Türkiye, Mısır ve Pakistan ABD–İran İlişkilerini Yeniden Şekillendiriyor, İsrail İşgilleniyor

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik saldırı planını askıya alarak müzakere yoluna gitmesinde Türkiye, Mısır ve Pakistan’ın arabuluculuk rolü öne çıktı. Bu üç ülkenin oluşturduğu yeni bölgesel yakınlaşma, Gazze savaşı sonrası şekillenen daha geniş bir jeopolitik dönüşümün parçası olarak görülüyor. Ortak çıkarlar temelinde oluşan bu blok, hem bölgesel güç dengelerini hem de İsrail’in konumunu etkileyebilecek yeni bir dönemin habercisi.

Trump’ın Geri Adımında Yeni Bölgesel Diplomasinin Rolü

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’daki enerji altyapılarını hedef alma planını askıya alarak diplomasiye yönelmesinde: 👉 Türkiye, Mısır ve Pakistan’ın arabuluculuğu belirleyici oldu İlk bakışta bu üçlü işbirliği sürpriz gibi görünse de, son iki yıldaki gelişmeler bunun tesadüf olmadığını ortaya koyuyor.

Kökeni: Gazze Savaşı Sonrası Riyad Zirvesi

Bu yeni hizalanmanın temeli, Ekim 2023 sonrası Riyad’da düzenlenen zirveye dayanıyor: 22 Arap ülkesi 57 İslam ülkesi Amaç: 👉 Gazze savaşı konusunda ortak bir İslam dünyası tutumu oluşturmak Zirve sonrası oluşturulan “sekizli diplomatik grup”: Suudi Arabistan Endonezya Türkiye Katar Ürdün Mısır Nijerya Filistin Daha sonra: Nijerya ve Filistin çekildi Yerlerine Pakistan ve BAE katıldı

Ortak Hedef: İstikrar ve Ateşkes

Grup içinde zaman zaman görüş ayrılıkları olsa da ortak amaç netti: 👉 Gazze’de ateşkes ve bölgesel istikrar Bu kapsamda: Dışişleri bakanları düzenli olarak bir araya geldi Ortak açıklamalar yayımlandı Trump’ın çözüm planına destek verildi İran Savaşıyla Riskler Derinleşti İran’a yönelik saldırılar ve savaşın genişlemesi: Bölgesel kaos riskini artırdı Enerji güvenliğini tehdit etti Hürmüz Boğazı’nın kapanma ihtimalini gündeme taşıdı Bu gelişmeler, söz konusu ülkeleri daha koordineli hareket etmeye itti.

Riyad Toplantısı: Yeni Güvenlik Platformu

18 Mart’ta Riyad’da düzenlenen toplantıya 12 ülke katıldı: Türkiye Mısır Pakistan Suudi Arabistan BAE Katar Ürdün Azerbaycan ve diğerleri Toplantıdan çıkan mesajlar: İran’ın saldırıları kınandı İsrail’in askeri operasyonları eleştirildi Lübnan’da devlet otoritesine destek verildi En kritik gelişme ise: 👉 Yeni bir bölgesel güvenlik platformu kurulması fikri Bu Üçlü Neden Bir Araya Geldi?

Türkiye, Mısır ve Pakistan’ı bir araya getiren faktörler çok boyutlu: İkili ilişkiler güçleniyor Türkiye–Mısır normalleşmesi Türkiye–Suudi Arabistan yakınlaşması Suudi Arabistan–Pakistan savunma anlaşması Ortak çıkarlar ABD ile ilişkileri korumak İran’ın etkisini sınırlamak İsrail’in bölgedeki rolünü dengelemek Küresel Ölçekte Güçlü Bir Blok Bu yeni hizalanmanın toplam gücü dikkat çekici: Yaklaşık 500 milyonluk nüfus Pakistan: nükleer güç Suudi Arabistan: enerji devi Türkiye: NATO üyesi ve güçlü savunma sanayi Mısır: Süveyş Kanalı kontrolü 👉 Bu yapı, küresel ölçekte etkili bir jeopolitik blok oluşturuyor

İsrail Açısından Riskler Artıyor

Bu gelişmeler İsrail için iki temel risk yaratıyor: Bölgesel yalnızlaşma Mısır ve Ürdün ile ilişkiler geriliyor Suudi Arabistan ile normalleşme ihtimali zayıflıyor Algı sorunu İsrail’in bölgesel güç projeksiyonu Artan askeri operasyonlar 👉 Bölgede “istikrarsızlık kaynağı” algısı güçleniyor Türkiye’nin Yükselen Rolü Savaşın en önemli sonuçlarından biri: 👉 Türkiye’nin bölgesel liderlik iddiasının güçlenmesi İran zayıfladı Suudi Arabistan temkinli kaldı Mısır’ın etkisi sınırlı Bu tablo Türkiye’yi ön plana çıkarıyor.

Yeni Dönem: Filistin Meselesi Merkezde

Uzmanlara göre önümüzdeki süreçte: Gazze başta olmak üzere Filistin meselesi yeniden gündemin merkezine oturacak Batı Şeria da sürecin parçası olacak 👉 Bu yeni blok, bu konuda ortak hareket edebilir Sonuç: Orta Doğu’da Yeni Güç Dengesi Türkiye, Mısır ve Pakistan ekseninde şekillenen bu yeni yakınlaşma: Bölgesel dengeleri değiştiriyor Diplomatik ağırlık merkezini kaydırıyor Küresel etkiler yaratma potansiyeli taşıyor 👉 Orta Doğu’da yeni bir güç mimarisi oluşuyor Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail.com