TBMM'de Fon Tasfiyelerine İlişkin Düzenlemenin İlk 5 Maddesi Kabul Edildi

PARAANALİZ — Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda, Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararları doğrultusunda tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarına ilişkin kanun teklifinin ilk bölümünde yer alan 5 madde kabul edildi.

Kabul edilen düzenlemeyle birlikte; tasfiyesi süren fonların adil, şeffaf ve etkin bir şekilde süreçlerinin tamamlanması, fon malvarlığından usulsüz çıkarılan değerlerin geri kazanılması, oluşan zararların sorumlulardan tahsil edilmesi ve elde edilen tutarların hak sahibi fon ortaklarına ödenmesine ilişkin usul ve esaslar yasalaştı.

TEFAS’ta Bloke Olan İşlemler de Tasfiye Kapsamına Alındı

Genel Kurulda kabul edilen önerge doğrultusunda düzenlemenin kapsamı genişletildi. 17 Eylül 2026 ve öncesinde Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’na (TEFAS) iletilen ancak ilgili fonun temerrüde düşmesi veya fiyat açıklayamaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen işlemler için sevindirici adım atıldı. TEFAS İşlem Blokaj Alt Hesabında katılma payı bulunan yatırımcılar da "fon pay sahibi" sıfatıyla tasfiye ve geri ödeme kapsamına dahil edildi.

Tasfiye Süreci Nasıl İşleyecek?

• SPK Gözetimi ve Esnek Satış: Tasfiye süreci SPK gözetiminde yetkili kuruluşlarca yürütülecek. Piyasa koşullarının borsa fiyatlarını yansıtmadığı hallerde Kurul; geri alım, hakim ortağa satış, toptan satış veya borsa dışı satış gibi esnek yöntemleri devreye sokabilecek.

• Şüpheli İşlemlere Ödeme Engeli: SPK’nın tasfiye kararına konu olan fonlarda; piyasa bozucu eylemler, bilgi suistimali (insider trading) veya piyasa dolandırıcılığı gerçekleştirdiği ya da bu eylemlere iştirak ettiği tespit edilen kişi ve kurumlara herhangi bir tasfiye veya geri kazanım ödemesi yapılmayacak.

• Bilgi Paylaşımı Zorunluluğu: MKK, Takasbank, Borsa İstanbul, TBB ve diğer ilgili kurumlar; tasfiyeye ilişkin her türlü bilgi ve belgeyi Kurul, YTM ve TMSF ile derhal paylaşmakla yükümlü kılındı. Bu süreçte gizlilik ve sır saklama hükümleri gerekçe gösterilemeyecek.

Ara Ödemeler ve Net Yatırım Tutarı Hesaplaması

Fon pay sahiplerine yapılacak ödemelerde mağduriyetleri önlemek amacıyla özel bir enflasyon düzeltmesi (TÜFE ve Yİ-ÜFE ortalaması) ve kıstelyevm usulü uygulanacak:

• Ara Ödeme Limiti: Net yatırım tutarı 1 milyon TL'nin altında olan yatırımcılara bu tutarın tamamı; 1 milyon TL ve üzerinde olanlara ise en fazla 1 milyon TL ara ödeme yapılabilecek. Ara ödeme sırasında katılma payı iadesi alınmayacak, nihai hesaplaşma tasfiye sonunda gerçekleşecek.

• Küçük Investor Önceliği: Nakit varlıkların yetersiz kalması durumunda SPK, en düşük yatırım tutarına sahip yatırımcıdan başlayarak veya tüm yatırımcılar için taban bir ara ödeme tutarı belirleyerek dağıtım yaptırabilecek.

• Gönüllü İade Hesabı: Tasfiye tarihinden önce fona pay iade ederek enflasyonun üzerinde getiri elde edenler ile ilgili hisselerden kazanç sağlayan kişilere, elde ettikleri aşırı getiriyi SPK tarafından açıklanacak hesaplara isteğe bağlı olarak iade etme imkanı tanındı.

Hukuka Aykırı İşlemlerde Şahsi Sorumluluk ve TMSF Devrede

Düzenleme ile fon malvarlığından gerçek bir ekonomik amacı olmadan; borç, avans, teminat, alım-satım veya repo gibi yöntemlerle ilişkili taraflara ya da üçüncü kişilere aktarılan tüm değerler "hukuka aykırı çıkarılmış değer" kabul edildi.

• Sorumluluk Zinciri: Doğacak zararlardan birincil derecede portföy yönetim şirketleri sorumlu tutulacak. Tahsilatın imkansız olması halinde, zararda sorumluluğu bulunan gerçek/tüzel kişiler ve birlikte hareket edenler şahsen sorumlu olacak. Görevden ayrılmış olmak bu sorumluluğu ortadan kaldırmayacak.

• TMSF Takibi: SPK tarafından tespit edilen zarar ve sorumlular TMSF’ye bildirilecek. TMSF, alacakların tahsili için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve Bankacılık Kanunu yetkilerini kullanacak. Bu süreçteki davalarda İstanbul İdare Mahkemeleri yetkili kılındı.

TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen maddelerin ardından kanun teklifinin diğer maddelerinin görüşülmesine devam ediliyor.