Özlem Derici Şengül: Profesyoneller hisseden kaçıp mevduata yöneldi

Özlem Derici Şengül’ün 124 piyasa profesyonelinin katılımıyla hazırladığı Eylül 2026 anketi, yatırım tercihlerinde sert bir değişime işaret etti. Ağustosta öne çıkan hisse senetlerinin yerini TL mevduat alırken, portföylerde mevduatın payı yüzde 21,7’den yüzde 29,3’e yükseldi. Hisse senedinin payı ise yüzde 28’den yüzde 21,9’a geriledi. Korku Endeksi 39,4’ten 72,1’e sıçrayarak “yüksek korku” bölgesine geçti.

Eylül ayında fon piyasasında yaşanan kredi ve likidite sorunları, Borsa İstanbul'daki sert satış ve yükselen risk primi piyasa profesyonellerinin yatırım tercihlerinde büyük bir değişime neden oldu.

Özlem Derici Şengül tarafından hazırlanan ve 124 piyasa profesyonelinin katıldığı Eylül 2026 anketine göre ağustos ayındaki hisse ağırlıklı portföy yapısı tersine döndü.

Profesyoneller yeniden TL mevduata yönelirken hem yurtiçi hem yurtdışı hisse senetlerine yönelik iştah geriledi.

TL mevduat yeniden ilk sıraya çıktı

TL mevduat duyarlılık endeksi ağustostaki 92 seviyesinden eylülde 125'e yükseldi.

33 puanlık artış, mevduat için 45 aylık serinin ikinci en sert aylık yükselişi oldu.

TL mevduat aynı zamanda eylül ayında ankette “yüksek ağırlık” sinyali veren tek yatırım aracı oldu.

Portföylerde TL mevduatın payı da yüzde 21,7'den yüzde 29,3'e çıktı.

Buna karşılık yurtiçi hisse senedi duyarlılık endeksi 134,8'den 109,3'e geriledi. 25,5 puanlık düşüş, hisse senetleri açısından serinin dördüncü en sert aylık gerilemesi olarak kaydedildi.

Portföylerde hisse senetlerinin ağırlığı da yüzde 28'den yüzde 21,9'a indi.

Hisse-mevduat dengesi tamamen tersine döndü

Bir ay içinde yaşanan değişimin boyutu hisse senedi ile mevduat arasındaki farkta daha net görülüyor.

Ağustosta hisse senetlerinin portföy ağırlığı mevduatın 6,3 puan üzerindeydi.

Eylül sonunda ise tablo tamamen tersine döndü ve hisse senetlerinin ağırlığı mevduatın 7,3 puan altına indi.

Başka bir ifadeyle yalnızca bir ay içerisinde hisse-mevduat dengesi 13,6 puanlık bir değişim gösterdi.

Anket, piyasa profesyonellerinin eylül ayında riskli varlıklardan daha güvenli ve likit yatırım araçlarına yöneldiğini ortaya koyuyor.

Yurtdışı hisselerde de sert kaçış

Risk iştahındaki düşüş yalnızca Borsa İstanbul ile sınırlı kalmadı.

Yurtdışı hisse duyarlılık endeksi 87,5 seviyesine gerileyerek eylül ayının tek “düşük ağırlık” sinyalini verdi.

Bu değer aynı zamanda serinin en zayıf ikinci seviyesi oldu.

Yurtdışı hisse senetlerinin z-skoru -1,60'a gerilerken varlık 45 aylık geçmişinin yalnızca 2. yüzdelik diliminde yer aldı.

Daha dikkat çekici olan ise yurtdışı hisse senetlerine yönelik olumsuz yaklaşımın yeni olmaması.

Yurtdışı hisseler son 12 ayın 11'inde negatif bölgede kaldı.

Dolayısıyla rapora göre bu varlık sınıfından uzaklaşma yalnızca eylül ayındaki piyasa şokunun sonucu değil, daha uzun süredir devam eden bir eğilim.

