TCMB rezervleri toparlanıyor: DTH’de 2,7 milyar dolarlık düşüş, yabancı hissede alıcı

28 Ağustos haftasında TCMB’nin swap hariç net rezervleri 350 milyon dolar artarak 56 milyar doların üzerine çıktı. Altın fiyatlarındaki yükselişin etkisi çıkarıldığında ise rezervlerin yatay seyrettiği hesaplanıyor. Aynı hafta yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatlarında 2,7 milyar doları aşan çözülme görülürken, yabancı yatırımcılar 329 milyon dolarlık hisse senedi aldı. TCMB’nin son altı haftadaki net döviz alımı ise yaklaşık 10 milyar dolara ulaştı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ve bankacılık sistemine ilişkin 28 Ağustos haftası verileri, döviz talebi ve rezervler açısından görece olumlu bir tablo ortaya koydu. Yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatlarında güçlü bir düşüş yaşanırken, yabancı yatırımcıların Türk hisse senetlerine ilgisi devam etti.

Buna karşılık yabancılar devlet iç borçlanma senetlerinde (DİBS) satıcı konumunda kalırken, kredi büyümesinde yeniden hızlanma sinyalleri dikkat çekti.

DTH’de 2,7 milyar doları aşan çözülme

Parite etkisinden arındırılmış verilere göre, yurt içi yerleşiklerin döviz tevdiat hesapları (DTH) 28 Ağustos haftasında 2,7 milyar doların üzerinde geriledi.

Bireysel yatırımcıların döviz satışları 638 milyon dolar, kurumsal yatırımcıların satışları ise yaklaşık 2,1 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Haftalık güçlü düşüşe rağmen daha uzun vadeli tablo dolarizasyon eğiliminin tamamen tersine dönmediğine işaret ediyor. Döviz mevduatlarında 2025 başından bu yana toplam artış yaklaşık 31,9 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.

TL mevduatlar ise aynı hafta 211 milyar TL artarak yaklaşık 19,95 trilyon TL’ye ulaştı.

Yabancı yatırımcı hissede alıcı, tahvilde satıcı

Yabancı yatırımcıların Türk varlıklarındaki tercihleri ayrışmaya devam etti.

Yurt dışı yerleşikler 28 Ağustos haftasında 329 milyon dolarlık net hisse senedi alımı gerçekleştirdi. Böylece yabancıların hisse senedi stokunun piyasa değeri 43,3 milyar dolara yükseldi.

Son üç haftadaki hisse alımları 655 milyon doları, son 11 haftadaki toplam net alımlar ise 1,26 milyar doları aştı. Veriler, yabancı yatırımcının Borsa İstanbul’a yönelik ilgisinin son dönemde güçlendiğine işaret ediyor.

DİBS tarafında ise ters yönde hareket gözlendi. Yabancılar haftalık bazda yaklaşık 87 milyon dolarlık tahvil satışı gerçekleştirdi. DİBS stoku yaklaşık 17,8 milyar dolar olurken, son üç haftadaki toplam satış 394 milyon dolara ulaştı.

Hazine eurobondlarında ise 149 milyon dolarlık alım gerçekleşirken, yabancıların eurobond stokunun değeri yaklaşık 89,2 milyar dolar oldu.

Swap hariç net rezervler 56 milyar doları aştı

TCMB'nin brüt rezervleri 28 Ağustos haftasında 188,45 milyar dolardan 188,2 milyar dolara geriledi. Böylece haftalık düşüş yaklaşık 250 milyon dolar oldu.

Net rezervler de 66,9 milyar dolardan 66,6 milyar dolara gerilerken, haftalık kayıp 299 milyon dolar olarak hesaplandı.

Buna karşılık swap hariç net rezervler yaklaşık 350 milyon dolar artarak 56 milyar doların üzerine çıktı.

Ancak rezervlerde altın fiyatlarının yarattığı değerleme etkisi dikkate alındığında görünüm daha zayıf. Altın fiyatlarındaki hareketin brüt rezervlere yaklaşık 500 milyon dolar, net rezervlere ise 300 milyon dolar pozitif katkı yaptığı hesaplanıyor.

Altın etkisi dışlandığında brüt rezervlerde yaklaşık 800 milyon dolar, net rezervlerde ise 600 milyon dolar düşüş görülürken, swap hariç net rezervler esas olarak yatay kaldı.

