 2023 yılının tamamındaki 130 milyar dolarlık düzeyin yaklaşık beş katına karşılık geliyor.

Borçlanmadaki artışın yanında kullanılan finansman araçları da çeşitleniyor.

Başlangıçta ağırlıklı olarak şirket tahvilleriyle finanse edilen yatırımlar, artık kamuya açık ve özel borçlanma araçları ile yapılandırılmış kredi ürünlerini kapsıyor.

Bu değişim, finansman ilişkilerini daha karmaşık hale getiriyor.

Fed, özellikle büyük teknoloji şirketlerinin gelecekteki kira yükümlülükleri, diğer şirketlere sağladıkları garantiler ve koşullu finansal taahhütlerinin hızla arttığına dikkat çekiyor.

Bu yükümlülüklerin bir bölümü şirketlerin mevcut bilanço büyüklüklerinden kolayca anlaşılamıyor.

Fed'in dikkat çektiği risk: 3 trilyon dolarlık taahhüt

Fed raporundaki en dikkat çekici rakamlardan biri, veri merkezi yatırımlarıyla bağlantılı gelecekteki yükümlülüklerin büyüklüğü oldu.

Merkez Bankası'nın tahminine göre veri merkezi inşaatlarıyla ilgili gelecekteki kira yükümlülükleri ve destek garantileri yaklaşık 3 trilyon dolara ulaşmış durumda.

Bu tutar, doğrudan gerçekleşmiş zarar veya bugün ödenmesi gereken borç anlamına gelmiyor.

Ancak büyük teknoloji şirketlerinin uzun vadeli finansal taahhütlerinin ne kadar büyüdüğünü gösteriyor.

Fed, YZ yatırımlarında olumsuz bir senaryo yaşanması halinde söz konusu yükümlülüklerin şirketlerin mali durumunu beklenenden daha fazla zorlayabileceği uyarısında bulunuyor.

Özellikle gelecekteki nakit akışlarının beklentilerin altında kalması, veri merkezi projelerinin finansmanında sorunlara yol açabilir.

2008 krizini hatırlatan döngüsel finansman ilişkileri

Fed'in raporunda öne çıkan kavramlardan biri döngüsel finansman oldu.

Bu yapı, büyük teknoloji şirketleri, veri merkezi geliştiricileri, işlemci üreticileri ve daha küçük YZ şirketleri arasında karşılıklı finansal yükümlülüklerin oluşmasını ifade ediyor.

Sistem farklı işlemler üzerinden birbirine bağlanan şirketlerden oluşuyor.

Örneğin büyük bir bulut bilişim şirketi, üçüncü taraf bir veri merkezi geliştiricisinden uzun vadeli kapasite kiralayabiliyor.

Veri merkezi geliştiricisi ise bu uzun vadeli kira sözleşmesini teminat göstererek yeni inşaatlar için kredi sağlayabiliyor.

Benzer şekilde grafik işlemci üreticileri, müşterilerinin satın aldığı işlemcilerin gelecekteki teminat değerine ilişkin garantiler verebiliyor.

Bu garantiler, YZ şirketlerinin işlemci satın almak için borçlanmasını kolaylaştırıyor.

Büyük teknoloji şirketleri ve işlemci üreticileri, aynı zamanda bu küçük şirketlere sermaye yatırımı da yapabiliyor.

Böylece şirketler hem birbirlerinin müşterisi hem finansman sağlayıcısı hem de yatırımcısı haline gelebiliyor.

Fed, bu tür karşılıklı ilişkilerin risklerin finansal sistem içerisinde yayılmasını kolaylaştırabileceğine dikkat çekiyor.

Bilanço dışı riskler neden önemli?

Döngüsel finansman ilişkilerinin temel sorunu, şirketlerin ekonomik risklerinin yalnızca bilançolarındaki doğrudan borçlardan ibaret olmaması.

Uzun vadeli kira anlaşmaları, garanti taahhütleri ve diğer koşullu yükümlülükler, şirketlerin finansal risklerini artırabiliyor.

Bu yükümlülükler, olumsuz bir piyasa senaryosunda beklenmedik nakit çıkışlarına dönüşebilir.

Fed'in raporunda, bu yapının bazı özelliklerinin 2008 küresel finans krizinden önce görülen bilanço dışı borç birikimini hatırlattığı belirtiliyor.

Ancak bu benzerlik, YZ sektöründe 2008'deki gibi bir krizin kaçınılmaz olduğu anlamına gelmiyor.

Merkez Bankası'nın vurgusu, risklerin şirketler ve finansal kuruluşlar arasında giderek daha bağlantılı hale gelmesi üzerinde yoğunlaşıyor.

Özellikle krediye erişimi daha sınırlı küçük YZ şirketlerinin büyük teknoloji gruplarına finansal açıdan bağımlı hale gelmesi, olası bir gerilemenin etkilerini büyütebilir.

Veri merkezi yatırımları 1990'ların telekom balonunu aşabilir

Fed, YZ veri merkezi yatırımlarının hızını geçmişteki büyük teknoloji yatırım döngüleriyle de karşılaştırıyor.

Rapora göre mevcut yatırım harcamalarının hızı, yakın gelecekte 1990'lı yıllardaki telekomünikasyon altyapısı yatırım döngüsünü aşabilir.

1990'larda internet ve telekomünikasyon altyapısına yönelik yüksek beklentiler, fiber optik ağlar ve iletişim sistemlerine büyük yatırımlar yapılmasına yol açmıştı.

Ancak talebin beklentilerin altında kalması ve aşırı kapasite oluşması, birçok şirketin finansal açıdan zorlanmasına neden olmuştu.

