Küresel Piyasalar Ortadoğu Endişeleri ile YZ İyimserliği Arasında Sıkıştı

Küresel piyasalar yeni haftada iki zıt hikâyeyi aynı anda fiyatlamaya çalışıyor. Bir tarafta ABD-İran savaşında yeniden tırmanma ihtimali, yükselen petrol fiyatları ve tahvil faizleri bulunuyor. Diğer tarafta ise dev YZ yatırımları teknoloji hisselerine yönelik iyimserliği canlı tutuyor.

ABD-İran çatışması altıncı ayına girerken, daha önce açıklanan anlaşma umutlarına ve kesintili müzakere süreçlerine rağmen Ortadoğu'daki savaşın yeniden şiddetlenmesi ve başka ülkeleri de içine çekmesi riski yükseliyor.

Trump'tan Umman'a sert tehdit

ABD Başkanı Donald Trump pazartesi günü, Hürmüz Boğazı'nda gemiler için transit koridorları oluşturulmasına yönelik İran ile çalıştığı bildirilen Umman'ı sert ifadelerle tehdit etti.

Washington ile Tahran arasında haziran ayında varılan geçici ateşkesin süresi de pazartesi günü dolarken, taraflardan anlaşmayı uzatma yönünde güçlü bir sinyal gelmedi.

Trump ateşkesin uzatılmasını isteyip istemediği sorusuna "hayır" yanıtını verirken, Reuters'a konuşan üst düzey bir İranlı yetkili, ABD ile diplomasi başarısız olursa Tahran'ın savunma pozisyonundan saldırı pozisyonuna geçebileceğini söyledi.

Petrol yeniden 90 doların üzerinde

Jeopolitik tansiyon enerji piyasasına hızla yansıdı.

Uluslararası gösterge Brent petrol pazartesi günü yüzde 2,7 yükselerek 90,87 dolardan kapanırken, ABD tipi WTI yüzde 2,6 artışla 84,50 dolara çıktı. Petrol fiyatlarındaki yükseliş salı sabahı Asya işlemlerinde de devam etti.

Enerji fiyatlarındaki yeni yükseliş, küresel enflasyonun yeniden hızlanabileceği ve merkez bankalarının para politikasını daha uzun süre sıkı tutmak zorunda kalabileceği endişelerini artırıyor.

Wall Street de günü kayıpla tamamladı. S&P 500 yüzde 0,5, Nasdaq Composite yüzde 0,32 ve Dow Jones yüzde 0,51 geriledi.

YZ cephesinde 105 milyar dolarlık dev Nvidia hamlesi

Jeopolitik risklere karşı piyasaların en güçlü dayanaklarından biri ise YZ yatırımlarındaki olağanüstü büyüme olmaya devam ediyor.

Nvidia'nın Ohio'da OpenAI için kurulacak yeni bir YZ veri merkezine 105 milyar dolara kadar finansman sağlayacağı açıklandı.

Plan kapsamında ilk aşamada 4,25 gigawatt hesaplama kapasitesi kurulacak. Daha sonra 3,75 gigawatt ek kapasite seçeneğiyle toplam büyüklük 8 gigawatta ulaşabilecek. Nvidia'nın hesaplama altyapısını sağlayacağı kapasitenin 2028'den itibaren kademeli olarak devreye girmesi bekleniyor.

Anlaşma, Nvidia'nın küresel YZ veri merkezi yatırımlarını desteklemek amacıyla gerçekleştirdiği finansman hamlelerinin son örneği.

Bununla birlikte Wall Street'te "döngüsel finansman" tartışmaları da büyüyor. YZ şirketlerinin birbirlerine sermaye, kredi ve ekipman sağlayarak aynı yatırım döngüsünü beslemeleri, sektörün gerçek nihai talebi ve yatırımların gelecekte yaratacağı nakit akışı konusunda soru işaretleri yaratıyor.

Meta için "Big Tobacco" riski

Teknoloji sektöründeki bir diğer önemli gelişme ise Meta'nın California'da karşı karşıya olduğu dava.

Şirket, Facebook ve Instagram'ın çocuklar ve gençlerde bağımlılık yaratacak şekilde tasarlandığı iddialarıyla açılan davada ciddi mali ve operasyonel yaptırımlarla karşılaşabilir.

Bazı sektör uzmanları davayı sosyal medya sektörünün "Big Tobacco anı" olarak nitelendiriyor.

