Özlem Derici Şengül:  MSCI kararının önemi

MSCI, 15 Ekim'de New York'tan yaptığı duyuruyla Türk hisse senetlerinde endeks incelemelerinden ve şirket olaylarından doğacak bazı endeks değişikliklerini derhal yürürlüğe girmek ve ikinci bir duyuruya kadar sürmek üzere dondurdu. Donan kalemler: Yabancı Dahil Etme Faktörü (FIF) ve pay sayısı (NOS) artışları, MSCI Türkiye Yatırım Yapılabilir Piyasa Endeksi'ne (IMI) yeni eklemeler ve büyüklük segmentleri arasında yukarı yönlü geçişler.

MSCI'ın endeks değişikliklerini dondurması ve bunu Kasım değerlendirmesinden önce yapması gelişmelerin yatırımcı gözünde ne kadar kritik olduğunun da bir kanıtı. FTSE açıklaması sonrası MSCI'dan da olumlu bir değerlendirme geleceğine dair umut oluşmuştu ama durum hiç de yetkili kurumlar gereğini yapıyor piyasalarda sağlıklı fiyat oluşumunun önü açıldı şeklinde değerlendirmemiş, henüz kurumlara güven oluşmamış, kredibiliteye katkıda bulunacak adımlar atıldığına vurgu yapılmış ancak uygulama görmek istiyoruz demişler. Hukuki süreçlerin nasıl evrileceği, yasa gerektiren çözümlerin ne hızda hayata geçireleceği ve sonrasında uygulamada hukukun üstünlüğünün sağlanıp sağlanamayacağı büyük soru işareti. Konu temizlik aşaması ve temizlik sonrası çerçevenin oluşturulup hayata geçirilmesi şeklinde iki bacaklı olarak takip edilecek. Bunların uzun zaman alacağının da çok farkında olmalılar ki Haziran 2027 gibi bir tarih konmuş.

Şimdiye kadar Frontier’a geçisi duymuştuk ancak şimdi “Standalone” diye bir başka kategori daha karşımıza çıktı. Standalone, MSCI sınıflandırmasındaki en alt basamak. Bu ülkeler için MSCI ülke endeksini hesaplamaya devam eder, ama endeks hiçbir bileşik endeksin parçası olmaz. Standalone endeksler MSCI Emerging Markets ya da MSCI Frontier Markets endekslerine dahil edilmez; yalnızca büyüklük ve likidite konusunda bu iki grubun metodolojik kriterleri kullanılır. MSCI bu grubu iki alt kümeye ayırıyor. Birinci küme yeni uygun hale gelmiş piyasalar: daha önce kapsanmamış ya da belirli yatırımcı gruplarına kapalı olan piyasalar. İkinci küme, daha önce Gelişmiş, Gelişmekte Olan ya da Sınır piyasa olarak sınıflanmış ve erişilebilirlikte ya da büyüklük-likiditede ciddi bozulma yaşamış piyasalar. Türkiye için konuşulan senaryo ikinci küme.

MSCI 28 Ocak 2026'da Endonezya için aynı dört kalemi içeren dondurmayı uygulamıştı: FIF (Foreign Inclusion Factor, yabancı dahil etme katsayısı) ve NOS (Number of Shares, pay adedi) artışları, IMI (Investable Market Index) eklemeleri ve segmentler arası yukarı geçişler. Endonezya'da yalnızca Frontier seçeneği gündeme getirildi. MSCI, Kasım 2026'ya kadar yeterli ilerleme görülmezse EM'den Frontier'a yeniden sınıflandırma istişaresi açılabileceğini belirtti. Türkiye için 15 Ekim metni Standalone'u da açıkça sayıyor.

Türkiye bu tehditle ilk kez karşılaşmıyor. Haziran 2020'de MSCI, Ekim 2019'daki açığa satış yasağı ve Şubat 2020'deki pay ödünç yasağı nedeniyle erişim daha da bozulursa Türkiye'yi Frontier ya da Standalone'a taşımak için istişare açabileceğini açıklamıştı. O dönemde istişare açılmadı. 2026'daki durum farklı: o zamanki gerekçe işlem kısıtlarıydı ve otoritelerin tek bir düzenlemeyle geri alabileceği türdendi. Bugünkü gerekçe fiili dolaşım verisinin güvenilirliği ve koordineli işlem şüphesi. MSCI bunun çözümü için tek bir kural değişikliğini yeterli görmüyor, uygulamanın sürekliliğini görmek istiyor.

Haziran 2025 itibarıyla Standalone'da bulunan ülkeler: Arjantin, Jamaika, Panama, Trinidad ve Tobago, Bosna-Hersek, Botsvana, Bulgaristan, Lübnan, Malta, Nijerya, Filistin, Ukrayna ve Zimbabve, Rusya.

Rusya, Mart 2022'deki karardan bu yana Standalone.

Bulgaristan çıkış sürecinde. 2026 incelemesinde Bulgaristan'ın Frontier'a alınmasına karar verildi; geçiş Mayıs 2027 Endeks Gözden Geçirmesi'nde tek adımda uygulanacak.

Arjantin'in durumu değişmedi. MSCI 2026 raporunda Arjantin'i yeniden sınıflandırma istişaresi açılacak ülkeler arasına almadı.

Bangladeş kategoriye girme riski taşıyor. MSCI, Bangladeş'te taban fiyatlar yeniden uygulanırsa Frontier'dan Standalone'a geçiş için istişare açabileceğini belirtti.

Özlem Derici Şengül’ün bloglarını takip etmek için tıklayın