Döviz ve DTH'ye ilgi arttı

Eylül ayında döviz ve döviz tevdiat hesaplarına yönelik ilginin de arttığı görüldü.

Döviz duyarlılık endeksi 116,9, DTH endeksi ise 105,2 seviyesine yükseldi.

Buna karşılık altın ile kısa ve uzun vadeli borçlanma araçlarının duyarlılık endekslerinde gerileme yaşandı.

Portföy dağılımında en yüksek pay yüzde 29,26 ile TL mevduatta, en düşük pay ise yüzde 3,69 ile eurobondlarda gerçekleşti.

Ancak rapor yalnızca portföydeki mutlak ağırlıklara değil, bu ağırlıkların her yatırım aracının kendi tarihsel ortalamasına göre nerede bulunduğuna da bakıyor.

TL mevduat yüzde 29,26'lık payıyla kendi tarihsel dağılımının üst bölgelerinde bulunurken eurobond ağırlığı kendi geçmişinin yalnızca 5. yüzdelik diliminde kaldı.

BIST 100 bir ayda yüzde 16,7 düştü

Profesyonellerin yatırım tercihlerindeki sert değişimin arkasında eylül ayında Türkiye piyasalarında yaşanan büyük risk algısı bozulması bulunuyor.

BIST 100 endeksi ağustostaki 14 bin 334 puandan eylül sonunda 11 bin 947 puana geriledi.

Aylık kayıp yüzde 16,7 oldu.

Dolar bazında ise BIST 100, 298'den 244'e gerileyerek yüzde 18,1 değer kaybetti.

Bu, Ocak 2023'te başlayan veri serisinin en sert aylık düşüşü oldu.

BIST 100'ün yılbaşından itibaren getirisi de yüzde 6,1'e kadar geriledi.

Fon krizi risk iştahını bozdu

Eylül ayındaki satışların merkezinde yatırım fonları ve portföy yönetim şirketlerinde yaşanan sorunlar yer aldı.

Finansal İstikrar Komitesi 17 Eylül'de yaptığı değerlendirmede piyasalardaki hareketliliğin sınırlı sayıdaki portföy yönetim şirketinin yönettiği bazı fonlarda yaşanan kredi ve likidite sorunlarından kaynaklandığını açıkladı.

Komite, Borsa İstanbul ve sermaye piyasalarının işleyişinde temel veya yapısal bir risk bulunmadığını belirtti.

Alınacak önlemlerin özellikle likidite sıkışıklığının giderilmesi ve sorunların diğer fonlara veya finansal sisteme bulaşmasının engellenmesine yönelik olacağı ifade edildi.

Ancak yaşanan gelişmeler yatırımcıların risk algısında belirgin bir bozulmaya neden oldu.

CDS 250 baz puana çıktı

Türkiye'nin 5 yıllık CDS primi ağustostaki 217,5 baz puandan eylül sonunda 250 baz puana yükseldi.

Aylık artış yüzde 14,9 olurken CDS Mayıs 2026'dan bu yana en yüksek ay sonu seviyesine ulaştı.

Yılbaşından bu yana CDS'teki yükseliş yüzde 22,6 oldu.

Tahvil piyasasında da faizler yukarı yöneldi.

Türkiye'nin 2 yıllık tahvil faizi 50 baz puan artarak yüzde 40,46'ya, 10 yıllık tahvil faizi ise 115 baz puan yükselerek yüzde 35,52'ye çıktı.

10 yıllık faiz böylece ağustostaki düşüşünün tamamını geri aldı ve temmuz seviyesinin de üzerine çıktı.

Getiri eğrisi ters eğimli kalmaya devam ederken 2 yıllık ile 10 yıllık tahvil faizleri arasındaki fark 5,59 puandan 4,94 puana geriledi.

Altında da sert düşüş

Riskten kaçışa rağmen altın eylül ayında yatırımcıları koruyamadı.