Bu benzetme, 1990'larda tütün şirketlerinin ürünlerinin sağlık riskleri konusunda kamuoyunu yanılttıkları gerekçesiyle milyarlarca dolar ödeme yapmak zorunda kalmasına ve ardından sektör üzerindeki düzenleyici baskının sert biçimde artmasına gönderme yapıyor.

Wall Street vadeli işlemleri yatay

ABD hisse vadeli kontratları pazartesi gecesi yataya yakın seyretti.

Dow vadeli kontratları yaklaşık 25 puan gerilerken, S&P 500 ve Nasdaq-100 vadeli işlemlerinde de sınırlı kayıplar görüldü.

iCapital Baş Yatırım Stratejisti Sonali Basak ise hisse piyasasındaki yükselişin henüz tükenmediği görüşünde.

Basak'a göre rallinin Büyük Teknoloji şirketlerinin dışına yayılması için hâlâ alan bulunuyor. Özellikle eşit ağırlıklı S&P 500'ün son dönemde Nasdaq ve Philadelphia Yarı İletken Endeksi'nin gerisinde kalması, piyasanın geniş kesimlerinde yükseliş potansiyelinin tamamen kullanılmadığına işaret ediyor.

Asya'da Çin ve Japonya verileri de moral bozdu

Asya piyasalarında ise karışık ancak genel olarak temkinli bir görünüm vardı. Güney Kore Kospi Endeksi yüzde 1,9 yükselirken, Japon Nikkei 225 yüzde 0,94 geriledi. Avustralya S&P/ASX 200 yüzde 0,19 yükselirken, Hong Kong Hang Seng yüzde 0,19 ve Çin CSI 300 yüzde 0,12 değer kaybetti.

Asya'daki satışlarda yalnızca Ortadoğu kaynaklı riskler değil, Çin ve Japonya'dan gelen zayıf ekonomik veriler de etkili oldu.

Çin'de temmuz perakende satışları yıllık yalnızca yüzde 0,6 arttı. Haziranda yüzde 1 olan büyümenin yüzde 1,5'e yükselmesi bekleniyordu. Sanayi üretimindeki yıllık artış da yüzde 5,3'ten yüzde 4,5'e geriledi ve yüzde 4,8'lik piyasa beklentisinin altında kaldı.

Daha dikkat çekici bozulma yatırımlarda görüldü. Çin'in sabit sermaye yatırımları yılın ilk yedi ayında yıllık bazda yüzde 6,7 daraldı. İlk altı aydaki düşüş yüzde 5,7 seviyesindeydi. Çin ekonomisi zaten ikinci çeyrekte yalnızca yüzde 4,3 büyüyerek üç yılı aşkın sürenin en düşük büyüme oranını kaydetmişti.

Japonya'da da ikinci çeyrek büyümesi beklentilerin altında kaldı. Ekonomi yıllıklandırılmış bazda yüzde 1,1 büyürken, piyasa beklentisi yüzde 2 seviyesindeydi. Çeyreklik büyüme yüzde 0,3'te kaldı. Özel tüketim yüzde 0,02 gerileyerek sekiz çeyrektir devam eden büyüme serisini sonlandırırken, sermaye yatırımları yüzde 1,2 düştü.

Piyasaların iki büyük hikâyesi: petrol ve YZ

Son tablo küresel yatırımcıların giderek daha belirgin iki karşıt kuvvet arasında kaldığını gösteriyor.

Bir tarafta Ortadoğu savaşı, 90 doların üzerindeki Brent petrol, yüksek tahvil faizleri ve Çin ile Japonya'daki büyüme sorunları bulunuyor. Bunlar enflasyon ve küresel büyüme açısından risk yaratıyor.

Diğer tarafta ise Nvidia ve OpenAI örneğinde görüldüğü gibi yüz milyarlarca dolara ulaşan YZ yatırım döngüsü, teknoloji şirketlerinin kâr beklentilerini ve hisse piyasalarındaki risk iştahını desteklemeyi sürdürüyor.

Bu nedenle önümüzdeki dönemde piyasaların yönünü yalnızca ABD-İran cephesinden gelecek haberler değil, YZ yatırımlarının gerçekten gelir ve nakit akışına dönüşüp dönüşmeyeceği de belirleyecek.

CNBC, Reuters, ParaAnaliz