Sigara Satışında "HES Kodu" Modeli Masada: 8,5 Milyar Paketlik Tüketime Dijital Fren

Tütün ürünlerinin satışı ve sigara kullanımına yönelik denetimleri sıkılaştırmak için AK Parti tarafından yeni bir kanun taslağı hazırlanıyor. Sağlık Bakanlığı bürokratlarının AK Parti Meclis grubuna yaptığı sunumda,Türkiye’deki yıllık sigara tüketiminin 8,5 milyar pakete ulaştığı bilgisinin paylaşılmasının ardından hız kazanan çalışma; dijital takip, ruhsat yaptırımı ve ceza artışı olmak üzere üç temel ayaktan oluşuyor.

Satışlara "HES Kodu" Modeliyle Dijital İzleme

Düzenleme kapsamında, tütün satışlarının kayıt altına alınması ve yaş sınırının etkin biçimde denetlenmesi amacıyla pandemi döneminde uygulanan HES koduna benzer bir dijital doğrulama ve takip sistemikurulması masada.

Sağlık Bakanlığı'nın teknik altyapısının bu entegrasyona uygun olduğu belirtilse de satışların market, bakkal ve büfe gibi çok geniş ve dağınık bir ağda gerçekleşmesi nedeniyle sistemin kısa vadede devreye alınmasının zorluklarına dikkat çekiliyor. Bu nedenle Ticaret Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kurumların ortak bir altyapı çalışması yürütmesi; dijital mekanizma tamamlanana kadar ise mevcut saha denetimlerinin en üst seviyeye çıkarılması planlanıyor.

18 Yaş Altına Satışa Ruhsat Askıya Alma Cezası

Taslak metnin en kritik başlıklarından birini 18 yaşından küçüklere yapılan tütün satışları oluşturuyor. Mevcut yasaklara rağmen süren ihlallerin önüne geçmek ve caydırıcılığı artırmak amacıyla; Çocuklara sigara sattığı tespit edilen işletmelerin ruhsatlarının geçici olarak askıya alınması ve ticari faaliyetlerinin durdurulması değerlendiriliyor. İhlalin tekrarlanması durumunda ise çok daha ağır idari yaptırımların devreye sokulması hedefleniyor.

Para Cezaları Yeniden Belirleniyor

Çalışma kapsamında, tütün mamulleri yasağına aykırı davranışlara kesilen idari para cezalarının da yükseltilmesi öngörülüyor. 2026 yılı itibarıyla yürürlükte olan mevcut yaptırımlar şöyle uygulanıyor:

İhlal TürüMevcut Yaptırım (2026)Kapalı alanda sigara içen bireyler1.764 TL idari para cezasıYükümlülüklerini ihlal eden işletmeler24.440 TL – 122.660 TL arası para cezasıİşletmelerde ihlalin tekrarıKademeli ceza artışı; 3. ihlalde 10 günden 1 aya kadar kapatma

Henüz resmi kanun teklifine dönüşmeyen taslak çalışmada, artırılacak yeni ceza tutarları ve dijital takip sisteminin hayata geçirileceği tarihe ilişkin kesinleşmiş bir takvim bulunmuyor.