Trump İran İkileminde: Savaşı Tırmandırmak mı, Geri Çekilmek mi?

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik son geniş çaplı hava saldırılarının ardından kritik bir stratejik tercihle karşı karşıya bulunuyor. Washington yönetimi bir yandan İran'ın Amerikan üslerine ve Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemilere yönelik saldırılarına daha sert karşılık vermeyi değerlendirirken, diğer yandan hızla azalan mühimmat stokları, yükselen enerji fiyatları ve kamuoyunda artan savaş yorgunluğu nedeniyle daha temkinli hareket etmek zorunda kalıyor.

Beşinci ayına giren savaş, Trump'ın ne İran'ı masaya oturtmasını ne de Hürmüz Boğazı'ndaki krizi sona erdirmesini sağlayabildi. Bu durum Beyaz Saray'ın önündeki seçenekleri giderek daraltıyor.

ABD yeni saldırılar düzenledi ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), son operasyonda İran Devrim Muhafızları Ordusu'na (IRGC) bağlı onlarca hedefin vurulduğunu açıkladı. Saldırılar, Trump'ın İran'a yönelik "çok sert karşılık" vereceğini açıklamasının ardından gerçekleştirildi.

Ancak yönetim, bu operasyonların uzun süreli yeni bir askeri kampanyanın başlangıcı olup olmadığı konusunda net bir mesaj vermedi.

James Martin Nükleer Silahsızlanma Araştırmaları Merkezi'nden eski CIA İran analisti Jim Lamson'a göre, bu ölçekteki saldırılar İran'ın misilleme kapasitesini ortadan kaldırmaya yetmeyecek.

Lamson, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı tehdit etmeye devam edebileceğini ve askeri baskının Tahran'ı ulusal çıkarlarına aykırı bir anlaşmaya zorlamasının zor göründüğünü belirtiyor.

Hürmüz krizin merkezine dönüştü Analistlere göre savaşın ağırlık merkezi artık nükleer programdan çok Hürmüz Boğazı haline geldi.

ABD'nin son operasyonlarının temel amacı İran'ın ticari gemilere saldırı kapasitesini azaltmak olsa da, birçok uzman bunun yeterli olmayacağını düşünüyor.

Jewish Institute for National Security of America'dan John Hannah, yeni bir askeri tırmanışın ABD'nin hedeflerine ulaşma ihtimalinin düşük olduğunu belirterek, bunun ekonomik ve siyasi maliyetinin Washington'un taşıyabileceğinden daha yüksek olabileceğini savundu.

İran'ın küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz üzerindeki baskısını sürdürmesi, enerji piyasalarını da kırılgan tutmaya devam ediyor.

Savaş bölgeye yayılıyor Son günlerde yaşanan gelişmeler çatışmanın yalnızca İran ile ABD arasında kalmadığını gösteriyor.

Mısır açıklarında iki LNG gemisinin insansız hava araçlarıyla vurulması, savaşın Süveyş Kanalı çevresine kadar yayılabileceği endişelerini artırdı.

Öte yandan Suudi Arabistan da bu hafta Irak'taki İran destekli milislere yönelik ABD operasyonlarına destek verdiğini doğruladı.

Yemen'deki Husilerin Kızıldeniz'deki ticari gemilere yönelik tehditlerini sürdürmesi de küresel ticaret açısından yeni riskler yaratıyor.

ABD'nin mühimmat stokları alarm veriyor Washington açısından en önemli sorunlardan biri ise hızla azalan mühimmat stokları.

ABD Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine'in geçtiğimiz hafta Trump'a yaptığı brifingde, İran'a yönelik uzun süreli operasyonların özellikle hava savunma sistemlerinde kullanılan kritik mühimmat stoklarını zorlayacağı uyarısında bulunduğu belirtiliyor.

Savunma uzmanlarına göre sorun yalnızca İran değil.

Defense Priorities düşünce kuruluşundan Jennifer Kavanagh, İran savaşında kullanılacak ilave mühimmatın ABD'nin Çin ile yaşanabilecek olası bir kriz karşısındaki hazırlığını zayıflatabileceğini belirtiyor.

Kavanagh'a göre asıl soru mühimmatın yeterli olup olmadığı değil, Washington'un bu savaş için ödemeye hazır olduğu stratejik maliyet.

Petrol piyasaları yeniden diken üstünde Çatışmaların yeniden tırmanması enerji piyasalarını da doğrudan etkiliyor.

Brent petrol son yükselişin ardından varil başına 90 dolar civarında dengelenirken, piyasalarda asıl endişe savaşın Hürmüz ve Süveyş gibi iki kritik deniz ticaret koridorunu aynı anda tehdit etmeye başlaması.

ABD'nin ticari petrol stoklarının son yılların en düşük seviyelerine gerilemesi de piyasaların olası arz şoklarına karşı dayanıklılığını azaltıyor.

İç politikada baskı büyüyor Savaşın uzaması yalnızca dış politikayı değil, Trump'ın iç siyasi hesaplarını da zorlaştırıyor.

Son kamuoyu araştırmaları Amerikalıların yaklaşık üçte ikisinin İran savaşının sürdürülmesini desteklemediğini gösteriyor. Artan benzin fiyatları ve savaşın bütçe üzerindeki yükü, Kasım ara seçimleri öncesinde Cumhuriyetçiler açısından önemli bir risk olarak görülüyor. ABD Senatosu'nda Trump'ın savaş yetkilerini sınırlandırmayı amaçlayan tasarı kabul edilmese de, tartışmalar Washington'da rahatsızlığın arttığını ortaya koyuyor.

Sonuç Trump yönetimi artık iki zor seçenek arasında sıkışmış durumda. Daha sert askeri operasyonlar İran'ın geri adım atmasını garanti etmiyor; aksine savaşın daha geniş bir bölgesel çatışmaya dönüşme riskini artırıyor. Buna karşılık geri çekilmek ise Hürmüz Boğazı üzerindeki baskının sürmesine ve İran'ın stratejik üstünlük elde ettiği algısının güçlenmesine yol açabilir.

Beş ay önce kısa süreli bir operasyon olarak görülen savaş, bugün ABD'nin askeri kapasitesini, enerji piyasalarını ve Trump'ın siyasi geleceğini aynı anda etkileyen çok boyutlu bir krize dönüşmüş durumda.