Orta Doğu’daki Gerilim Gıda Fiyatlarını Vurdu: FAO Endeksi Mart Ayında Yükselişini Sürdürdü

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), küresel gıda emtia fiyatlarının Mart ayında tırmanışını sürdürdüğünü duyurdu. Özellikle Orta Doğu’daki jeopolitik gerginliklerin enerji maliyetlerini yukarı çekmesi, gıda endeksindeki artışın temel yakıtı oldu.

Mart ayında FAO Gıda Fiyat Endeksi , bir önceki aya göre yüzde 2,4 artış göstererek 128,5 puana ulaştı. Bu rakam, geçtiğimiz yılın aynı dönemine oranla yüzde 1,0’lik bir yükselişe işaret ediyor.

Sektörel Fiyat Değişimleri: Şeker ve Yağ Zirvede

Endeksteki yükselişte bitkisel yağlar ve şeker fiyatlarındaki sert artışlar belirleyici rol oynadı: Şeker: Brezilya’daki üreticilerin şeker kamışını gıda yerine etanol üretimine yönlendireceği beklentisiyle fiyatlar yüzde 7,2 arttı.

Bitkisel Yağlar: Petrol fiyatlarındaki yükselişin biyoyakıt talebini artırmasıyla; palm, soya ve ayçiçeği yağı fiyatları aylık yüzde 5,1 yükseldi. Yıllık artış ise yüzde 13,2'yi buldu.

Tahıllar: Buğday fiyatları; ABD’deki kuraklık ve Avustralya’daki yüksek gübre maliyetleri nedeniyle yüzde 4,3 arttı. Pirinç fiyatları ise bu genel eğilimin aksine yüzde 3,0 geriledi.

Hayvansal Ürünler: Süt ürünleri endeksi yüzde 1,2, et fiyatları ise yüzde 1,0 oranında yükseldi. Özellikle Brezilya’daki arz daralması sığır eti fiyatlarını yukarı çekti.

2026 Projeksiyonu: Buğdayda Üretim Kaybı Bekleniyor

FAO’nun yayımladığı son rapor, gelecek dönem için üretim tahminlerini de içeriyor. 2026 yılında küresel buğday üretiminin yüzde 1,7 oranında azalarak 820 milyon tona gerileyeceği öngörülüyor.

Önemli Not: Hindistan'da rekor üretim beklense de; AB, Rusya ve ABD gibi dev üreticilerde düşüş yaşanacağı tahmin ediliyor.

Genel Görünüm: Arz Şimdilik Güvenli

2025 yılına ait veriler ise küresel gıda güvenliği açısından nispeten rahatlatıcı bir tablo çiziyor: Gösterge Veri Değişim (Yıllık) Toplam Tahıl Üretimi 3.036 Milyon Ton +%5,8 Pirinç Üretimi (Rekor) 563,3 Milyon Ton +%2,0 Tahıl Stokları 951,5 Milyon Ton +%9,2 Stok/Kullanım Oranı %32,2 Stabil