TCMB son altı haftada yaklaşık 10 milyar dolar aldı

TCMB analitik bilanço verileri, rezerv biriktirme sürecinin yeni haftada da devam ettiğine işaret ediyor.

Verilere göre Merkez Bankası, haftanın ilk üç işlem gününde yaklaşık 500 milyon dolarlık döviz alımı gerçekleştirdi.

Böylece TCMB'nin son altı haftadaki net döviz alımları yaklaşık 10 milyar dolara ulaştı.

Daha geniş perspektiften bakıldığında rezervlerdeki toparlanma daha belirgin. Mart ayında yaşanan piyasa dalgalanmaları sırasında TCMB yaklaşık 51 milyar dolarlık döviz satışı gerçekleştirmişti.

Nisan ayının başından bu yana ise Merkez Bankası'nın net döviz alımlarının 37,6 milyar doların üzerine çıktığı hesaplanıyor. Böylece mart ayında kaybedilen rezervlerin önemli bir bölümü yeniden yerine konulmuş durumda.

Kredilerde büyüme yeniden hızlanıyor

Bankacılık sisteminde yabancı para kredilerindeki yükseliş de sürüyor. YP krediler 28 Ağustos haftasında yaklaşık 400 milyon dolar arttı.

Mart 2024 sonundan bu yana yabancı para kredilerdeki artış 77,7 milyar dolara, oransal olarak ise yaklaşık %56,8’e ulaştı. Böylece toplam YP kredi hacmi 212,3 milyar dolar seviyesine çıktı.

Yıllıklandırılmış 13 haftalık ortalama kredi büyümesi de yukarı yönlü hareket etti.

Ticari kredilerde büyüme %20,2’den %23,3’e, tüketici kredilerinde ise %26,4’ten %28,5’e yükseldi. Özellikle tüketici kredilerindeki ivmelenme, iç talebin seyri ve TCMB'nin sıkı para politikası açısından izlenmesi gereken göstergeler arasında yer alıyor.

Para piyasası fonları 2,1 trilyon TL’ye ulaştı

Yüksek TL faizlerinin yatırımcı tercihlerindeki etkisi para piyasası fonlarında da görülüyor.

Para Piyasası Fonlarının (PPF) toplam büyüklüğü 28 Ağustos haftasında 36 milyar TL artarak yaklaşık 2,1 trilyon TL’ye çıktı. Serbest Şemsiye Fonları altındaki PPF büyüklüğü ise 23 milyar TL artışla 1,57 trilyon TL’ye yükseldi.

Tüm döviz fonlarının aktif büyüklüğü de yaklaşık 139 milyon dolar artarak 74 milyar dolara ulaştı. Bu tutar 2024 başında yaklaşık 25 milyar dolar, 2025 başında ise 50 milyar dolar seviyesindeydi.

Yatırım fonlarının da dahil edildiği geniş kapsamlı dolarizasyon oranı ise %40,5’ten %40,2’ye geriledi. Aynı göstergenin 2023 ortalarında %70 civarında olduğu dikkate alındığında, portföy tercihlerinde TL lehine uzun vadeli önemli bir değişim yaşandığı görülüyor.

Rezerv birikimi sürüyor, ancak kredi ivmesi izlenmeli

28 Ağustos haftasının verileri üç önemli eğilimi öne çıkarıyor. Yurt içi yerleşiklerin DTH’larında güçlü bir çözülme yaşanması ve yabancıların hisse senedi alımlarını sürdürmesi TCMB'nin rezerv biriktirme kapasitesini destekliyor.

Bununla birlikte, altın fiyatlarının değerleme etkisi çıkarıldığında swap hariç rezervlerde haftalık bazda belirgin bir iyileşme görülmemesi, rezerv kazanım hızının henüz güçlü olmadığını gösteriyor.

Öte yandan ticari ve özellikle tüketici kredilerinde yeniden hızlanan büyüme, önümüzdeki dönemde TCMB açısından yakından izlenecek başlıklardan biri olacak. Rezervlerin yeniden inşası sürerken, kredi koşullarının iç talep ve dezenflasyon süreci üzerindeki etkisi para politikasının seyri açısından önemini koruyor.

Kaynak: Gedik Yatırım