OVP erken seçim sinyali mi? 2027 bütçesinde dikkat çeken harcama artışı

Türkiye’de 2027’de erken seçim yapılacağı tartışmaları yeniden hızlanırken, yeni Orta Vadeli Program’daki (OVP) harcama projeksiyonları dikkat çekiyor. Sermaye transferlerinin 2027’de yüzde 130, cari transferlerin yüzde 45,3 artırılması planlanırken, sosyal konut harcamalarında yüzde 150’lik artış öngörülüyor. Bazı harcama kalemlerinin 2027’de sıçradıktan sonra 2028’de yeniden yavaşlaması, ekonomistler tarafından seçim hazırlığının işareti olarak yorumlanıyor.

Erken seçim tartışması yeniden gündemde

Ekonomi yönetiminin son dönemde sıkı para politikasının etkilerini sınırlı ölçüde hafifletebilecek bazı tedbirleri gündeme getirmesi ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yaklaşan seçimden başarıyla çıkılacağı yönündeki açıklamaları, erken seçim tartışmalarını yeniden canlandırdı.

Tartışmaların merkezine ise geçtiğimiz hafta açıklanan yeni Orta Vadeli Program yerleşti.

OVP’de özellikle 2027 yılına ilişkin kamu harcamalarında görülen belirgin artışlar, bazı ekonomistler tarafından seçim ekonomisine hazırlık olarak yorumlanıyor.

Türkiye’de normal seçim takvimi 2028’i gösterse de, siyasi kulislerde seçimlerin 2027’ye çekilebileceğine ilişkin beklentiler uzun süredir gündemde.

OVP rakamları tek başına erken seçim yapılacağını kanıtlamıyor. Ancak bazı harcama kalemlerinde 2027’de görülen sert artışın takip eden yılda önemli ölçüde yavaşlaması, seçim senaryosunu destekleyen bir gösterge olarak değerlendiriliyor.

Özel sektöre sermaye transferinde yüzde 130 artış

OVP’de en dikkat çekici değişimlerden biri sermaye transferlerinde görülüyor.

Sermaye transferleri, merkezi yönetimin kişi veya kurumlara bina, ulaşım aracı, makine ve teçhizat gibi sermaye niteliğindeki harcamaların finansmanı amacıyla yaptığı kaynak aktarımlarını kapsıyor.

2025 bütçesinde 360 milyar TL olan bu kalemin 2026’yı yaklaşık 325 milyar TL ile tamamlaması bekleniyor.

Ancak 2027’de sermaye transferlerinin yüzde 130 artarak 750 milyar TL’ye çıkması planlanıyor.

Daha dikkat çekici olan ise bu rakamın 2028’de yeniden 408 milyar TL’ye düşmesinin öngörülmesi.

Dolayısıyla OVP, sermaye transferlerinde özellikle 2027’ye yoğunlaşan belirgin bir harcama artışı öngörüyor.

Cari transferler 10,2 trilyon lirayı aşacak

Benzer bir hareket cari transferlerde de görülüyor.

Devletin herhangi bir mal veya hizmet karşılığı olmaksızın gelir dağılımını düzenlemek, sosyal refahı desteklemek veya belirli kurum ve kesimlere kaynak aktarmak amacıyla yaptığı ödemeleri kapsayan cari transferlerin 2027’de güçlü biçimde artması planlanıyor.

2026’da yüzde 30,2 artması beklenen cari transferlerin, 2027’de yüzde 45,3 yükselerek 10 trilyon 240 milyar TL’ye ulaşması öngörülüyor.

2028’de ise artış hızının yüzde 19,1’e gerilemesi bekleniyor.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın açıkladığı rakamlara göre sağlık harcamalarında yüzde 43, sosyal konut harcamalarında ise yüzde 150 artış planlanıyor.

Özellikle sosyal konut, gelir transferleri ve sağlık gibi doğrudan hane halkının refahını etkileyen alanlarda harcamaların hızlanması, seçim ekonomisi tartışmalarını besleyen unsurlar arasında yer alıyor.

Devletin kendi yatırımında artış sadece yüzde 3,8

OVP’nin dikkat çeken bir başka özelliği ise kamunun doğrudan yatırımları ile transfer harcamaları arasındaki büyük fark.

Devletin gayrimenkul, altyapı, makine ve teçhizat gibi sabit sermaye varlıklarına yaptığı doğrudan yatırımları kapsayan sermaye giderlerinde yalnızca yüzde 3,8 artış öngörülüyor.

