TÜİK 2025 Dış Ticaret İstatistikleri Açıklandı: İhracat ve İthalata Dev Şirketler Damga Vurdu!

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), merakla beklenen 2025 Yılı Girişim Özelliklerine Göre Dış Ticaret İstatistikleri verilerini duyurdu. Açıklanan veriler, Türkiye’nin ihracat ve ithalat yapısındaki dev şirket ağırlığını ve sektörler arası dengeleri bir kez daha gözler önüne serdi.

Sınırlı sayıdaki büyük ölçekli firmanın dış ticaretteki hakimiyeti sürerken; ihracatta sanayi sektörü, ithalatta ise dev işletmeler belirleyici rol oynadı.

TÜİK Verileriyle Ölçeklerine Göre İhracat ve İthalat Payları

2025 yılında toplam 166 bin 459 girişim ihracat, 323 bin 769 girişim ise ithalat gerçekleştirdi. Firmaların çalışan sayılarına göre dış ticaretteki dağılımı şu şekilde gerçekleşti:

Firma Ölçeği (Çalışan Sayısı)İhracattaki Payı (%)İthalattaki Payı (%)Mikro (1-9 Çalışan)%18,3%10,7Küçük (10-49 Çalışan)%17,3%11,9Orta (50-249 Çalışan)%18,3%18,0Büyük (250+ Çalışan)%46,1%59,4

Mikro işletmeler ihracat yapan tüm firmaların %74,2’sini oluşturmasına rağmen toplam ihracattan %18,3 pay alabildi. İthalatta ise 250 ve üzeri çalışanı olan büyük firmalar, toplam ithalat yapan işletmelerin yalnızca %1,1'ini oluşturmasına karşın ithalatın %59,4’ünü tek başına sırtladı.

İhracatın Sürükleyicisi Sanayi, KOBİ’lerin Kalbi Ticaret Sektörü

Ana faaliyet alanlarına göre bakıldığında Türkiye'nin ihracat yükünü sanayi sektörü çekti.

• Sanayi Sektörü: Toplam ihracatın %57,6’sını, ithalatın ise %45,4’ünü gerçekleştirdi. Sanayi ihracatının %70,3’lük devasa kısmını büyük ölçekli şirketler üstlendi.

• Ticaret Sektörü: İhracattaki payı %37,7, ithalattaki payı ise %37,8 oldu. Ticaret sektöründeki ihracatın %89’u 1-249 çalışanı bulunan KOBİ'ler tarafından yapıldı.

İlk 500 Firma İhracatın Yarısını Üstlendi

Dış ticaretteki yoğunlaşma en büyük firmalar listesinde daha net görüldü. 2025 verilerine göre:

• En çok dış ticaret yapan ilk 500 girişim, toplam ihracatın %51’ini, ithalatın ise %64,8’ini tek başına yaptı.

• En fazla ihracat yapan ilk 5 firmanın payı %8,9 olurken, ithalattaki ilk 5 firmanın payı %13,8 olarak kaydedildi.

Pazar Çeşitliliğinde Lider Az Sayıda Dev Firma

Şirketlerin ihracat ve ithalat yaptığı ülke sayıları, pazar bağımlılığını ortaya koydu. İhracatçıların %39’u tek bir ülkeye, %14,8’i ise iki ülkeye ihracat yapabildi.

20 ve daha fazla ülkeye ihracat yapan firmaların oranı yalnızca %3,2 seviyesinde kalmasına rağmen, bu az sayıdaki şirket toplam ihracatın %57,4’ünü gerçekleştirdi. İthalat tarafında ise firmaların %84,6’sı sadece tek bir ülkeden tedarik sağlarken, 20 ve üzeri ülkeden ithalat yapan %0,8’lik kesim toplam ithalatın %52,5’ini yönetti.