Altının ons fiyatı ay sonunda 4 bin 139 dolar seviyesinde gerçekleşirken aylık kayıp yüzde 10,1 oldu.

Yılbaşından itibaren kayıp ise yüzde 5,2'ye ulaştı.

Bu performans Ocak 2023'ten bu yana takip edilen serinin üçüncü en sert aylık altın düşüşü oldu.

Kur tarafında dolar/TL yüzde 1,7 yükselerek 48,913'e çıkarken euro/TL yüzde 0,8 düşüşle 55,510'a geriledi.

TCMB faizi yüzde 37'de tuttu

Para politikası cephesinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 10 Eylül'deki Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizini yüzde 37'de sabit tuttu.

Bir sonraki faiz kararı 22 Ekim'de açıklanacak.

Küresel tarafta ise Fed 16 Eylül'de politika faizini 25 baz puan artırdı.

Dolayısıyla eylül ayında yurtiçindeki fon krizine küresel faiz baskısının da eşlik etmesi, piyasa profesyonellerinin daha defansif yatırım araçlarına yönelmesini destekledi.

Profesyoneller en fazla nerede yoğunlaştı?

Raporda bir pozisyonun “yoğunlaşmış” olarak kabul edilmesi için iki koşul aranıyor.

Birincisi yatırım aracının portföy ağırlığının kendi tarihsel normunun dışına çıkması, ikincisi ise katılımcılar arasındaki görüş birliğinin normalden yüksek olması.

Eylül ayında bu iki koşulu aynı anda karşılayan tek yatırım aracı TL mevduat oldu.

TL mevduatın z-skoru 0,95 seviyesine çıkarken döviz mevduatının z-skoru 1,28 oldu.

Yurtdışı hisseler ise -1,60 ile normal bandın çok altında kaldı.

Bu tablo piyasa profesyonellerinin eylül ayında TL mevduatı yalnızca tercih etmekle kalmadığını, bu tercih üzerinde güçlü bir konsensüs oluşturduğunu gösteriyor.

Korku Endeksi 72,1'e sıçradı

Anketin piyasa psikolojisini özetleyen Korku Endeksi ise eylül ayında çok sert yükseldi.

Ağustosta 39,4 olan endeks eylülde 72,1'e çıkarak “yüksek korku” bölgesine geçti.

Bir aylık artış 32,7 puana ulaştı.

Endeks böylece 45 aylık veri setinin 82. yüzdelik dilimine yükseldi.

Aynı zamanda son 12 aylık ortalama olan 40,6 ve tüm dönem ortalaması olan 47,9 seviyelerinin oldukça üzerine çıktı.

Korku Endeksi'ndeki yükselişe en büyük katkıyı portföylerdeki hisse-mevduat farkının sert biçimde tersine dönmesi ve yurtiçi hisse senetlerine yönelik duyarlılığın bozulması yaptı.

Profesyonellerin mesajı: Önce güvenlik

Özlem Derici Şengül'ün Eylül 2026 anketi, profesyonel yatırımcıların yalnızca bir ay içinde belirgin biçimde savunmaya geçtiğini gösteriyor.

Ağustosta portföylerin merkezinde bulunan hisse senetleri eylül ayında yerini TL mevduata bıraktı.

Fon piyasasındaki likidite sorunları, BIST 100'de yüzde 16,7'lik kayıp, CDS'in 250 baz puana yükselmesi ve tahvil faizlerindeki artış bu değişimin temel arka planını oluşturdu.

Anketin en çarpıcı sonucu ise hisse-mevduat dengesindeki dönüşüm:

Ağustosta hisse senetleri mevduatın 6,3 puan önündeyken, eylülde mevduat hisselerin 7,3 puan önüne geçti.

Korku Endeksi'nin 72,1'e sıçraması da aynı mesajı veriyor: Eylül ayında piyasa profesyonellerinin önceliği getiri arayışından çok sermayeyi korumaya kaydı.