Buna karşılık bütçenin mal ve hizmet alımları kaleminin yüzde 44,4 artarak 2 trilyon 184 milyar TL’ye ulaşması planlanıyor.

Bu tablo, 2027’de kamu kaynaklarındaki artışın büyük bölümünün devletin kendi sabit sermaye yatırımlarından ziyade transferler ve diğer harcamalar üzerinden gerçekleşeceğini gösteriyor.

Yedek ödenek de artırıldı

2027 bütçesindeki bir başka önemli değişiklik yedek ödeneklerde görülüyor.

Merkezi yönetim bütçesinde ödeneklerin yetersiz kalması veya önceden öngörülmeyen harcamaların karşılanması amacıyla kullanılan yedek ödenek miktarı da yukarı çekildi.

Geçen yıl yayımlanan OVP’de 2027 için 382 milyar TL yedek ödenek öngörülürken, yeni programda rakam 541,6 milyar TL’ye çıkarıldı.

Yedek ödeneğin 2028’de 638 milyar TL’ye, 2029’da ise 725 milyar TL’ye ulaşması planlanıyor.

2027 bütçesinde faiz dışı harcamaların yüzde 38,3 artarak 16 trilyon 835 milyar TL’den 23 trilyon 298 milyar TL’ye çıkması öngörülüyor.

Faiz harcamalarının ise yüzde 40,7 artışla 2 trilyon 824 milyar TL’den 3 trilyon 975 milyar TL’ye yükselmesi planlanıyor.

Tarımsal destekler yükseliyor

OVP dışında alınan bazı son kararlar da kamu desteklerinin genişletildiğine işaret ediyor.

Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile 2025-2027 dönemine ilişkin tarımsal destekler güncellendi.

Bitkisel üretimde 2026 için daha önce dekara 310 TL olarak belirlenen katsayı 367 TL’ye yükseltildi. Böylece destek miktarı 2025’e göre yüzde 50,4 artırılmış oldu.

Küçükbaş ve büyükbaş hayvancılık desteklerinde ise yüzde 43 artış yapıldı.

En düşük emekli aylıkları için yeni model

Sosyal transfer cephesindeki bir başka gelişme emekli aylıkları konusunda yaşanıyor.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in AK Parti MKYK’da yaptığı sunumda en düşük emekli aylıkları konusunda yeni bir çalışma başlatıldığı belirtildi.

Üzerinde çalışılan modelin yalnızca en düşük emekli aylığını artırmak yerine, aile gelir sigortası benzeri bir sistemle belirli bir asgari hane gelirini garanti altına almaya dayanabileceği ifade ediliyor.

Böyle bir düzenleme hayata geçirilirse sosyal transferlerin kapsamı açısından önemli bir değişiklik anlamına gelebilir.

OVP gerçekten erken seçim mi söylüyor?

OVP’deki rakamlar tek başına 2027’de seçim yapılacağını söylemek için yeterli değil. Harcamalardaki artışların enflasyon, sosyal ihtiyaçlar ve daha önce planlanan kamu programları gibi başka nedenleri de bulunabilir.

Ancak rakamların zamanlaması dikkat çekici.

Özellikle sermaye transferlerinin 2027’de yüzde 130 artıp 2028’de sert biçimde gerilemesi, cari transferlerdeki yüzde 45,3’lük sıçrama, sosyal konut harcamalarının yüzde 150 artırılması ve yedek ödeneklerin yukarı revize edilmesi, 2027’nin maliye politikası açısından diğer yıllardan ayrışacağını gösteriyor.

Buna tarımsal desteklerdeki artış ve düşük gelirli emeklilere yönelik yeni destek arayışları da ekleniyor.

Bu nedenle OVP, erken seçimin kanıtı olmaktan ziyade, 2027’de maliye politikasının daha genişlemeci hale gelebileceğine ve hane halkı ile özel sektöre yönelik transferlerin belirgin biçimde artırılacağına dair güçlü işaretler içeriyor.

Siyasi takvimin gerçekten 2027’ye çekilip çekilmeyeceğini ise bu harcamaların yanı sıra önümüzdeki aylarda açıklanacak yeni sosyal destekler, kredi politikası ve bütçe uygulamaları gösterecek.

Kaynak: Hüseyin Gökçe, Ekonomim, alıntıdır