Fed'in mevcut değerlendirmesi, YZ veri merkezi yatırımlarında da kapasite artışının ve finansman yükümlülüklerinin yakından izlenmesi gerektiğine işaret ediyor.

Buradaki temel belirsizlik, hızla artan veri merkezi kapasitesinin gelecekteki YZ talebiyle ne ölçüde karşılanacağı.

Demokratlar veri merkezi yatırımlarına sınırlama getirmek istiyor

YZ sektöründeki baskı yalnızca piyasalardan ve Fed'in finansal istikrar uyarılarından kaynaklanmıyor.

Kullanıcının aktardığı siyasi gelişmelere göre Demokratlar, Kongre'de veri merkezi yatırımlarının hızını sınırlamaya ve yeni YZ modellerinin geliştirilmesini daha sıkı düzenlemeye yönelik girişimler hazırlıyor.

Bu girişimlerin kapsamı, yasa tekliflerinin ayrıntıları ve Kongre'den geçme olasılıkları paylaşılan bilgilerde netleştirilmiş değil.

Ancak böyle bir düzenleme gündeminin varlığı, teknoloji şirketlerinin gelecekteki yatırım planları açısından ilave bir belirsizlik oluşturuyor.

Veri merkezi inşaatlarının sınırlandırılması veya YZ modellerine yönelik yeni kurallar getirilmesi, sektörün yatırım takvimini ve maliyet yapısını etkileyebilir.

Bu nedenle yatırımcılar, Fed'in finansal risk değerlendirmelerinin yanında Washington'daki düzenleme tartışmalarını da takip ediyor.

Fed: Varlık değerlemeleri yüksek, hedge fonların kaldıracı artıyor

Fed'in Finansal İstikrar Raporu yalnızca YZ veri merkezlerine odaklanmıyor.

Raporda hisse senetleri, şirket tahvilleri ve gayrimenkul gibi farklı varlık sınıflarında değerlemelerin yüksek olduğu belirtiliyor.

Bu durum, finansal koşullarda yaşanabilecek olumsuz değişimlere karşı piyasaların duyarlılığını artırabiliyor.

Fed ayrıca hedge fonların kullandığı finansal kaldıraç düzeyinin 2013 yılından bu yana en yüksek seviyesine ulaştığına dikkat çekiyor.

Yüksek kaldıraç, piyasalarda sert fiyat hareketleri yaşandığında yatırımcıların pozisyonlarını hızla kapatmak zorunda kalmasına neden olabiliyor.

Bu tür işlemler, varlık fiyatlarındaki düşüşleri hızlandırma potansiyeli taşıyor.

Fed'in raporunda veri merkezi yatırımları, yüksek varlık değerlemeleri ve artan kaldıraç kullanımı birlikte ele alınıyor.

Teknoloji hisselerinde sektör değişimi devam edebilir

Wall Street stratejistleri, Nvidia'daki yönetim krizinin YZ hisselerindeki satışları hızlandırdığını ancak sektör üzerindeki baskının daha önce başladığını belirtiyor.

Baird'den Ross Mayfield, yarı iletken hisselerinin skandal öncesinde de zayıf performans gösterdiğini hatırlatıyor.

Demokratların ara seçimlerdeki başarısı ve YZ yatırımlarının getirisinin sorgulanması, teknoloji sektöründeki değerleme tartışmalarını artırmıştı.

Fed'in veri merkezi finansmanına ilişkin yeni uyarıları da bu tartışmalara eklendi.

Bu ortamda yatırımcıların YZ bağlantılı şirketlerden diğer sektörlere yönelme eğiliminin devam etmesi bekleniyor.

Ancak haftalık endeks performansları, teknoloji hisselerindeki baskıya rağmen ABD borsalarının genelinde alımların tamamen sona ermediğini gösteriyor.

Wall Street'in önündeki üç büyük belirsizlik

ABD hisse senedi piyasaları haftayı güçlü kazanımlarla kapatırken, özellikle teknoloji sektörü açısından üç önemli belirsizlik öne çıkıyor.

Birincisi, Nvidia'daki yönetim krizi. Jensen Huang'ın ayrılmasının ardından kalıcı CEO'nun kim olacağı ve şirketin ticari ilişkilerinin nasıl etkileneceği henüz netleşmedi.

İkincisi, YZ yatırımlarının finansal sürdürülebilirliği. Fed'in 680 milyar doları aşan borçlanma ve yaklaşık 3 trilyon dolarlık gelecekteki yükümlülüklere ilişkin değerlendirmesi, sektörün finansman modelini yeniden gündeme taşıdı.

Üçüncüsü, enflasyon ve para politikası. ABD'de yıllık üretici enflasyonunun yüzde 6,5'e ulaşması, Fed'in faiz artırımlarına yeniden başlaması beklentilerini güçlendirdi.

Nasdaq'ın cuma günü yüzde 0,91 düşmesine rağmen haftalık yüzde 2,3 yükselmesi, piyasalarda kısa vadeli satış baskısı ile daha geniş çaplı toparlanma eğiliminin aynı anda yaşandığını gösteriyor.

Bununla birlikte Fed'in finansal istikrar uyarıları, YZ yatırımlarının büyüklüğü kadar bu yatırımların nasıl finanse edildiğinin de Wall Street açısından kritik bir konu haline geldiğini ortaya koyuyor.

Kaynak: CNBC, ABD borsaları kapanış verileri ve Nvidia haberleri; ABD Merkez Bankası Finansal İstikrar Raporu'na ilişkin aktarılan değerlendirmeler.

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.